![]()
เกาะทวี: เกาะที่หายไปจากกำแพงเพชร
เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้ชม 53
[16.4822063, 99.5198395, เกาะทวี: เกาะที่หายไปจากกำแพงเพชร]
เกาะทวี: เกาะที่หายไปจากกำแพงเพชร
ถ้าใครสักคนถามว่า “เกาะทวีอยู่ตรงไหนของกำแพงเพชร” คำตอบในวันนี้อาจไม่ง่ายนัก เพราะไม่มีเรือให้โดยสาร ไม่มีสะพานให้ข้าม และไม่มีแม่น้ำล้อมรอบเหมือนเกาะในความทรงจำ เกาะทวีตั้งอยู่กลางเมืองกำแพงเพชร ท่ามกลางถนน บ้านเรือน และร้านค้า แต่คนในพื้นที่ก็ยังคงเรียกมันว่า “เกาะทวี”
แม้แม่น้ำปิงจะเปลี่ยนสายและเมืองขยายเข้ามาแทนที่ แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าการตามหาว่าเกาะเคยอยู่ตรงไหน คือคำถามที่ว่า เมื่อเกาะหายไปแล้ว เหตุใดความเป็นเกาะจึงยังอยู่?
คำตอบซ่อนอยู่ในวิถีชีวิตและประเพณี "กลางบ้าน" ของชุมชนแห่งนี้
ประเพณีแรกคือ “ผ้าป่ากลางบ้าน” เปลี่ยนพื้นที่หน้าบ้านและถนนธรรมดาให้กลายเป็นพื้นที่พิธีกรรมร่วมกัน พระสงฆ์เดินผ่านชุมชน ผู้คนเตรียมพุ่มผ้าป่า ออกมาพบปะ ทำบุญ และพูดคุย คำว่า "กลางบ้าน" จึงไม่ได้หมายถึงแค่สถานที่ แต่หมายถึงการนำประเพณีออกมาอยู่ท่ามกลางชีวิตประจำวัน ลบเส้นแบ่งกำแพงบ้านให้ทุกคนกลายเป็นส่วนหนึ่งของกันและกัน
อีกหนึ่งเอกลักษณ์คือ “ลอยกระทงกลางบ้าน” ที่จัดร่วมกับชุมชนคู่ขนานอย่าง “ทรัพย์ทวี” (อ้างอิงจากฐานข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น เทศบาลเมืองกำแพงเพชร) ความพิเศษคือ พวกเขาไม่ลอยกระทงในคืนวันเพ็ญพร้อมกับงานใหญ่ของเมือง แต่เลือกจะ “รอ” จนถึงวันแรม 1 ค่ำ เดือน 12
ทำไมต้องลอยกระทงช้ากว่าคนอื่นหนึ่งวัน?
เพราะคืนวันเพ็ญคือเวลาของเมือง แต่คืนถัดมาคือ "เวลาของชุมชน" เมื่อเสร็จภารกิจจากงานใหญ่ ผู้คนจะกลับเข้าบ้าน นำอาหารมารวมกัน นั่งกินข้าว สังสรรค์ ร่วมกันทำกระทง แล้วจึงนำออกไปแห่และลอยลงแม่น้ำปิงร่วมกัน เทศกาลเดียวกันนี้จึงมีสองจังหวะ จังหวะแรกเป็นของเมือง และจังหวะที่สองเป็นของคนบ้านเดียวกัน
หากมองจากแผนที่ เกาะทวีอาจเป็นเพียงชุมชนธรรมดาที่ไม่มีผืนน้ำล้อมรอบ แต่หากมองผ่านพิธีกรรม นี่คือเกาะที่ไม่ได้สร้างจากน้ำ แต่สร้างจาก "ความสัมพันธ์ของผู้คน"
คำถามสุดท้ายจึงอาจไม่ใช่ “เกาะทวีเคยอยู่ตรงไหน?” แต่เป็น “เมื่อเกาะหายไปแล้ว อะไรทำให้คนยังเป็นชาวเกาะทวี?”
คำตอบคงไม่อยู่ใต้ผืนน้ำ แต่อยู่บนถนนเส้นเดิม เสียงพูดคุยหน้าบ้าน และคืนแรม 1 ค่ำ ที่พวกเขายังคงกลับมารวมตัวกัน เกาะอาจหายไปจากภูมิประเทศ แต่ตราบใดที่ผู้คนยังจำวิธีอยู่ร่วมกันได้ เกาะทวีก็ไม่เคยหายไปจริง ๆ
สถานที่: ชุมชนเกาะทวี
พิกัด: https://maps.app.goo.gl/FAuTo7aAmN7jZ86NA?g_st=ac
หมายเหตุ: เรียบเรียงจากฐานข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น เทศบาลเมืองกำแพงเพชร และข้อมูลประวัติศาสตร์-วัฒนธรรมท้องถิ่น
แหล่งข้อมูล
- เทศบาลเมืองกำแพงเพชร — ฐานข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น ข้อมูลประเพณี “ลอยกระทงกลางบ้าน” ของชุมชนเกาะทวีและทรัพย์ทวี
- เอกสารด้านศิลปวัฒนธรรมและชุมชนท้องถิ่นกำแพงเพชร ข้อมูลประกอบเรื่องประเพณีและวิถีชีวิตของชุมชน
- ข้อมูลประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเมืองกำแพงเพชร ใช้ประกอบการเรียบเรียงบริบทของพื้นที่และความทรงจำเกี่ยวกับเกาะทวี
คำสำคัญ : เกาะทวี กำแพงเพชร ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น เรื่องเล่าชุมชน ลอยกระทง
ที่มา : https://www.facebook.com/photo/?fbid=2024241115531079&set=a.792004665421403
รวบรวมและจัดทำข้อมูล : กาญจนา จันทร์สิงห์
สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มาหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. (2569). เกาะทวี: เกาะที่หายไปจากกำแพงเพชร. สืบค้น 12 ตุลาคม 2569, จาก https://arit.kpru.ac.th/ap2/local/?nu=pages&page_id=2552&code_db=610001&code_type=01
Google search
การสำรวจที่บ้านหนองกอง ตำบลนาบ่อคำ อำเภอเมืองกำแพงเพชร พบตะเกียงดินเผา แวดินเผา แร่ทองคำ อันเป็นที่มาของคำว่า นาบ่อคคำ พบลูกปัดแก้ว ลูกหินปัด เครื่องสำริด ตะกรัน ขี้แร่ เศษพาชนะดินเผาจำนวนมาก ส่วนการสำรวจบ้านคลองเมือง ตำบลโกสัมพี อำเภอโกสัมพีนคร พบหลักฐานเก่าก่อนประวัติศาสตร์มากมาย ตำนานเมืองโกสัมพี จังหวัดกำแพงเพชร ในพงศาวดารเหนือความว่า พระพุทธศกัราช 1002 ปี จุลศกัราช 10 ปีระกาสัมฤทธิศก มีพระยากาฬวรรณดิศราช บุตรของพระยากากะพัตรได้สวยราชสมบัติเมืองตักกะสิลามหานคร (สันนิษฐานว่าเมืองตาก)
เผยแพร่เมื่อ 18-02-2020 ผู้เช้าชม 3,059
จุดเริ่มต้นของหน้าประวัติศาสตร์ความผันผวนเกิดขึ้นในยุคศึกสายเลือดช่วงปี พ.ศ. 1921 เมื่อ "สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1" หรือขุนหลวงพะงั่ว กษัตริย์นักรบผู้เก่งกล้าแห่งกรุงศรีอยุธยา ทรงต้องการขยายอำนาจและรวมแผ่นดินให้เป็นหนึ่งเดียว จึงได้ทรงกรีฑาทัพขึ้นเหนือมาปิดล้อมเมือง ยุทธการครั้งนี้กินเวลานานและมีการตั้งรับอย่างเหนียวแน่น ฝ่ายอยุธยาต้องยกทัพมาล้อมถึง 4 ครั้ง จนในที่สุดพระมหาธรรมราชาที่ 2 ทรงประเมินสถานการณ์แล้วว่าหากดึงดันรบต่อไปจะเกิดความสูญเสียแก่ไพร่ฟ้าข้าแผ่นดิน จึงทรงตัดสินพระทัยเปิดประตูเมืองออกมายอมจำนน นับเป็นครั้งแรกที่เมืองแกร่งแห่งนี้ต้องเปลี่ยนฐานะ และกลายเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้สุโขทัยต้องเข้ามาอยู่ภายใต้ร่มเงาอำนาจของอยุธยาอย่างเต็มตัว
เผยแพร่เมื่อ 14-09-2026 ผู้เช้าชม 34
จังหวัดกำแพงเพชร เคยเป็นที่จดจำในฐานะ “เมืองกล้วยไข่” มาอย่างยาวนาน ภาพจำของพื้นที่ลุ่มแม่น้ำปิงแห่งนี้ คือสวนกล้วย พื้นที่ไร่นา และภูมิประเทศแบบร้อนแล้งของภาคเหนือตอนล่าง มากกว่าจะเป็นพื้นที่ปลูกผลไม้เขตร้อนชื้นอย่าง “ทุเรียน”
เผยแพร่เมื่อ 15-07-2026 ผู้เช้าชม 49
เมืองนครชุม เป็นเมืองโบราณ เดิมเป็นเมืองอิสระ มีกษัตริย์ปกครองตนเอง มีกำแพงเมืองใหญ่ก่อนร่วมอาณาจักรกับสุโขทัย สถาปนามาก่อนพุทธศักราช ๑๘๐๐ ได้ยกฐานเป็นเมืองลูกหลวงของอาณาจักรสุโขทัย (เมืองลูกหลวงหมายถึง เมื่อพระมหากษัตริย์สุโขทัยมีราชโอรสจะส่งมาปกครอง) เมืองนครชุมเจริญรุ่งเรืองสูงสุด ในสมัยของพญาลิไทกษัตริย์แห่งกรุงสุโขทัย โดยเสด็จมาเมืองนครชุม และสถาปนา พระบรมสาริกธาตุ และพระศรีมหาโพธิ์ขึ้นที่เมืองนครชุมแห่งนี้ เมืองนครชุมเจริญรุ่งเรืองถึงราว พุทธศักราช ๒๐๐๐ เกิดน้ำกัดเซาะรวมทั้งเกิดไข้ป่าและโรคระบาด ทำให้เมืองนครชุม ถึงกาลล่มสลาย
เผยแพร่เมื่อ 17-04-2020 ผู้เช้าชม 4,708
จุดเริ่มต้นการเรียนการสอนของโรงเรียนสตรีในจังหวัดกำแพงเพชร เกิดขึ้นเพื่อทดแทน "โรงเรียนจวนเก่า" (จวนผู้ว่าราชการจังหวัดหลังเก่า) ที่ได้เลิกกิจการไปเมื่อปี พ.ศ. 2465 ทางการจึงได้เชิญ นางสาวสมสนิท รามสูต ครูใหญ่ในขณะนั้น กลับเข้ารับราชการอีกครั้ง และได้จัดตั้งโรงเรียนขึ้นอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2469 โดยใช้อาคารพลับพลาไม้รับเสด็จเดิมบริเวณติดกับวัดชีนางเกาเป็นสถานที่จัดการเรียนการสอน ภายใต้ชื่อ "โรงเรียนประจำจังหวัดกำแพงเพชร แผนกสตรี" หรือที่ชาวบ้านในยุคนั้นมักเรียกกันว่า "โรงเรียนสตรีพลับพลา" ทว่า เมื่อเวลาผ่านไป อาคารพลับพลาเดิมเริ่มชำรุดทรุดโทรมและไม่กว้างขวางพอต่อจำนวนนักเรียนที่เพิ่มมากขึ้น ทางจังหวัดพร้อมด้วยคณะธรรมการจึงได้ร่วมกันบอกบุญระดมทุนบริจาคจากข้าราชการ พ่อค้า ราษฎร คณะครู และสุภาพสตรีในท้องถิ่น นำมารวมกับเงินรายได้สนับสนุนจากมณฑลพิษณุโลกและไม้ปลูกสร้างที่มีผู้บริจาค เพื่อจัดสร้าง อาคารเรียนไม้ชั้นเดียวทรงปั้นหยา หลังใหม่ขึ้นในบริเวณติดกับวัดชีนางเกาได้สำเร็จ ในช่วงที่เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงธรรมการ และต่อมาโรงเรียนได้รับการเปลี่ยนชื่อทางการเป็น "โรงเรียนสตรีกำแพงเพชร 'นารีวิทยา'"
เผยแพร่เมื่อ 14-09-2026 ผู้เช้าชม 29
เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2568 เวลา 08.19 น. ณ ศาลหลักเมืองกำแพงเพชร ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร นายชาธิป รุจนเสรี ผู้ว่าราชการจังหวัดกำแพงเพชร เป็นประธานในพิธีบวงสรวงสมโภช ศาลหลักเมืองกำแพงเพชร โดยมีหัวหน้าส่วนราชการ คณะกรรมการศาลหลักเมือง ตัวแทนภาคเอกชน และนักธุรกิจผู้ให้การสนับสนุน เข้าร่วมในพิธีอย่างพร้อมเพรียง พิธีประกอบไปด้วยพิธีพราหมณ์ และ พิธีเจริญพระพุทธมนต์สมโภช ซึ่งเป็นไปด้วยความศักดิ์สิทธิ์และความเลื่อมใสศรัทธา ผู้เข้าร่วมพิธีต่างพร้อมใจกันสวมชุดสีขาว และติดริบบิ้นสีดำที่แขนซ้าย เพื่อแสดงความเคารพและเป็นสิริมงคลในพิธีสำคัญทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดกำแพงเพชร
เผยแพร่เมื่อ 06-11-2025 ผู้เช้าชม 375
ตลาดไนท์บาร์ซ่า หรือที่คนท้องถิ่นเรียกกันว่าตลาดไนท์พลาซ่า เติบโตขึ้นมาจากการเป็นแหล่งรวมอาหารพร้อมทาน ตั้งแต่สตรีทฟู้ดพื้นบ้าน ไปจนถึงขนมไทยและเสื้อผ้าแฟชั่น จนกลายเป็นหมุดหมายที่คนกำแพงเพชรใช้ฝากท้องยามค่ำ และเป็นจุดแวะพักของนักท่องเที่ยวที่ผ่านมาเยือนเมืองมรดกโลก ตลาดแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่ซื้อขาย แต่ค่อยๆ กลายเป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์เมืองชากังราวไปโดยปริยาย
เผยแพร่เมื่อ 08-09-2026 ผู้เช้าชม 31
สมเด็จพระไชยราชาธิราช เป็นพระโอรสของสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 ต่างพระมารดาของสมเด็จพระบรมหน่อพุทธางกูร ซึ่งพระมารดานั้นเป็นเชื้อสายราชวงศ์เชียงราย ได้รับแต่งตั้งเป็นพระไชยราชา ตำแหน่งพระมหาอปุราชาครองเมืองพิษณุโลก ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2077 พระชนมายุ 19 พรรษา ได้ยกทัพจากเมืองพิษณุโลกเข้ายึดอำนาจจากสมเด็จพระรัษฎาธิราชกุมาร พระนัดดา ขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์กรุงศรีอยุธยา ทรงพระนามว่า สมเด็จพระไชยราชาธิราช เหตุการณ์ในรัชสมัยของสมเด็จพระไชยราชาธิราชที่เกี่ยวข้องกับเมืองกำแพงเพชร ปรากฎหลักฐานจากพระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์
เผยแพร่เมื่อ 25-02-2020 ผู้เช้าชม 10,121
เจ้าพ่อหลักเมือง คือ หลักใจของคนกำแพงเพชร เป็นที่พึ่งที่ยึดเหนี่ยวจิตใจมาหลายชั่วอายุคน ผู้ใดลำบากเดือดร้อนก็จะไปบนบานศาลกล่าว ขอให้เจ้าพ่อช่วยเหลือเหลือคุ้มครอง เจ้าพ่อหลักเมืองก็จักช่วยเหลือคุ้มครองทุกครั้ง จนเป็นที่เลื่องลือไปทั่วบ้านทั่วเมืองแม้คนต่างจังหวัดก็มาขอความช่วยเหลือจากเจ้าพ่อหลักเมืองกำแพงเพชร แม้ลำบากไกลแสนไกลก็ดั้นด้นกันมาพึ่งบารมีเจ้าพ่อหลักเมือง ซึ่งเป็นเทพคุ้มครองเมืองกำแพงเพชรมาทุกยุคทุกสมัย อันเป็นภูมิปัญญาของคนไทยในสมัยโบราณในการสร้างบ้านแปงเมือง
เผยแพร่เมื่อ 05-03-2020 ผู้เช้าชม 3,529
ตำบลคณฑี หรือตำบลบ้านโคน หรือ เมืองคณฑี เมืองที่ยิ่งใหญ่ ในอดีตมีคำขวัญประจำตำบลที่นำเสนอเอกลักษณ์ของตำบลอย่างชัดเจน เมืองคณฑีเป็นเมืองยุคแรกๆของกำแพงเพชร ตามตำนานเมืองเหนือกล่าวไว้ว่า พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ แห่งกรุงสุโขทัย เสด็จไปจากบ้านโคน หรือเมืองคณฑี แสดงว่าเมืองคณฑีนี้เก่าแก่กว่าสุโขทัยเจริญรุ่งเรืองมาก่อนกรุงสุโขทัย นับร้อยปี ทำให้ชาวบ้านโคนภูมิใจในบรรพบุรุษจึงนำมาเป็นคำขวัญประจำเมือง
เผยแพร่เมื่อ 30-08-2019 ผู้เช้าชม 4,881
