จากเวียงจันทน์สู่คลองสวนหมาก: เรื่องราว 100 ครอบครัวลาวแห่งนครชุม
หากวันนี้เราเดินทางข้ามแม่น้ำปิงจากตัวเมืองกำแพงเพชรไปยังฝั่งนครชุม เราจะพบชุมชน บ้านเรือน วัดวา และวิถีชีวิตที่ดำเนินต่อเนื่องมาหลายชั่วอายุคน แต่ย้อนกลับไปในอดีต พื้นที่แห่งนี้เคยเป็น “นครชุม” เมืองโบราณสำคัญแห่งหนึ่งของสุโขทัย ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง ตรงข้ามเมืองกำแพงเพชร และยังมีร่องรอยของกำแพงเมือง วัดวา และโบราณสถานหลงเหลืออยู่จนถึงปัจจุบัน เมื่อบ้านเมืองเปลี่ยนแปลง นครชุมค่อย ๆ เสื่อมความสำคัญ ผู้คนโยกย้ายออกจากเมืองเก่า เหลือพื้นที่รกร้างและโบราณสถานอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ จากเมืองโบราณจึงค่อย ๆ กลายเป็นพื้นที่ของชุมชนรุ่นใหม่ และหนึ่งในกลุ่มคนที่เข้ามามีบทบาทสำคัญในช่วงนี้ คือชาวลาวจากเวียงจันทน์ประมาณ 100 ครอบครัว เรื่องราวของพวกเขาปรากฏอยู่ในเอกสารประวัติศาสตร์ท้องถิ่นหลายแห่ง
16.4596854,, 99.4170028
เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 13
ตำนานเกาะขี้เหล็ก เกาะกลางแม่น้ำปิงที่บ้านท้ายเกาะ
ริมแม่น้ำปิงในเขตตำบลไตรตรึงษ์ อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร เป็นพื้นที่ที่มีร่องรอยการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ต่อเนื่องมายาวนาน เกี่ยวข้องกับเมืองโบราณไตรตรึงษ์ซึ่งมีหลักฐานทางโบราณคดีและเอกสารสะท้อนพัฒนาการของชุมชนตั้งแต่ก่อนสมัยสุโขทัยต่อเนื่องเข้าสู่ยุคประวัติศาสตร์ ในพื้นที่เดียวกันนี้เองยังมีชุมชนปัจจุบันอย่างบ้านท้ายเกาะ ซึ่งตั้งอยู่ติดกับเกาะกลางแม่น้ำปิงเกาะหนึ่ง... "เกาะขี้เหล็ก" ที่มีทั้งประวัติความเป็นมาและตำนานท้องถิ่นผูกพันอยู่ด้วยกัน เรื่องราวของพื้นที่แห่งนี้ประกอบขึ้นจากหลักฐานสามชั้นที่แตกต่างกัน ได้แก่ หลักฐานทางโบราณคดี ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และตำนานที่สืบทอดกันมา ซึ่งเมื่อนำมาเรียงร้อยเข้าด้วยกันจะช่วยให้เห็นภาพพัฒนาการของพื้นที่ริมแม่น้ำปิงแห่งนี้ได้ชัดเจนขึ้น
16.3195058, 99.5112087
เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 14
เกาะทวี: เกาะที่หายไปจากกำแพงเพชร
ถ้าใครสักคนถามว่า “เกาะทวีอยู่ตรงไหนของกำแพงเพชร” คำตอบในวันนี้อาจไม่ง่ายนัก เพราะไม่มีเรือให้โดยสาร ไม่มีสะพานให้ข้าม และไม่มีแม่น้ำล้อมรอบเหมือนเกาะในความทรงจำ เกาะทวีตั้งอยู่กลางเมืองกำแพงเพชร ท่ามกลางถนน บ้านเรือน และร้านค้า แต่คนในพื้นที่ก็ยังคงเรียกมันว่า “เกาะทวี” แม้แม่น้ำปิงจะเปลี่ยนสายและเมืองขยายเข้ามาแทนที่ แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าการตามหาว่าเกาะเคยอยู่ตรงไหน คือคำถามที่ว่า เมื่อเกาะหายไปแล้ว เหตุใดความเป็นเกาะจึงยังอยู่? คำตอบซ่อนอยู่ในวิถีชีวิตและประเพณี "กลางบ้าน" ของชุมชนแห่งนี้
16.4822063, 99.5198395
เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 14
ตำนานเมืองคณฑี แกะรอยกำเนิดพระร่วง เมืองเล็ก ๆ ริมแม่น้ำปิง ที่ประวัติศาสตร์เกือบลืม
เมืองคณฑีตั้งอยู่บริเวณที่ปัจจุบันเรียกว่า "บ้านโคน" ริมฝั่งแม่น้ำปิง ในเขตจังหวัดกำแพงเพชร แม้วันนี้จะไม่หลงเหลือคูเมืองกำแพงดินให้เห็นชัดเจนเหมือนเมืองโบราณอื่น ๆ แต่ร่องรอยวัดเก่าและซากโบราณสถานที่กระจายอยู่ในละแวกนั้น เป็นเครื่องยืนยันว่าครั้งหนึ่งที่นี่เคยเป็นชุมชนสำคัญมาช้านาน และที่สำคัญกว่านั้น ชื่อของเมืองคณฑียังถูกกล่าวถึงในเอกสารโบราณอย่าง "เรื่องสีหลปฏิมา" ในฐานะบ้านเกิดของชายหนุ่มรูปงามผู้หนึ่ง ซึ่งต่อมาถูกโยงเข้ากับปฐมวงศ์ของกษัตริย์สุโขทัย นักประวัติศาสตร์บางท่านยังตั้งข้อสังเกตว่า ชื่อ "คณฑี" อาจเกี่ยวข้องกับเมือง "คัณทิกะ" ที่ปรากฏในตำนานมูลศาสนา ซึ่งเล่าว่าพระนางจามเทวีเสด็จผ่านระหว่างการเดินทางไปสร้างเมืองพระบางที่ปากน้ำโพ หากเป็นเมืองเดียวกันจริง ก็แปลว่าเมืองคณฑีมีความเป็นชุมชนมาตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 13 เก่าแก่กว่าการสถาปนากรุงสุโขทัยหลายร้อยปี
16.3707779, 99.6623776
เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 15
30 ปีที่ถูกทิ้งร้าง... ถึงเวลาที่ชาวกำแพงเพชรต้องตัดสินใจ
อาคารศาลเจ้าบนเกาะกลางแม่น้ำปิง คือภาพที่ชาวกำแพงเพชรคุ้นตากันมานาน หลายคนเห็นมาตั้งแต่เด็ก หลายคนเติบโตมาพร้อมกับอาคารหลังนี้ แต่ตลอดเวลากว่า 30 ปี มันไม่เคยสร้างเสร็จ และไม่เคยได้ใช้งานจริง ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2535 โครงการแห่งนี้เกิดขึ้นจากพลังศรัทธาของพี่น้องประชาชนที่ร่วมกันบริจาคเงินกว่า 10 ล้านบาท เพื่อก่อสร้างสวนสาธารณะและศาลเจ้าเพื่อน้อมเกล้าฯ ในวโรกาสสำคัญ แต่ด้วยอุปสรรคหลายประการ โครงการจึงหยุดชะงัก และกลายเป็นอาคารที่ถูกทิ้งร้างอยู่กลางแม่น้ำปิงมาจนถึงทุกวันนี้
16.420153, 99.3354372
เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 13
จากดงเสือร้าย สู่กระเช้าลอยฟ้าทิ้งร้าง เรื่องจริงของ “เกาะเสือ” กลางแม่น้ำปิง
หากย้อนเวลากลับไปหลายร้อยปีก่อน บริเวณลำน้ำปิงในเขตอำเภอโกสัมพีนคร จังหวัดกำแพงเพชร ยังเป็นผืนป่าที่อุดมสมบูรณ์และเข้าถึงได้ยาก ท่ามกลางสายน้ำเชี่ยวกราก มีเกาะขนาดใหญ่เนื้อที่กว่าห้าร้อยไร่ตั้งอยู่กลางแม่น้ำ ชาวบ้านในพื้นที่รู้จักเกาะแห่งนี้ในชื่อ “เกาะเสือ” ตำนานมุขปาฐะของชาวบ้านเกาะตำแยเล่าสืบต่อกันมาว่า เดิมเกาะแห่งนี้ปกคลุมด้วยป่าทึบ มีต้นยางนาขนาดใหญ่จำนวนมาก และเป็นพื้นที่วิเวกที่ต้องอาศัยการแจวเรือฝ่ากระแสน้ำเข้าไป ด้วยความห่างไกลและเงียบสงบ จึงมีเรื่องเล่าว่าในอดีตเคยมี เสือโคร่ง ข้ามน้ำเข้ามาอาศัยอยู่บนเกาะ จนผู้คนเรียกขานสถานที่แห่งนี้ว่า “เกาะเสือ” ขณะเดียวกัน ยังมีเรื่องเล่าท้องถิ่นอีกสายหนึ่งว่า ในยุคที่อำนาจรัฐและกฎหมายยังเข้าไปไม่ถึง เกาะแห่งนี้เคยถูกใช้เป็นที่หลบซ่อนของเหล่า “เสือ” และขุนโจร อาศัยความทุรกันดารและเข้าถึงยากเป็นเกราะกำบัง เมื่อเวลาผ่านไป เสือโคร่งและเรื่องราวของซุ้มโจรเหลือเพียงตำนาน ต้นยางนาขนาดใหญ่ซึ่งเชื่อว่ามีอายุกว่า 300 ปีจำนวนเกือบ 200 ต้น กลายเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศและแหล่งอาศัยของนกกะลิงจากเกาะกลางน้ำอันลึกลับ เกาะเสือกำลังจะก้าวเข้าสู่ยุคใหม่
16.68002, 99.2977559
เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 16
บ่อแขก : ชื่อที่เป็นแผนที่น้ำของเมืองกำแพงเพชร
ชื่อ "บ่อแขก" ไม่ได้หายไปพร้อมกับบ่อน้ำในอดีต แต่กลับเดินทางต่อมากับสถานที่ เมื่อมีการสร้างวัดขึ้นในบริเวณนี้ วัดแห่งนั้นก็เป็นที่รู้จักในชื่อ "วัดบ่อแขก" ก่อนที่จะมีชื่อว่า "วัดกำแพงเพชรวิทยาราม" ในเวลาต่อมา ชื่อเดิมของวัดจึงกลายเป็นอีกหนึ่งร่องรอยที่บอกว่า คำว่า "บ่อแขก" เคยผูกอยู่กับพื้นที่จริงและความทรงจำของผู้คนมานานกว่าการเป็นเพียงชื่อถนนหรือชื่อชุมชนในปัจจุบัน แม้เรื่องราวของวัดจะเป็นคนละเรื่องกับเส้นทางน้ำ แต่เมื่อมองในแง่ของชื่อสถานที่ ทั้งสองกลับเชื่อมโยงกันอย่างน่าสนใจ เพราะชื่อหนึ่งไม่ได้เพียงบอกว่า "ที่นี่เคยมีอะไร" หากยังบอกด้วยว่า "ที่นี่เคยมีความหมายอย่างไร" ชื่อวัดบ่อแขกจึงเป็นเหมือนหลักฐานทางความทรงจำอีกชั้นหนึ่งของพื้นที่ ที่ช่วยย้ำว่าชื่อดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นในยุคถนนและชุมชนสมัยใหม่ หากมีรากอยู่กับภูมิประเทศและผู้คนมาก่อนหน้านั้นแล้ว
16.4718466, 99.5413679
เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 15
รอยอดีต "เกาะแขก" แห่งกำแพงเพชร
หากเดินทางผ่านตัวเมืองกำแพงเพชร เลียบแม่น้ำปิงฝั่งตะวันออก เราอาจพบชื่อสถานที่แห่งหนึ่งที่ฟังดูสะดุดหูอยู่เสมอว่า "เกาะแขก" วันนี้บริเวณดังกล่าวไม่ได้มีสภาพเป็นเกาะให้เห็นอย่างชัดเจน ไม่มีมัสยิด ไม่มีสุสาน และแทบไม่มีสิ่งใดบอกผู้คนรุ่นหลังได้โดยตรงว่า ครั้งหนึ่งพื้นที่แห่งนี้เคยเกี่ยวข้องกับผู้คนที่นับถือศาสนาอิสลามจากแดนไกล ชื่อ "เกาะแขก" จึงดูเหมือนเป็นเพียงชื่อย่านธรรมดาชื่อหนึ่งของกำแพงเพชร... หากแต่เมื่อย้อนกลับไปดูประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ชื่อนี้กลับพาเราเดินทางย้อนเวลาไปไกลกว่าที่คิด เพราะเบื้องหลังชื่อดังกล่าวมีทั้งเรื่องของสงคราม การโยกย้ายผู้คน และการตั้งถิ่นฐานของชาวปัตตานีในเมืองกำแพงเพชร
16.4583492, 99.5245078
เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 13
วัดพระแก้ว” ศูนย์กลางแห่งศรัทธาเมืองกำแพงเพชร
ท่ามกลางร่องรอยอารยธรรมเก่าแก่ของเมืองกำแพงเพชร มีหนึ่งในโบราณสถานที่สะท้อนความยิ่งใหญ่ของบ้านเมืองในอดีตได้อย่างงดงาม นั่นคือ “วัดพระแก้ว” วัดสำคัญที่ตั้งอยู่ภายใน อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร และอยู่ติดกับบริเวณวัง ซึ่งในอดีตถือเป็นศูนย์กลางทางศาสนาและเป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมสำคัญของเมือง
16.4883074, 99.5154598
เผยแพร่เมื่อ 22-07-2026 ผู้เช้าชม 26
“วัดช้างรอบ” มรดกศิลป์แห่งเมืองกำแพงเพชร ชมเจดีย์ช้างล้อมกลางป่าอรัญญิก สัมผัสความยิ่งใหญ่ของโบราณสถานกว่า 600 ปี
ผืนป่าอันเงียบสงบของเขตอรัญญิก เมืองโบราณกำแพงเพชร ยังคงมีร่องรอยแห่งความรุ่งเรืองในอดีตซ่อนตัวอยู่ นั่นคือ “วัดช้างรอบ” หนึ่งในโบราณสถานสำคัญภายใน อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ที่สะท้อนความยิ่งใหญ่ของศิลปกรรมสมัยสุโขทัยได้อย่างงดงาม ด้วยเอกลักษณ์ของเจดีย์ทรงลังกาขนาดใหญ่ที่มีปูนปั้นรูปช้างครึ่งตัวประดับเรียงรายอยู่โดยรอบฐาน ทำให้วัดแห่งนี้มีความโดดเด่นและเป็นที่มาของชื่อ “วัดช้างรอบ” ภาพของเหล่าช้างที่โผล่ออกจากฐานเจดีย์ เปรียบเสมือนการนำพลัง ความมั่นคง และความยิ่งใหญ่มาประดับไว้บนศาสนสถานสำคัญแห่งนี้
16.5029581, 99.5071161
เผยแพร่เมื่อ 22-07-2026 ผู้เช้าชม 12
Google search
-
ฐานข้อมูล - 202 ประวัติความเป็นมา
- 213 แหล่งท่องเที่ยว
- 38 บุคคลสำคัญ
- 196 ประเพณีและวัฒนธรรม
- 122 พระเครื่อง
- 60 วรรณกรรมพื้นบ้าน
- 210 ภูมิปัญญาท้องถิ่น
- 110 อาหารพื้นบ้าน
- 143 โบราณสถาน
- 445 สมุนไพรพื้นบ้าน
- 179 ร้านอาหารและเครื่องดื่ม
- 64 โบราณวัตถุ
- 102 หน่วยงานราชการ
- 171 โรงแรมและที่พัก
- 46 ของฝาก
ลายขอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ โดย เอคโค บาติก (ผ้าบาติก)
ลายขอฯ โดย เอคโค บาติก ผ้าบาติกลายขอ เป็นลายพระราชทานโดยสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา เป็นลายที่เต็มเปี่ยมไปด้วยความหมาย
ต้นผักชีล้อม จัดเป็นพืชล้มลุกที่โผล่ขึ้นเหนือน้ำหรือทอดเลื้อยไปตามพื้นผิวดิน ลำต้นกลวงอวบน้ำ ผิวภายนอกเป็นร่อง ชอบขึ้นในน้ำและที่ชื้นแฉะ ขายพั
ดินแดนหลวงพ่อปลอดภัย ผลไม้รสดี มีชื่อไม้ดอกไม้ประดับ อำเภอคลองขลุง เป็นอำเภอที่อุดมสมบูรณ์มาก เพราะมีคลองขลุงไหลผ่าน บรรจบกับแม่น้
หญ้ายาง เป็นพืชล้มลุก อายุปีเดียว (annual) ลำต้นตั้งตรง กลวงและอ่อน สูง 30-80 ซม. มีขนปกคลุมโดยตลอด มียางขาว ต้นสีม่วงแดง แตกกิ่งก้านสาขาไม่มาก