ตำนาน ‘เมืองแปบ’: อารยธรรมยุคแรกเริ่มบนแผ่นดินกำแพงเพชร

ตำนาน ‘เมืองแปบ’: อารยธรรมยุคแรกเริ่มบนแผ่นดินกำแพงเพชร

เผยแพร่เมื่อ 15-07-2026 ผู้ชม 127

[16.420153, 99.3354379, ตำนาน ‘เมืองแปบ’: อารยธรรมยุคแรกเริ่มบนแผ่นดินกำแพงเพชร]

ตำนาน ‘เมืองแปบ’: อารยธรรมยุคแรกเริ่มบนแผ่นดินกำแพงเพชร
หากเราย้อนเวลากลับไปก่อนที่จังหวัดกำแพงเพชรจะมีตึกรามบ้านช่อง หรือก่อนที่จะมีอุทยานประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่ ดินแดนแห่งนี้ถูกเขียนขึ้นด้วยเรื่องราวของเมืองโบราณเมืองหนึ่งที่ชื่อว่า “เมืองแปบ” เมืองที่วันนี้อาจเหลือเพียงชื่อ แต่เป็นรากเหง้าที่เก่าแก่ที่สุดในลุ่มแม่น้ำปิง ซึ่งสามารถไล่เลียงเรื่องราวผ่านช่วงเวลาสำคัญได้ดังนี้

จุดกำเนิด: กำแพงเนรมิต และ การลี้ภัยของราชวงศ์เชียงแสน
เรื่องราวของเมืองแปบเริ่มต้นจากตำนานสายเลือดกษัตริย์ทางเหนือที่อพยพลงมา โดยมีความเกี่ยวโยงกับตำนานสิงหนวัติกุมาร เนื้อหาหลักถูกนำมาเรียบเรียงใหม่ในพงศาวดารโยนก ซึ่งบันทึกเรื่องราวในพื้นที่นี้ไว้ 2 เหตุการณ์สำคัญตามลำดับเวลา ดังนี้
เหตุการณ์ที่ 1: "กำแพงศิลาเนรมิต" ในยุคพระเจ้าพรหมมหาราช ในอดีต พระเจ้าพรหมมหาราช (โอรสของพระเจ้าพังคราชแห่งเมืองเชียงแสน) ทรงเป็นวีรกษัตริย์ที่ยกทัพขับไล่ “พวกขอม” จากทางเหนือให้เตลิดหนีลงมาทางใต้ การรบพุ่งขับไล่เป็นไปอย่างดุเดือดจนกระทั่งมาถึงลุ่มแม่น้ำปิง จึงเกิดเหตุการณ์เหนือธรรมชาติขึ้น ตามตำนานสิงหนวัติกุมารระบุว่า พระอินทร์เกรงว่าจะเกิดการสังหารล้างเผ่าพันธุ์ขอมจนเกินไป จึงทรงเนรมิต “กำแพงศิลาอัศจรรย์” ขึ้นขวางกั้นระหว่างกองทัพไว้ ทำให้กองทัพของพระเจ้าพรหมไม่สามารถไปต่อได้ จึงต้องยกทัพกลับไป แม้ในยุคนั้นจะยังไม่ได้ตั้งเป็นเมือง แต่กำแพงเนรมิตแห่งนี้ได้กลายเป็นหมุดหมายสำคัญศักดิ์สิทธิ์บนแผ่นดินนี้ในเวลาต่อมา
เหตุการณ์ที่ 2: พระเจ้าชัยศิริลี้ภัยกับการสถาปนา "เมืองแปบ" เวลาผ่านไปจนถึงรุ่นลูก เมื่อพระเจ้าพรหมมหาราชสิ้นพระชนม์ พระเจ้าชัยศิริ (พระราชโอรส) ได้ขึ้นครองราชย์แทน ต่อมาเมืองของพระองค์ถูกข้าศึกชาวมอญจากเมืองสุธรรมวดี (เมืองสะเทิม) ยกทัพมารุกรานจนไม่สามารถต้านทานได้ พระเจ้าชัยศิริจึงทรงตัดสินใจพาไพร่พลและผู้คนอพยพหนีภัยลงมาทางใต้
เมื่อขบวนอพยพเดินทางมาถึงจุดที่มีกำแพงศิลาเนรมิตตรงลุ่มแม่น้ำปิง ทรงเห็นว่าเป็นชัยภูมิที่อุดมสมบูรณ์และปลอดภัย เหมาะแก่การตั้งรกราก จึงทรงสถาปนาเมืองแรกเริ่มขึ้น ณ บริเวณปากคลองสวนหมากฝั่งตะวันตก (พื้นที่นครชุมในปัจจุบัน) โดยตั้งชื่อตามพันธุ์ปลาท้องถิ่นว่า “เมืองแปบ” ทว่าในเวลาต่อมาเมื่อเมืองแห่งนี้เผชิญภัยธรรมชาติจนต้องขยับขยายลงใต้ ผืนดินแห่งใหม่ก็ปรากฏนามในพงศาวดารว่า “เมืองไตรตรึงษ์” สองชื่อนี้จึงกลายเป็นกระจกเงาสะท้อนกลุ่มผู้คนสายเลือดเดียวกันในตำนานท้องถิ่นนั่นเอง

2. อวสานของ "เมืองแปบ" สู่รอยแผลที่เรียกว่า "วังแปบ"  ในทางภาษาศาสตร์ มีข้อสันนิษฐานว่าคำว่า “แปบ” อาจจะเพี้ยนมาจากลักษณะทางภูมิศาสตร์ หรือชื่อของพืชและพันธุ์ปลาในท้องถิ่น (เช่น ปลาแปบ) แต่ในแง่ของพื้นที่ทางกายภาพ เมืองแปบแรกเริ่มในอดีตตั้งอยู่ชิดติดขอบแม่น้ำปิงฝั่งนครชุมมากเกินไป เมื่อเวลาผ่านไปหลายร้อยปี กระแสน้ำปิงได้เปลี่ยนทิศทางและกัดเซาะตลิ่งอย่างรุนแรงในฤดูลูกเห็บและน้ำหลาก จนทำให้พื้นที่เมืองโบราณยุคแรกเกือบทั้งหมดพังทลายตกลงสู่น้ำปิงกลายเป็นวังน้ำลึกจมหายไป คงเหลือโบราณสถานขนาดใหญ่เพียงไม่กี่แห่งให้เห็นตรงตีนสะพานข้ามแม่น้ำปิงฝั่งนครชุมในปัจจุบัน ซึ่งชาวบ้านเรียกกันต่อมาว่า "วังแปบ" หรือ "บ้านวังแปบ" ภัยธรรมชาติครั้งใหญ่นี้เองที่เป็น จุดเปลี่ยนสำคัญ ทำให้กษัตริย์และไพร่พลชาวเมืองแปบ ไม่สามารถอยู่อาศัยในทำเลเดิมได้อีกต่อไป พวกเขาจึงต้องพาอพยพขยับล่องใต้ลงไปตามแนวแม่น้ำปิงอีกประมาณ 18 กิโลเมตร เพื่อหาชัยภูมิที่ราบผืนใหม่ที่ปลอดภัยจากกระแสน้ำ และสถาปนาเวียงแห่งใหม่ขึ้นในนาม “เมืองไตรตรึงษ์” ด้วยเหตุนี้ในพงศาวดารเหนือและพงศาวดารโยนกจึงบันทึกความเชื่อมโยงแบบเหมารวมไว้ว่า "เมืองแปบ คือ เมืองไตรตรึงษ์" เพื่อให้คนรุ่นหลังทราบว่าเป็นกลุ่มประชากรและราชวงศ์เดียวกันที่อพยพย้ายเมืองหนีน้ำท่วมนั่นเอง

3. ความเกี่ยวโยงกับ "ตำนานท้าวแสนปม" แห่งเมืองไตรตรึงษ์  เมื่อผู้คนสายเลือดเมืองแปบอพยพลงใต้มาปักหลักสร้างบ้านแปรเมืองอย่างมั่นคงที่ เมืองไตรตรึงษ์ (เมืองโบราณที่มีคูเมือง 3 ชั้นริมแม่น้ำปิงในปัจจุบัน) ดินแดนแห่งนี้ก็เจริญรุ่งเรืองและส่งไม้ต่อเข้าสู่ตำนานพื้นบ้านที่ชาวไทยคุ้นเคยกันดี นั่นคือ “ตำนานท้าวแสนปม” ตามตำนานเล่าว่า มีชายหนุ่มร่างกายปุ่มป่ำที่เรียกว่านายแสนปม อาศัยทำไร่พริกไร่มะเขืออยู่ในอาณาเขตของเมืองไตรตรึงษ์ วันหนึ่งผลบุญนำพาให้พระราชธิดาของเจ้าเมืองเสวยมะเขือของนายแสนปมจนทรงพระครรภ์ และให้กำเนิดโอรส (พระเจ้าอู่ทอง) เมื่อเจ้าเมืองทำพิธีเสี่ยงทายแล้วเด็กคลานไปหานายแสนปม เจ้าเมืองทรงอับอายมากจึงขับไล่พ่อแม่ลูกออกไปจากเมือง

ตรงจุดนี้เองที่ตำนานมีการเล่าขานสืบต่อกันมา 2 กระแส:
ฉบับนิทานพื้นบ้าน: เล่าว่าหลังจากถูกเนรเทศไปอยู่ในป่า พระอินทร์ทรงเมตตาประทานกลองวิเศษมาให้ เมื่อตีกลองก็สามารถชุบตัวเป็นรูปทองและเนรมิตเงินทองปราสาทราชวังขึ้นมา ท้าวแสนปมจึงสถาปนาเมืองใหม่ขึ้นตรงนั้นชื่อว่า "เมืองเทพนคร"
ฉบับพระราชพงศาวดารเหนือ: บันทึกว่าหลังจากนายแสนปมได้กลองวิเศษจนมีบุญญาธิการเด่นชัด เจ้าเมืองไตรตรึงษ์จึงยอมรับและยกราชสมบัติเมืองไตรตรึงษ์ให้ปกครอง ในพระนาม "พระเจ้าศิริชัยเชียงแสน" (โดยเป็นการนำพระนามของพระเจ้าไชยศิริ ผู้สร้างเมืองแปบดั้งเดิม มาตั้งเป็นพระนามรำลึกเพื่อแสดงสิทธิ์อันชอบธรรมในการครองบัลลังก์) ก่อนที่ในยุคต่อมาจะมีการขยับขยายไปสร้างเมืองเทพนคร

4. การส่งไม้ต่อจาก "เมืองแปบ" สู่ "นครชุม" และ "กำแพงเพชร"  เวลาหมุนเวียนเปลี่ยนไป ศูนย์กลางอำนาจเก่าฝั่งใต้ทั้งเมืองไตรตรึงษ์และเมืองเทพนครค่อย ๆ ลดบทบาทลง สภาพแผ่นดินฝั่งตอนเหนือตรงบริเวณ "วังแปบเดิม" ที่เคยล่มสลายจมน้ำไป ได้รับการฟื้นฟูเนื่องจากตะกอนแม่น้ำทำให้ดินกลับมาอุดมสมบูรณ์ ผู้คนจึงขยับขยายกลับมาตั้งหลักแหล่งใหม่อีกครั้ง และเติบโตขึ้นกลายเป็น “เมืองนครชุม” บนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง เมืองนครชุมฝั่งตะวันตกนี้ได้ก้าวเข้าสู่ยุคทองในสมัยสุโขทัย โดยเฉพาะในรัชสมัยของ พญาลิไทย (พระมหาธรรมราชาที่ 1) พระองค์ได้เสด็จมาสถาปนาพระบรมธาตุและปลูกต้นพระศรีมหาโพธิ์ ณ วัดพระบรมธาตุนครชุมในปัจจุบัน ซึ่งตั้งอยู่เคียงข้างกับบริเวณวังแปบเดิม ต่อมาในยุคหลัง ความเจริญและศูนย์กลางอำนาจได้ข้ามฝั่งแม่น้ำขยายตัวไปยังฝั่งตะวันออก เกิดเป็น “เมืองชากังราว” มีการสร้างกำแพงศิลาแลงที่หนาแน่น แข็งแกร่งดั่งเพชร เพื่อทำหน้าที่เป็นเมืองหน้าด่าน และนั่นคือที่มาของชื่อ “จังหวัดกำแพงเพชร” ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรมในที่สุด

สรุปความเชื่อมโยงตามลำดับเหตุการณ์
1. ยุคเนรมิตกำแพงศิลา ก่อนตั้งเมือง พระเจ้าพรหมมหาราชขับไล่ขอมลงมาทางใต้ พระอินทร์เนรมิตกำแพงศิลาขวางไว้ กลายเป็นหมุดหมายศักดิ์สิทธิ์ประจำดินแดน
2. ยุคตั้งเมืองแปบแรกเริ่มพุทธศตวรรษที่ 15-16 พระเจ้าชัยศิริ (ลูกพระเจ้าพรหม) ลี้ภัยมอญสุธรรมวดีลงใต้ มาสร้าง "เมืองแปบ" ดั้งเดิมขึ้นบริเวณปากคลองสวนหมาก (ฝั่งนครชุมในปัจจุบัน)
3. น้ำเซาะเมืองล่ม อพยพสู่ไตรตรึงษ์ ภัยธรรมชาติ แม่น้ำปิงกัดเซาะเมืองแปบแรกเริ่มจนตลิ่งพัง พังทลายจมหายกลายเป็น "วังแปบ" ผู้คนจึงอพยพล่องใต้ลงไป 18 กิโลเมตร เพื่อสร้างเมืองใหม่ชื่อ "เมืองไตรตรึงษ์" (พงศาวดารจึงบันทึกเหมารวมว่าเมืองแปบคือไตรตรึงษ์)
4. ยุคท้าวแสนปม (เมืองเทพนคร) ช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 19 ท้าวแสนปมได้ขึ้นครองเมืองไตรตรึงษ์ ก่อนจะขยายไพร่พลไปสร้าง "เมืองเทพนคร" ที่อยู่ฝั่งตรงข้าม และมีพระโอรสผู้มีบุญญาธิการคือ "ท้าวอู่ทอง" (ซึ่งต่อมาได้อพยพผู้คนลงใต้ไปสถาปนากรุงศรีอยุธยาในปี พ.ศ. 1893)
5. ยุคนครชุมฟื้นฟู ช่วงกลางพุทธศตวรรษที่ 19 หลังจากศูนย์กลางอำนาจเดิมของสายท้าวอู่ทองย้ายลงใต้ พื้นที่บริเวณวังแปบเดิมทางตอนเหนือได้รับการฟื้นฟู ชุมชนขยายตัวเกิดเป็น "เมืองนครชุม" ซึ่งรุ่งเรืองสุดขีดในสมัยพญาลิไทยแห่งสุโขทัย มีการสถาปนาพระบรมธาตุนครชุมและจารึกนครชุมขึ้น
​6. ยุคเมืองชากังราวสู่กำแพงเพชร พุทธศตวรรษที่ 20 – ปัจจุบัน ศูนย์กลางเมืองย้ายข้ามแม่น้ำปิงมายังฝั่งตะวันออก เกิดเป็นเมืองชากังราวพร้อมกำแพงศิลาแลงที่แข็งแกร่งดั่งเพชร เพื่อทำหน้าที่เป็นเมืองหน้าด่านสำคัญ และกลายมาเป็นชื่อ "จังหวัดกำแพงเพชร" ในปัจจุบัน ‘เมืองแปบ’ นครโบราณพันปีที่จมหาย ก็คือบริเวณ ‘บ้านหัวยาง ตำบลนครชุม’ ในปัจจุบัน แม้ตัวเมืองดั้งเดิมจะจมอยู่ใต้แม่น้ำปิงและผู้คนจะเคยอพยพไปสร้างเมืองไตรตรึงษ์ทางใต้มาแล้ว แต่หากอยากมาชมร่องรอยอารยธรรมนี้ให้เห็นกับตา พิกัดที่ดีที่สุดคือการมาปักหมุดที่ ‘วัดพระบรมธาตุนครชุม’ ซึ่งตั้งอยู่เคียงข้างบริเวณวังแปบเดิม การได้มาไหว้พระธาตุศักดิ์สิทธิ์ พร้อมยืนมองสายน้ำปิงตรงจุดนี้ คือการย้อนรอยตามหา "เมืองแปบ" ที่สมบูรณ์แบบที่สุด

พิกัด: วัดพระบรมธาตุนครชุม
ตำแหน่ง: https://maps.app.goo.gl/MBAhFqxaqUBp1dP49?g_st=ac

เรียบเรียงโดย: สำนักข่าวกาขาว
หมายเหตุ: บทความนี้เรียบเรียงขึ้นจากการรวบรวมข้อมูล เอกสาร งานศึกษา และข้อสันนิษฐานจากแหล่งอ้างอิงหลายประเภท ทั้งตำนานพื้นบ้าน บทความวิชาการ และงานเขียนร่วมสมัย โดยเฉพาะการประมวลข้อมูลระหว่างพงศาวดารเอกสารกับการขุดค้นทางโบราณคดีเชิงกายภาพของกรมศิลปากร (บริเวณวังแปบนครชุม และคูเมืองไตรตรึงษ์) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่ความรู้และชวนให้เกิดการศึกษาค้นคว้าต่อไป มิได้มุ่งหมายให้ใช้เป็นเอกสารอ้างอิงทางวิชาการโดยตรง ผู้สนใจควรตรวจสอบข้อมูลจากเอกสารปฐมภูมิและงานวิชาการเฉพาะทางเพิ่มเติมก่อนนำไปใช้อ้างอิงในงานวิจัยหรือการศึกษาทางประวัติศาสตร์

แหล่งอ้างอิง:
- พงศาวดารโยนก และพงศาวดารเหนือ, กรมศิลปากร. (ข้อมูลกษัตริย์เชียงแสนและท้าวแสนปม)
- รายงานการขุดค้นโบราณคดีนครชุม-ไตรตรึงษ์, สำนักศิลปากรที่ 6 สุโขทัย. (ข้อมูลทางภูมิศาสตร์และวังแปบ)
- จารึกนครชุม (หลักที่ 3), ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. (ข้อมูลยุคทองพญาลิไทย)
- ตำนานมุขปาฐะและประวัติศาสตร์ท้องถิ่น, อบจ.กำแพงเพชร. (ข้อมูลนิทานท้าวแสนปมฉบับชาวบ้าน)

คำสำคัญ : เมืองแปบ แม่น้ำปิง กำแพงเพชร

ที่มา : สำนักข่าวกาขาว

รวบรวมและจัดทำข้อมูล : กาญจนา จันทร์สิงห์


สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มาหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. (2569). ตำนาน ‘เมืองแปบ’: อารยธรรมยุคแรกเริ่มบนแผ่นดินกำแพงเพชร. สืบค้น 13 พฤศจิกายน 2569, จาก https://arit.kpru.ac.th/ap2/local/?nu=pages&page_id=2421&code_db=610001&code_type=01

Facebook Twitter LINE Linkedin

PDF

https://arit.kpru.ac.th/ap2/local/?nu=pages&page_id=2421&code_db=610001&code_type=01

Google search

Mic

ถอดรหัส พระยาวชิรปราการ กับเมืองกำแพงเพชร

ถอดรหัส พระยาวชิรปราการ กับเมืองกำแพงเพชร

ในหน้าประวัติศาสตร์ไทย ชื่อ พระเจ้าตากสินมหาราช ผูกพันแน่นแฟ้นกับสามเมืองสำคัญ คือ เมืองตาก จันทบุรี และธนบุรีแต่ยังมีอีกเมืองหนึ่งที่ชาวบ้านภาคภูมิใจว่าเคยเป็น เมืองที่สอง ในชีวิตราชการของพระองค์ นั่นคือ กำแพงเพชรทว่าเรื่องราวความสัมพันธ์ระหว่างมหาราชพระองค์นี้กับกำแพงเพชรนั้น ซับซ้อนและมีสีสันทางประวัติศาสตร์มากกว่าที่หลายคนเข้าใจ

เผยแพร่เมื่อ 15-07-2026 ผู้เช้าชม 117

ย้อนรอย “เที่ยวเมืองพระร่วง” ตอนที่ 1

ย้อนรอย “เที่ยวเมืองพระร่วง” ตอนที่ 1

ย้อนหลังไปเมือง พ.ศ. 2450 หรือ 107 ปี ที่ผ่านมา ชาวกำแพงเพชรได้มีโอกาสต้อนรับการเสด็จมาของเจ้าฟ้าเจ้าแผ่นดินพระองค์หนึ่ง ดำรงพระยศเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ซึ่งทรงสนพระทัยเกี่ยวกับเรื่องราวของเมืองพระร่วงคือเมืองกำแพงเพชร สุโขทัยและศรีสัชนาลัย และได้เสด็จขึ้นมาตรวจตราโบราณสถาน โบราณวัตถุ และศึกษาข้อมูลตามตำนานในท้องถิ่น แล้วทรงพระราชนิพนธ์เอาไว้เป็นหนังสือเรื่อง “เที่ยวเมืองพระร่วง” ซึ่งยอมรับกันว่าเป็นหนังสือนำเที่ยวเมืองไทยเล่มแรกที่มีคณุค่ายิ่งนัก และถือเป็นหนังสือดีอีกเล่มหนึ่งที่ชาวกำแพงเพชรควรต้องอ่าน ด้วยความสำนึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎุเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ทรงเสด็จเที่ยวเมืองกำแพงเพชรและทรงบันทึกเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญเอาไว้อย่างละเอียดเป็นบทพระราชนิพนธ์ “เที่ยวเมืองพระร่วง”

เผยแพร่เมื่อ 25-02-2020 ผู้เช้าชม 6,544

คำขวัญประจำจังหวัดกำแพงเพชร

คำขวัญประจำจังหวัดกำแพงเพชร

กรุพระเครื่อง เมืองคนแกร่ง พระแสงฯล้ำค่า ศิลาแลงใหญ่ กล้วยไข่หวาน น้ำมันลานกระบือ เลื่องลือมรดกโลก  กรุพระเครื่อง หมายถึง จังหวัดกำแพงเพชร เป็นจังหวัดที่มีกรุพระเครื่องมากที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศไทย มีพระเครื่องหรือพระพิมพ์นับพันพิมพ์ พระที่มีชื่อเสียงมากที่สุดของจังหวัดกำแพงเพชร คือ พระซุ้มกอ พระเครื่องที่ศักดิ์สิทธิ์หนึ่งในเบญจภาคีของประเทศไทย เมืองคนแกร่ง หมายถึง จังหวัดกำแพงเพชรเป็นเมืองแห่งนักรบ นักสู้ เป็นเมืองที่ย่ิงใหญ่ในการสงคราม ประชาชนทำสงครามอย่างเข้มแข็ง เจ้าเมืองกำแพงเพชรทุกคนได้รับพระนามว่า พระยารามรณรงค์สงคราม ซึ่งหมายความว่า มีความกล้าหาญในสนามรบในสงครามราวกับพระราม มีพระยาวชิรปราการ เป็นคนแกร่งแห่งเมืองกำแพงเพชร พระแสงฯ ล้ำค่่า หมายถึง พระแสงราชศัสตราประจำจังหวัดกำแพงเพชร (ด้ามและฝักทองคำ) ซึ่งมีเพียงองค์เดียวในประเทศไทย เป็นสิ่งล้ำค่าและมีความสำคัญต่อประวัติศาสตร์จังหวัดกำแพงเพชร จึงขอเสนอเพิ่มคำขวัญจังหวัดกำแพงเพชร โดยเพิ่มคำว่า "พระแสงฯ ล้ำค่า" ลงในคำขวัญ โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อให้เป็นประวัติศาสตร์ และให้ชนรุ่นหลังได้ตระหนักถึงความสำคัญในการเชิดชูมรดกล้ำค่าของจังหวัดกำแพงเพชร

เผยแพร่เมื่อ 30-08-2019 ผู้เช้าชม 36,157

ดาบโบราณเมืองกำแพง ตำบลในเมือง อำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร

ดาบโบราณเมืองกำแพง ตำบลในเมือง อำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร

เมืองกำแพงเพชรในประวัติศาสตร์ขึ้นชื่อว่า เป็นเมืองหน้าด่านที่มีการก่อสงครามอยู่ไม่ขาดสาย และมีป้อมปราการรายล้อมพร้อมคูเมือง เนื่องจากมีสงครามและเพื่อปกป้องบ้านเมือง จึงจำเป็นต้องมีศาสตราวุธคู่กายเพื่อนำมาป้องกันตัวและต่อสู้ ในขณะเดียวกันก็เป็นยุคสมัยที่ดาบสามารถนำมาใช้กันอย่างแพร่หลายเนื่องจากวัตถุดิบที่หาได้ง่าย ทั้งนี้ดาบที่ผู้ถือครองนั้นก็มีความแตกต่างออกไปตามบทบาทและหน้าที่ อาทิ ทหารศึกที่มีไว้เพื่อรบศึกสงครามโดยเฉพาะ หรือชาวบ้านที่มีไว้เพื่อป้องกันตัว แต่ยังมีดาบอีกประเภทที่สามารถบ่งบอกถึงชนชั้น ความสามารถ ไปจนถึงความยิ่งใหญ่ซึ่งถือได้ว่าการจะได้ดาบเล่มนี้มาย่อมจะต้องมีความ สามารถสูงและแลกมากับความพยายามอย่างสุดความสามารถดังเช่นความเป็นมาของดาบโบราณของจังหวัดกำแพงเพชรที่มีประวัติที่แสนวิเศษโดยมีเรื่องราวกล่าวกันว่าดาบเล่มนี้เคยเป็นดาบประจำตระกูลของพระยากำแพงผู้ปกครองเมืองกำแพงในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น

เผยแพร่เมื่อ 20-06-2022 ผู้เช้าชม 5,025

นครไตรตรึงษ์ นครแห่งแรกของกำแพงเพชร

นครไตรตรึงษ์ นครแห่งแรกของกำแพงเพชร

เมืองไตรตรึงษ์เป็นนครแห่งแรกของเมืองกำแพงเพชร หมายถึงเมืองสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ มีพระอินทร์เป็นมหาราชา ประจำสวรรค์ชั้นนี้ นครไตรตรึงษ์ เป็นเมืองโบราณแห่งแรกของกำแพงเพชร นับว่ายิ่งใหญ่และเกรียงไกรอย่างยิ่ง เมืองไตรตรึงษ์คู่กับเมืองเทพนคร ตั้งอยู่คนละฟากฝั่งลำน้ำปิง เมืองไตรตรึงษ์ คือเมืองของนางอุษา เมืองเทพนคร คือเมืองของท้าวชินเสน หรือท้าวแสนปม ซึ่งเมืองทั้งสองยังมีหลักฐานที่ชัดเจน ในเขตอำเภอเมืองจังหวัดกำแพงเพชร มีคำขวัญที่แสดงถึงความยิ่งใหญ่ในอดีตของนครไตรตรึงษ์ว่า เจดีย์เจ็ดยอดงามสม ท้าวแสนปมนาม

เผยแพร่เมื่อ 02-03-2020 ผู้เช้าชม 5,083

กษัตริย์เมืองกำแพงเพชรในสมัยทวารวดี

กษัตริย์เมืองกำแพงเพชรในสมัยทวารวดี

ในหนังสือวัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลกัษณ์และภูมิปัญญา จังหวัดกำแพงเพชร หน้า 31 ได้กล่าวถึง เมืองโบราณบริเวณลุ่มแม่น้ำปิง ซึ่งมีการค้นพบและพอมีหลักฐานยืนยันได้ว่าเป็นเมืองเก่าแก่มาช้านาน คือ เมืองแปบ เมืองเทพนคร เมืองไตรตรึงษ์ เมืองพาน เมืองคณฑี เมืองนครชุม เมืองชากังราว เมืองพังคา เมืองโกสัมพี เมืองรอ เมืองแสนตอ เมืองพงชังชา และบ้านคลองเมือง ซึ่งล้วนตั้งอยู่อาณาเขตจังหวัดกำแพงเพชรทั้งสิ้น และในหนังสือเรื่องเล่มเดียวกันนั้นในหน้า 37-38 ได้กล่าวถึงเมือง 2 เมืองว่าเป็นเมืองในสมัยทวารวดี คือเมืองไตรตรึงษ์ และเมืองโบราณที่บ้านคลองเมือง

เผยแพร่เมื่อ 18-02-2020 ผู้เช้าชม 6,791

พระบรมธาตุเสด็จออกจากเจดีย์พระบรมธาตุนครชุม

พระบรมธาตุเสด็จออกจากเจดีย์พระบรมธาตุนครชุม

ในกำแพงเพชรมีเรื่องเล่าขาน ถึงพระบรมสารีริกธาตุ ขนาดเท่าผลส้มเกลี้ยงสุกสว่าง ลอยวนไปมาเหนือพระเจดีย์ อยู่หลายแห่ง อาทิเจดีย์วัดวังพระธาตุ เจดีย์วัดเสด็จ (ปัจจุบันเหลือแต่ฐาน) เจดีย์วัดกะโลทัย เจดีย์วัดพระบรมธาตุ และเจดีย์วัดบ้านธาตุ มีเรื่องเล่าว่า ในวันเดือนมืดสนิท จะมีดวงไฟขนาดใหญ่ออกจากพระเจดีย์ดังกล่าว ลอยทักษิณาวรรต ๓ รอบ ณ พระเจดีย์แล้ว ทุกดวงจะเสด็จมาที่เจดีย์วัดพระบรมธาตุ แสดงปาฏิหาริย์ให้เห็นบ่อยครั้ง

เผยแพร่เมื่อ 17-04-2020 ผู้เช้าชม 2,188

รายได้เฉลี่ยต่อคนต่อปี ​166,945 บาท​ คุณมีรายได้เท่านี้จริงไหม?

รายได้เฉลี่ยต่อคนต่อปี ​166,945 บาท​ คุณมีรายได้เท่านี้จริงไหม?

​กำแพงเพชร มั่งคั่งบนแผ่นกระดาษ แต่ขาดแคลนบนความจริง? ตีแผ่ตัวเลข GPP ที่ไม่ได้อยู่ในกระเป๋าชาวบ้าน หากเปิดดูรายงานจากสภาพัฒน์ฯ หรือตัวเลขทางเศรษฐกิจระดับภาค คุณจะพบชื่อ “จังหวัดกำแพงเพชร” ทะยานขึ้นมาอยู่อันดับต้นๆ ของภาคเหนืออย่างสง่างาม ด้วยรายได้เฉลี่ยต่อหัว (GPP Per Capita) ที่สูงจนน่าอิจฉา มายากลตัวเลข: เมื่อเศรษฐีกับคนจนถูกมัดรวมกัน ​ตัวเลขรายได้เฉลี่ยแสนกว่าบาทต่อปีที่ดูดีนั้น แท้จริงแล้วมันคือ “ค่าเฉลี่ยมายากล” เพราะในขณะที่รายได้มหาศาลไหลมาจาก ขุมทรัพย์ใต้ดิน (สัมปทานน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ) และ ขุมทรัพย์บนดิน (โรงงานแปรรูปเกษตรขนาดใหญ่) 

เผยแพร่เมื่อ 15-07-2026 ผู้เช้าชม 86

กำแพงเพชร ในวันที่ต้องเปิดประตูรับผู้รุกราน

กำแพงเพชร ในวันที่ต้องเปิดประตูรับผู้รุกราน

จุดเริ่มต้นของหน้าประวัติศาสตร์ความผันผวนเกิดขึ้นในยุคศึกสายเลือดช่วงปี พ.ศ. 1921 เมื่อ "สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1" หรือขุนหลวงพะงั่ว กษัตริย์นักรบผู้เก่งกล้าแห่งกรุงศรีอยุธยา ทรงต้องการขยายอำนาจและรวมแผ่นดินให้เป็นหนึ่งเดียว จึงได้ทรงกรีฑาทัพขึ้นเหนือมาปิดล้อมเมือง ยุทธการครั้งนี้กินเวลานานและมีการตั้งรับอย่างเหนียวแน่น ฝ่ายอยุธยาต้องยกทัพมาล้อมถึง 4 ครั้ง จนในที่สุดพระมหาธรรมราชาที่ 2 ทรงประเมินสถานการณ์แล้วว่าหากดึงดันรบต่อไปจะเกิดความสูญเสียแก่ไพร่ฟ้าข้าแผ่นดิน จึงทรงตัดสินพระทัยเปิดประตูเมืองออกมายอมจำนน นับเป็นครั้งแรกที่เมืองแกร่งแห่งนี้ต้องเปลี่ยนฐานะ และกลายเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้สุโขทัยต้องเข้ามาอยู่ภายใต้ร่มเงาอำนาจของอยุธยาอย่างเต็มตัว

เผยแพร่เมื่อ 14-09-2026 ผู้เช้าชม 75

เมืองคณฑี

เมืองคณฑี

ตำบลคณฑี หรือตำบลบ้านโคน หรือ เมืองคณฑี เมืองที่ยิ่งใหญ่ ในอดีตมีคำขวัญประจำตำบลที่นำเสนอเอกลักษณ์ของตำบลอย่างชัดเจน เมืองคณฑีเป็นเมืองยุคแรกๆของกำแพงเพชร ตามตำนานเมืองเหนือกล่าวไว้ว่า พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ แห่งกรุงสุโขทัย เสด็จไปจากบ้านโคน หรือเมืองคณฑี แสดงว่าเมืองคณฑีนี้เก่าแก่กว่าสุโขทัยเจริญรุ่งเรืองมาก่อนกรุงสุโขทัย นับร้อยปี ทำให้ชาวบ้านโคนภูมิใจในบรรพบุรุษจึงนำมาเป็นคำขวัญประจำเมือง

เผยแพร่เมื่อ 30-08-2019 ผู้เช้าชม 4,962