ฐานข้อมูลท้องถิ่น จังหวัดกำแพงเพชร-ตาก

วิถีชีวิตคนพรานกระต่ายกับของฝากขึ้นชื่ออำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร

วัดหมาผี : ตำนานหมาเฝ้าวัดแห่งชากังราว

หากพูดถึงอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร หลายคนคงนึกถึงความยิ่งใหญ่ของวัดช้างรอบหรือวัดพระสี่อิริยาบถ แต่น้อยคนนักที่จะคุ้นเคยกับโบราณสถานขนาดกะทัดรัดที่ซ่อนตัวอยู่ในเขตป่าอรัญญิก ซึ่งมีชื่อเรียกชวนขนลุกขนพองว่า "วัดหมาผี" ชื่อนี้ไม่ได้ถูกจารึกไว้บนศิลาแลงหรือหลักฐานร่วมสมัยในยุคสุโขทัย หากแต่เป็นชื่อที่สืบทอดผ่านมุขปาฐะหรือเรื่องเล่าปากต่อปากของชาวบ้าน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงวิธีที่ผู้คนในท้องถิ่นใช้เรื่องเล่าเพื่ออธิบายและจดจำร่องรอยของอดีต ตามมุขปาฐะที่เล่าสืบต่อกันมาในพื้นที่ เมื่อครั้งเขตอรัญญิกยังเป็นป่ารกชัฏ พรานป่าและชาวบ้านที่เข้าไปหาของป่าบางคนอ้างว่าเคยพบสุนัขสีดำรูปร่างใหญ่ผิดธรรมดา มีดวงตาวาวโรจน์ ยืนจ้องมองผู้ที่เดินเข้าใกล้โบราณสถานแห่งนี้ บางเรื่องเล่ายังกล่าวว่าสุนัขลึกลับตัวดังกล่าวสามารถผ่านกำแพงศิลาแลงได้ราวกับไร้ตัวตน หรือหายลับไปในเงามืดอย่างไร้ร่องรอย จึงเกิดความเชื่อว่าสุนัขปริศนานี้คือวิญญาณผู้พิทักษ์ หรือ "ปู่โสมเฝ้าทรัพย์" ที่คอยปกปักรักษาสมบัติและศาสนสถานไม่ให้ผู้ใดล่วงละเมิด จนเป็นที่มาของชื่อ "วัดหมาผี" ซึ่งชาวบ้านเรียกขานสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน

16.5080227, 99.5156954

เผยแพร่เมื่อ 10-09-2026 ผู้เช้าชม 2

ตลาดศูนย์การค้ากำแพงเพชร

หากพูดถึงตลาดสดที่อยู่คู่กับตัวเมืองกำแพงเพชรมายาวนาน "ตลาดศูนย์การค้ากำแพงเพชร" ถือเป็นชื่อที่คนในพื้นที่คุ้นเคยกันเป็นอย่างดี แต่เบื้องหลังตลาดแห่งนี้ไม่ได้เริ่มต้นจากการเป็นตลาด หากย้อนกลับไปก่อนการก่อสร้าง พื้นที่แห่งนี้เคยเป็นที่ตั้งของ วัดตอหม้อ ซึ่งเป็นวัดร้างมาก่อน โดยมีวัดใกล้เคียงล้อมรอบ ทั้งฝั่งตะวันออกอย่างวัดทุ่งสวน วัดน้อย และวัดคูยาง และฝั่งตะวันตกอย่างวัดท่าจีน วัดเจดีย์พงษ์ วัดบาง วัดท่าเสด็จ (ปัจจุบันคือวัดเสด็จ) วัดเทพโมฬี และวัดชีนางเกา การเปลี่ยนพื้นที่จากศาสนสถานร้างมาเป็นตลาดและอาคารพาณิชย์ จึงเป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงพื้นที่เมืองกำแพงเพชรในช่วงที่เมืองกำลังขยายตัวและต้องการศูนย์กลางการค้าแห่งใหม่

16.4709466, 99.52978

เผยแพร่เมื่อ 10-09-2026 ผู้เช้าชม 2

กำแพงเพชรใต้อิทธิพลสุโขทัยและราชวงศ์สุพรรณภูมิ

เมื่อเข้าสู่ช่วงกลางพุทธศตวรรษที่ 20 นครรัฐกำแพงเพชรตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของทั้งอาณาจักรสุโขทัยและราชวงศ์สุพรรณภูมิแห่งอยุธยาในเวลาไล่เลี่ยกัน หลักฐานสำคัญของช่วงเวลานี้มีอยู่สามหลัก คือจารึกวัดบูรพาราม จารึกวัดตาเถรขึงหนังที่ได้กล่าวถึงไปแล้วในตอนที่ 1 และจารึกกฎหมายลักษณะโจร หลังจากสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 แห่งอยุธยาเสด็จสวรรคต พระมหาธรรมราชาที่ 2 แห่งสุโขทัยทรงถือโอกาสประกาศชัยชนะเหนือดินแดนโดยรอบ ดังที่ปรากฏในจารึกวัดบูรพาราม แม้ชื่อเมืองกำแพงเพชรจะไม่ปรากฏชัดเจนในจารึกหลักนี้เนื่องจากตัวอักษรบางส่วนลบเลือนไปตามกาลเวลา แต่เมื่อพิจารณาประกอบกับจารึกวัดตาเถรขึงหนังที่กล่าวถึงไปในตอนก่อน จะพบว่าระหว่างปี พ.ศ. 1943/1944 ถึง 1946 มีการอาราธนาพระสงฆ์จากกำแพงเพชรไปช่วยเป็นประธานควบคุมการสร้างวัดศรีพิจิตรกิรติกัลยารามที่เมืองสุโขทัย เหตุการณ์นี้ทำให้นักประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่านครรัฐกำแพงเพชรในช่วงเวลาดังกล่าวอาจมีสถานะเป็นศูนย์กลางทางพุทธศาสนาที่สำคัญแห่งหนึ่ง มีพระเถระที่ได้รับความเคารพนับถือถึงขนาดที่สุโขทัยต้องอาราธนาไปช่วยงานสำคัญ

16.420153, 99.3354372

เผยแพร่เมื่อ 08-09-2026 ผู้เช้าชม 2

พระยาแสนสอยดาว

หลักฐานที่พาเราเข้าสู่ยุคของกษัตริย์กำแพงเพชรพระองค์ต่อมาคือ จารึกลานเงินเสด็จพ่อพระยาสอย ซึ่งเป็นแผ่นเงินขนาดเล็กรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้างเพียง 4.7 เซนติเมตร ยาว 22.7 เซนติเมตร ขุดพบที่พระเจดีย์เก่าหน้าวัดพระยืน นอกกำแพงเมืองเก่าด้านตะวันออกของจังหวัดกำแพงเพชร ปัจจุบันเก็บรักษาอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร จารึกด้านที่ 1 กล่าวถึงเสด็จพ่อพระยาสอยและการขึ้นเสวยราชย์ของพระองค์ ระบุศักราชตรงกับวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 1963 ส่วนด้านที่ 2 กล่าวถึงสมเด็จพระมหามุนีรัตนโมลีและการประดิษฐานผอบพระรัตนธาตุ น่าเสียดายที่ปลายแผ่นเงินชำรุดขาดหายไปบางส่วน ทำให้ข้อความไม่ต่อเนื่องสมบูรณ์

16.420153, 99.3354372

เผยแพร่เมื่อ 08-09-2026 ผู้เช้าชม 3

การผนวกนครรัฐกำแพงเพชรเข้าสู่อยุธยา

ความขัดแย้งที่นำไปสู่จุดจบของนครรัฐกำแพงเพชรในฐานะรัฐอิสระเริ่มต้นขึ้นจากเหตุการณ์ในอาณาจักรล้านนา เมื่อต้นรัชกาลพระเจ้าติโลกราชเกิดความขัดแย้งกับพระอนุชาของพระองค์เอง เจ้าเมืองเทิงจึงถือโอกาสลอบส่งหนังสือไปชักชวนสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 แห่งอยุธยาให้ยกทัพขึ้นไปยึดครองล้านนาเสียเลย เหตุการณ์นี้นำไปสู่สงครามตีเมืองเชียงใหม่ในปี พ.ศ. 1985/1986 ซึ่งนครรัฐกำแพงเพชรและเมืองเหนืออื่นๆ ต้องส่งกำลังเข้าร่วมรบด้วย บันทึกเล่าว่าหนึ่งในพระยาผู้ปกครองเมืองถึงกับนำช้างศึกเข้าชนกับทัพช้างของเมืองพะเยา แต่ก็ไม่สามารถเอาชนะได้ จนต้องให้พระยายุทธิษเฐียรแห่งสองแควยกกำลังเข้าช่วยเหลือ

16.420153, 99.3354372

เผยแพร่เมื่อ 08-09-2026 ผู้เช้าชม 4

พระพุทธสิหิงค์กับกษัตริย์กำแพงเพชร

เรื่องราวของนครรัฐกำแพงเพชรในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 20 ปรากฏผ่านหลักฐานประเภทตำนานเป็นหลัก โดยเฉพาะตำนานที่ผูกโยงกับพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์องค์หนึ่งซึ่งมีชื่อว่า "พระพุทธสิหิงค์" ตำนานที่บันทึกเรื่องนี้ไว้มีอยู่หลายฉบับ ฉบับที่เก่าแก่และมีชื่อเสียงที่สุดคือ ตำนานพระพุทธสิหิงค์ ซึ่งสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงสันนิษฐานว่าแต่งขึ้นในช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 20 นอกจากนี้ยังมีพงศาวดารสำคัญอีกสองฉบับที่บันทึกเรื่องราวใกล้เคียงกัน คือ ชินกาลมาลีปกรณ์ และ รัตนพิมพวงษ์ ซึ่งทั้งสองฉบับสันนิษฐานว่าแต่งขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 21 แม้จะเขียนขึ้นในเวลาต่างกัน แต่เนื้อหาของทั้งสามฉบับก็มีความใกล้เคียงกันมาก

16.420153, 99.3354372

เผยแพร่เมื่อ 08-09-2026 ผู้เช้าชม 4

กำเนิดเมืองกำแพงเพชร ริมฝั่งแม่น้ำปิง

เมืองกำแพงเพชรที่เรารู้จักกันในปัจจุบันไม่ได้ตั้งอยู่ ณ จุดเดิมมาตั้งแต่แรก ก่อนหน้านั้นศูนย์กลางการปกครองของดินแดนแถบนี้อยู่ที่ "เมืองนครชุม" ซึ่งตั้งอยู่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง ก่อนจะมีการย้ายศูนย์กลางข้ามมาสร้างเมืองใหม่ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำ นักประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่าการย้ายเมืองครั้งนี้เกิดขึ้นราวต้นพุทธศตวรรษที่ 20

16.420153, 99.3354372

เผยแพร่เมื่อ 08-09-2026 ผู้เช้าชม 3

ตลาดไนท์บาร์ซ่ากำแพงเพชร

ตลาดไนท์บาร์ซ่า หรือที่คนท้องถิ่นเรียกกันว่าตลาดไนท์พลาซ่า เติบโตขึ้นมาจากการเป็นแหล่งรวมอาหารพร้อมทาน ตั้งแต่สตรีทฟู้ดพื้นบ้าน ไปจนถึงขนมไทยและเสื้อผ้าแฟชั่น จนกลายเป็นหมุดหมายที่คนกำแพงเพชรใช้ฝากท้องยามค่ำ และเป็นจุดแวะพักของนักท่องเที่ยวที่ผ่านมาเยือนเมืองมรดกโลก ตลาดแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่ซื้อขาย แต่ค่อยๆ กลายเป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์เมืองชากังราวไปโดยปริยาย

16.4705444, 99.5255066

เผยแพร่เมื่อ 08-09-2026 ผู้เช้าชม 1

จากเวียงจันทน์สู่คลองสวนหมาก: เรื่องราว 100 ครอบครัวลาวแห่งนครชุม

หากวันนี้เราเดินทางข้ามแม่น้ำปิงจากตัวเมืองกำแพงเพชรไปยังฝั่งนครชุม เราจะพบชุมชน บ้านเรือน วัดวา และวิถีชีวิตที่ดำเนินต่อเนื่องมาหลายชั่วอายุคน แต่ย้อนกลับไปในอดีต พื้นที่แห่งนี้เคยเป็น “นครชุม” เมืองโบราณสำคัญแห่งหนึ่งของสุโขทัย ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง ตรงข้ามเมืองกำแพงเพชร และยังมีร่องรอยของกำแพงเมือง วัดวา และโบราณสถานหลงเหลืออยู่จนถึงปัจจุบัน เมื่อบ้านเมืองเปลี่ยนแปลง นครชุมค่อย ๆ เสื่อมความสำคัญ ผู้คนโยกย้ายออกจากเมืองเก่า เหลือพื้นที่รกร้างและโบราณสถานอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ จากเมืองโบราณจึงค่อย ๆ กลายเป็นพื้นที่ของชุมชนรุ่นใหม่ และหนึ่งในกลุ่มคนที่เข้ามามีบทบาทสำคัญในช่วงนี้ คือชาวลาวจากเวียงจันทน์ประมาณ 100 ครอบครัว เรื่องราวของพวกเขาปรากฏอยู่ในเอกสารประวัติศาสตร์ท้องถิ่นหลายแห่ง

16.4596854,, 99.4170028

เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 28

ตำนานเกาะขี้เหล็ก เกาะกลางแม่น้ำปิงที่บ้านท้ายเกาะ

ริมแม่น้ำปิงในเขตตำบลไตรตรึงษ์ อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร เป็นพื้นที่ที่มีร่องรอยการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ต่อเนื่องมายาวนาน เกี่ยวข้องกับเมืองโบราณไตรตรึงษ์ซึ่งมีหลักฐานทางโบราณคดีและเอกสารสะท้อนพัฒนาการของชุมชนตั้งแต่ก่อนสมัยสุโขทัยต่อเนื่องเข้าสู่ยุคประวัติศาสตร์ ในพื้นที่เดียวกันนี้เองยังมีชุมชนปัจจุบันอย่างบ้านท้ายเกาะ ซึ่งตั้งอยู่ติดกับเกาะกลางแม่น้ำปิงเกาะหนึ่ง... "เกาะขี้เหล็ก" ที่มีทั้งประวัติความเป็นมาและตำนานท้องถิ่นผูกพันอยู่ด้วยกัน เรื่องราวของพื้นที่แห่งนี้ประกอบขึ้นจากหลักฐานสามชั้นที่แตกต่างกัน ได้แก่ หลักฐานทางโบราณคดี ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และตำนานที่สืบทอดกันมา ซึ่งเมื่อนำมาเรียงร้อยเข้าด้วยกันจะช่วยให้เห็นภาพพัฒนาการของพื้นที่ริมแม่น้ำปิงแห่งนี้ได้ชัดเจนขึ้น

16.3195058, 99.5112087

เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 30

Google search

KPP-LOCAL

ผักแพว

ผักแพว จัดเป็นพืชล้มลุก มีลำต้นสูงประมาณ 30-35 เซนติเมตร ลำต้นตั้งตรง มีข้อเป็นระยะๆ ตามข้อมักมีรากงอกออกมา หรือลำต้นเป็นแบบทอดเลื้อยไปตามพื้น

ขันทองพยาบาท

ขันทองพยาบาทเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูง 7-13 เมตร กิ่งก้านกลม มีสีเทา เปลือกมีสีน้ำตาลแก่ ผิวบางและเรียบ เนื้อไม้ข้างในมีสีขาว ใบเป็นใบเดี่ยวแบบเรียง

การเข้าทรงนางด้งของลาวคั่ง

ภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นสิ่งที่สั่งสมมาช้านาน ถึงการนำอุดมการณ์แห่งความรัก ความสามัคคี ความอบอุ่น ความเข้าใจ และการอยู่ร่วมกัน ในกลุ่มชนอย่างผาสุก มา

ปี่พาทย์รามัญ ลมหายใจรามัญแห่งลุ่มแม่น้ำปิงที่เมืองตาก

เมืองตากมีความใกล้ชิดกับเมืองพม่าอันเป็นเมืองท่าของมอญส่งผลให้เกิดการอพยพโยกย้ายเข้ามาของมอญ เมื่อมอญอพยพเข้ามาจึงมาอพยพโยกย้ายเข้ามาของกลุ่มน