ฐานข้อมูลท้องถิ่น จังหวัดกำแพงเพชร-ตาก

ตำนานบ่อสามแสน: บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ ที่ยังมีลมหายใจ

วัดหมาผี : ตำนานหมาเฝ้าวัดแห่งชากังราว

หากพูดถึงอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร หลายคนคงนึกถึงความยิ่งใหญ่ของวัดช้างรอบหรือวัดพระสี่อิริยาบถ แต่น้อยคนนักที่จะคุ้นเคยกับโบราณสถานขนาดกะทัดรัดที่ซ่อนตัวอยู่ในเขตป่าอรัญญิก ซึ่งมีชื่อเรียกชวนขนลุกขนพองว่า "วัดหมาผี" ชื่อนี้ไม่ได้ถูกจารึกไว้บนศิลาแลงหรือหลักฐานร่วมสมัยในยุคสุโขทัย หากแต่เป็นชื่อที่สืบทอดผ่านมุขปาฐะหรือเรื่องเล่าปากต่อปากของชาวบ้าน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงวิธีที่ผู้คนในท้องถิ่นใช้เรื่องเล่าเพื่ออธิบายและจดจำร่องรอยของอดีต ตามมุขปาฐะที่เล่าสืบต่อกันมาในพื้นที่ เมื่อครั้งเขตอรัญญิกยังเป็นป่ารกชัฏ พรานป่าและชาวบ้านที่เข้าไปหาของป่าบางคนอ้างว่าเคยพบสุนัขสีดำรูปร่างใหญ่ผิดธรรมดา มีดวงตาวาวโรจน์ ยืนจ้องมองผู้ที่เดินเข้าใกล้โบราณสถานแห่งนี้ บางเรื่องเล่ายังกล่าวว่าสุนัขลึกลับตัวดังกล่าวสามารถผ่านกำแพงศิลาแลงได้ราวกับไร้ตัวตน หรือหายลับไปในเงามืดอย่างไร้ร่องรอย จึงเกิดความเชื่อว่าสุนัขปริศนานี้คือวิญญาณผู้พิทักษ์ หรือ "ปู่โสมเฝ้าทรัพย์" ที่คอยปกปักรักษาสมบัติและศาสนสถานไม่ให้ผู้ใดล่วงละเมิด จนเป็นที่มาของชื่อ "วัดหมาผี" ซึ่งชาวบ้านเรียกขานสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน

16.5080227, 99.5156954

เผยแพร่เมื่อ 10-09-2026 ผู้เช้าชม 6

วังปลาอ้าว

หากใครกำลังมองหาพิกัดพักผ่อนหนีความวุ่นวายไปชาร์จแบตให้ตัวเอง ต้องไม่พลาดปักหมุดตามเรามาที่ "ฝายชะลอน้ำวังปลาอ้าว" ตั้งอยู่ที่ หมู่ 7 ตำบลปางมะค่า อำเภอขาณุวรลักษบุรี จังหวัดกำแพงเพชร แลนด์มาร์กสุดฮีลใจแห่งใหม่ที่กำลังได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก สายน้ำแห่งนี้ไหลมาจากลำน้ำแม่วงก์ ซึ่งมีต้นกำเนิดมาจากผืนป่าอันสมบูรณ์ในเขตอุทยานแห่งชาติแม่วงก์ ทำให้กระแสน้ำที่ไหลผ่านใส สะอาด และเย็นสดชื่นชะโลมใจได้ตลอดทั้งปี เสน่ห์ของที่นี่ไม่ได้มีแค่บรรยากาศสดชื่น แต่ยังสะท้อนผ่านชื่อ "วังปลาอ้าว" ซึ่งมาจากลักษณะภูมิประเทศและธรรมชาติของพื้นที่ดั้งเดิม โดยคำว่า "วังปลา" หมายถึง แอ่งน้ำลึกตามธรรมชาติในลำน้ำที่เป็นแหล่งอาศัยชุกชุมของฝูงปลาน้ำจืดจนชาวบ้านใช้เป็นอู่ข้าวอู่น้ำ ส่วนคำว่า "อ้าว" สันนิษฐานตามหลักพฤกษศาสตร์และภูมิศาสตร์ท้องถิ่นไว้ 2 ประการ คือ หมายถึง "ต้นอ้าว" (พืชตระกูลปาล์มชนิดเดียวกับต้นต๋าวหรือลูกชิด) พืชชี้วัดความชุ่มชื้นที่เคยขึ้นหนาแน่นตามริมลำธาร หรือหมายถึง "สภาพอากาศอบอ้าวชุ่มชื้น" บริเวณโกรกน้ำและเวิ้งป่าดิบแล้งในอดีต ชาวบ้านจึงนำมาเรียกขานพื้นที่อุดมสมบูรณ์แห่งนี้สืบต่อกันมา

15.9763111, 99.3771879

เผยแพร่เมื่อ 10-09-2026 ผู้เช้าชม 4

ตำนานคลองลาน

ย้อนกลับไปในวันที่พื้นที่แห่งนี้ยังเป็นป่าลึกไร้ชื่อ ป่าต้นน้ำตกคลองลานในอดีตเต็มไปด้วยต้นลานขึ้นหนาแน่นทั่วบริเวณ ชาวปกาเกอะญอที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในพื้นที่ได้นำใบลานขนาดใหญ่มาใช้มุงหลังคาและทำฝาบ้าน กลายเป็นวิถีชีวิตที่ผูกพันแน่นแฟ้นระหว่างคนกับป่า จนเกิดชื่อ "บ้านคลองลาน" และชื่อนี้ก็เดินทางข้ามกาลเวลาจนกลายเป็นชื่ออำเภอคลองลานในวันนี้ แต่คลองลานในวันนั้นไม่ได้มีเพียงต้นลาน มันคือผืนป่าอันอุดมสมบูรณ์ที่เป็นบ้านของผู้คนหลากหลายกลุ่ม เมื่อเข้าสู่ยุคสัมปทานป่าไม้ ไม้มีค่าถูกลำเลียงออกจากป่า มีการตักน้ำมันยาง และผู้คนจากทั่วสารทิศเริ่มหลั่งไหลเข้ามาหาที่ทำกิน ป่าดงดิบที่เคยทึบครึ้มจึงค่อย ๆ เปลี่ยนโฉมหน้าไปทีละน้อย ต้นลานที่เคยมีก็หายไป และด้วยลักษณะของอุทยานแห่งชาติคลองลาน บนหน้าผาภูมิประเทศเป็นที่ราบ ตัวน้ำตกมีโขดหินและลานหินกว้าง จึงเกิดเป็นตำนานบทใหม่ของสายน้ำที่ไหลผ่านลานหิน

16.2587052, 99.0719558

เผยแพร่เมื่อ 10-09-2026 ผู้เช้าชม 5

ตำนานลานกระบือ

ที่มาของชื่อ "ลานกระบือ" ในปัจจุบันก็มีเกร็ดน่าสนใจไม่แพ้กัน เพราะแต่เดิมทางราชการเห็นว่าคำว่า "ควาย" ฟังดูไม่เหมาะสม ประกอบกับมีชาวอีสานอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานมาก การเรียก "ลานควาย" ด้วยสำเนียงอีสานยิ่งฟังดูไม่เหมาะ จึงเปลี่ยนมาเป็น "ลานกระบือ" และต่อมาได้ยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอในปี พ.ศ. 2520 ก่อนเป็นอำเภอเต็มรูปแบบในปี พ.ศ. 2527

16.6162037, 99.7964173

เผยแพร่เมื่อ 10-09-2026 ผู้เช้าชม 4

ตลาดศูนย์การค้ากำแพงเพชร

หากพูดถึงตลาดสดที่อยู่คู่กับตัวเมืองกำแพงเพชรมายาวนาน "ตลาดศูนย์การค้ากำแพงเพชร" ถือเป็นชื่อที่คนในพื้นที่คุ้นเคยกันเป็นอย่างดี แต่เบื้องหลังตลาดแห่งนี้ไม่ได้เริ่มต้นจากการเป็นตลาด หากย้อนกลับไปก่อนการก่อสร้าง พื้นที่แห่งนี้เคยเป็นที่ตั้งของ วัดตอหม้อ ซึ่งเป็นวัดร้างมาก่อน โดยมีวัดใกล้เคียงล้อมรอบ ทั้งฝั่งตะวันออกอย่างวัดทุ่งสวน วัดน้อย และวัดคูยาง และฝั่งตะวันตกอย่างวัดท่าจีน วัดเจดีย์พงษ์ วัดบาง วัดท่าเสด็จ (ปัจจุบันคือวัดเสด็จ) วัดเทพโมฬี และวัดชีนางเกา การเปลี่ยนพื้นที่จากศาสนสถานร้างมาเป็นตลาดและอาคารพาณิชย์ จึงเป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงพื้นที่เมืองกำแพงเพชรในช่วงที่เมืองกำลังขยายตัวและต้องการศูนย์กลางการค้าแห่งใหม่

16.4709466, 99.52978

เผยแพร่เมื่อ 10-09-2026 ผู้เช้าชม 3

กำแพงเพชรใต้อิทธิพลสุโขทัยและราชวงศ์สุพรรณภูมิ

เมื่อเข้าสู่ช่วงกลางพุทธศตวรรษที่ 20 นครรัฐกำแพงเพชรตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของทั้งอาณาจักรสุโขทัยและราชวงศ์สุพรรณภูมิแห่งอยุธยาในเวลาไล่เลี่ยกัน หลักฐานสำคัญของช่วงเวลานี้มีอยู่สามหลัก คือจารึกวัดบูรพาราม จารึกวัดตาเถรขึงหนังที่ได้กล่าวถึงไปแล้วในตอนที่ 1 และจารึกกฎหมายลักษณะโจร หลังจากสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 แห่งอยุธยาเสด็จสวรรคต พระมหาธรรมราชาที่ 2 แห่งสุโขทัยทรงถือโอกาสประกาศชัยชนะเหนือดินแดนโดยรอบ ดังที่ปรากฏในจารึกวัดบูรพาราม แม้ชื่อเมืองกำแพงเพชรจะไม่ปรากฏชัดเจนในจารึกหลักนี้เนื่องจากตัวอักษรบางส่วนลบเลือนไปตามกาลเวลา แต่เมื่อพิจารณาประกอบกับจารึกวัดตาเถรขึงหนังที่กล่าวถึงไปในตอนก่อน จะพบว่าระหว่างปี พ.ศ. 1943/1944 ถึง 1946 มีการอาราธนาพระสงฆ์จากกำแพงเพชรไปช่วยเป็นประธานควบคุมการสร้างวัดศรีพิจิตรกิรติกัลยารามที่เมืองสุโขทัย เหตุการณ์นี้ทำให้นักประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่านครรัฐกำแพงเพชรในช่วงเวลาดังกล่าวอาจมีสถานะเป็นศูนย์กลางทางพุทธศาสนาที่สำคัญแห่งหนึ่ง มีพระเถระที่ได้รับความเคารพนับถือถึงขนาดที่สุโขทัยต้องอาราธนาไปช่วยงานสำคัญ

16.420153, 99.3354372

เผยแพร่เมื่อ 08-09-2026 ผู้เช้าชม 6

พระยาแสนสอยดาว

หลักฐานที่พาเราเข้าสู่ยุคของกษัตริย์กำแพงเพชรพระองค์ต่อมาคือ จารึกลานเงินเสด็จพ่อพระยาสอย ซึ่งเป็นแผ่นเงินขนาดเล็กรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้างเพียง 4.7 เซนติเมตร ยาว 22.7 เซนติเมตร ขุดพบที่พระเจดีย์เก่าหน้าวัดพระยืน นอกกำแพงเมืองเก่าด้านตะวันออกของจังหวัดกำแพงเพชร ปัจจุบันเก็บรักษาอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร จารึกด้านที่ 1 กล่าวถึงเสด็จพ่อพระยาสอยและการขึ้นเสวยราชย์ของพระองค์ ระบุศักราชตรงกับวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 1963 ส่วนด้านที่ 2 กล่าวถึงสมเด็จพระมหามุนีรัตนโมลีและการประดิษฐานผอบพระรัตนธาตุ น่าเสียดายที่ปลายแผ่นเงินชำรุดขาดหายไปบางส่วน ทำให้ข้อความไม่ต่อเนื่องสมบูรณ์

16.420153, 99.3354372

เผยแพร่เมื่อ 08-09-2026 ผู้เช้าชม 5

การผนวกนครรัฐกำแพงเพชรเข้าสู่อยุธยา

ความขัดแย้งที่นำไปสู่จุดจบของนครรัฐกำแพงเพชรในฐานะรัฐอิสระเริ่มต้นขึ้นจากเหตุการณ์ในอาณาจักรล้านนา เมื่อต้นรัชกาลพระเจ้าติโลกราชเกิดความขัดแย้งกับพระอนุชาของพระองค์เอง เจ้าเมืองเทิงจึงถือโอกาสลอบส่งหนังสือไปชักชวนสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 แห่งอยุธยาให้ยกทัพขึ้นไปยึดครองล้านนาเสียเลย เหตุการณ์นี้นำไปสู่สงครามตีเมืองเชียงใหม่ในปี พ.ศ. 1985/1986 ซึ่งนครรัฐกำแพงเพชรและเมืองเหนืออื่นๆ ต้องส่งกำลังเข้าร่วมรบด้วย บันทึกเล่าว่าหนึ่งในพระยาผู้ปกครองเมืองถึงกับนำช้างศึกเข้าชนกับทัพช้างของเมืองพะเยา แต่ก็ไม่สามารถเอาชนะได้ จนต้องให้พระยายุทธิษเฐียรแห่งสองแควยกกำลังเข้าช่วยเหลือ

16.420153, 99.3354372

เผยแพร่เมื่อ 08-09-2026 ผู้เช้าชม 8

พระพุทธสิหิงค์กับกษัตริย์กำแพงเพชร

เรื่องราวของนครรัฐกำแพงเพชรในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 20 ปรากฏผ่านหลักฐานประเภทตำนานเป็นหลัก โดยเฉพาะตำนานที่ผูกโยงกับพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์องค์หนึ่งซึ่งมีชื่อว่า "พระพุทธสิหิงค์" ตำนานที่บันทึกเรื่องนี้ไว้มีอยู่หลายฉบับ ฉบับที่เก่าแก่และมีชื่อเสียงที่สุดคือ ตำนานพระพุทธสิหิงค์ ซึ่งสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงสันนิษฐานว่าแต่งขึ้นในช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 20 นอกจากนี้ยังมีพงศาวดารสำคัญอีกสองฉบับที่บันทึกเรื่องราวใกล้เคียงกัน คือ ชินกาลมาลีปกรณ์ และ รัตนพิมพวงษ์ ซึ่งทั้งสองฉบับสันนิษฐานว่าแต่งขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 21 แม้จะเขียนขึ้นในเวลาต่างกัน แต่เนื้อหาของทั้งสามฉบับก็มีความใกล้เคียงกันมาก

16.420153, 99.3354372

เผยแพร่เมื่อ 08-09-2026 ผู้เช้าชม 7

กำเนิดเมืองกำแพงเพชร ริมฝั่งแม่น้ำปิง

เมืองกำแพงเพชรที่เรารู้จักกันในปัจจุบันไม่ได้ตั้งอยู่ ณ จุดเดิมมาตั้งแต่แรก ก่อนหน้านั้นศูนย์กลางการปกครองของดินแดนแถบนี้อยู่ที่ "เมืองนครชุม" ซึ่งตั้งอยู่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง ก่อนจะมีการย้ายศูนย์กลางข้ามมาสร้างเมืองใหม่ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำ นักประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่าการย้ายเมืองครั้งนี้เกิดขึ้นราวต้นพุทธศตวรรษที่ 20

16.420153, 99.3354372

เผยแพร่เมื่อ 08-09-2026 ผู้เช้าชม 6

Google search

KPP-LOCAL

ตรอกบ้านจีน ชุมชนเก่าน่าเที่ยวแห่งเมืองตาก

ถนนสายเล็ก ๆ ที่ชาวเมืองตากเรียกกันว่า “ตรอกบ้านจีน” ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองตาก บนถนนตากสิน ไม่ไกลจากสะพานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์

กลุ่มผลิตผ้าทอมือย้อมสีธรรมชาติ

ด้วยความเป็นผู้มีเชื้อสายจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จึงทำให้มีความสามารถด้านการทอผ้าเป็นอย่างดี เป็นเหตุให้ในปี 2525 มีการจัดตั้งกลุ่มอาชีพปลูกหม่อนเ

บะหมี่แจ๋ว

ร้านก๋วยเตี๋ยวบะหมี่แจ๋ว เจ้าเก่าดั้งเดิมขายมานานมากกว่าสี่สิบปี เส้นบะหมี่ทำเอง รสชาติมีเอกลักษณ์ของตนเอง ต้มยำก็อร่อย ต้มจืดก

ดองดึง

ดองดึง (Superb Lily, Turk’s cap, Climbing Lily) เป็นพืชสมุนไพรจำพวกหัว ที่มีชื่อเรียกตามท้องถิ่นต่างๆ เช่น ภาคอีสานเรียก พันมหา, หั