พิพิธภัณฑ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น โรงเรียนกำแพงเพชรพิทยาคม

พิพิธภัณฑ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น โรงเรียนกำแพงเพชรพิทยาคม

พิพิธภัณฑ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น โรงเรียนกำแพงเพชรพิทยาคม

เผยแพร่เมื่อ 25-02-2017 ผู้ชม 35

[16.4892727, 99.5174483,, พิพิธภัณฑ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น โรงเรียนกำแพงเพชรพิทยาคม]

พิพิธภัณฑ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น โรงเรียนกำแพงเพชรพิทยาคม จ. กำแพงเพชรมีวัตถุประสงค์ในการจัดตั้งที่วางไว้คือ เพื่อให้คนตระหนักถึงมรดกวัฒนธรรมท้องถิ่น สังคม  การละเล่นพื้นบ้าน ภูมิปัญญาของคนเฒ่าคนแก่  นำไปสู่เศรษฐกิจพอเพียง สนองปรัชญาโรงเรียน ที่มุ่งเน้นความกตัญญูต่อโรงเรียนและท้องถิ่น



เดิมอาคารพิพิธภัณฑ์เป็นอาคารเรียนเก่าอายุเกือบ 100 ปี (ประมาณ 96 ปี ) ซึ่งแต่เดิมมีโครงการว่าจะรื้ออาคารทิ้ง แต่ ดร.สมปอง สมลักษณ์พงศ์ (ผู้อำนวยการโรงเรียนขณะนั้น) เกิดความเสียดายเพราะเป็นอาคารที่ท่านเคยเรียนเมื่อตอนเด็ก จึงหาเงินมาซ่อมแซมและจัดทำเป็นพิพิธภัณฑ์ และเปิดดำเนินการมา ตั้งแต่ ประมาณ พ.ศ. 2545  แต่เดิมโรงเรียนได้เก็บรวบรวมโบราณวัตถุ ข้าวของไว้ ตั้งแต่ปี 2536 เพราะตอนที่สร้างอาคารเรียนหลังใหม่ ได้ขุดพบโบราณวัตถุต่างๆ เช่น ถ้วยชามสังคโลก ตุ๊กตาสังคโลก ฯลฯ  และได้เก็บรวบรวมไว้ในห้องสมุด ต่อมามีนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ ในการส่งเสริมพิพิธภัณฑ์ภูมิปัญญาในโรงเรียน จึงจัดตั้งพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ขึ้นอย่างจริงจัง โดยใช้งบประมาณดำเนินการของโรงเรียน และดูแลโดยหมวดศิลปะ

 ข้าวของในพิพิธภัณฑ์ส่วนใหญ่ได้มาจากการขอรับบริจาคจากชาวบ้านในละแวกนี้ และมีการลงทะเบียนวัตถุไว้ ทั้งนี้โรงเรียนได้รับความร่วมมือจากพิพิธภัณฑ์เมืองร่วมกับพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติกำแพงเพชร มาช่วยแนะนำการลงทะเบียน  จัดทำข้อมูล รวมทั้งการจัดวางวัตถุสิ่งของ  และจัดระบบทะเบียนวัตถุ  โดยให้นักเรียนเป็นผู้ลงทะเบียนเอง ทั้งการลงในกระดาษและในระบบคอมพิวเตอร์


สำหรับพื้นที่จัดแสดง แบ่งพื้นที่เป็น  2 ส่วน คือ การจัดแสดงในอาคาร และนอกอาคาร ตามลักษณะธรรมชาติของเครื่องมือเครื่องใช้  แบ่งการจัดแสดงออกเป็น 5 หมวด

1.    ขนบธรรมเนียมประเพณี ศาสนา และความเชื่อ 
รวบรวมการละเล่นที่กำลังจะสูญหาย และจำลองการละเล่นนั้นๆ ไว้เป็นโมเดล เช่นระบำ ก.ไก่ เป็นการนำอักษรกไก่ – ฮ.นกฮูก มาผูกเป็นเพลง ใช้ร้องเกี้ยวพาราสีกันของหนุ่มสาว การเล่นแม่ศรี เป็นความเชื่อและการละเล่นเกี่ยวกับการเข้าทรงมักแสดงในช่วงสงกรานต์ การแสดงลิเกป่า มักแสดงในช่วงการลงแขกเกี่ยวข้าวและในงานบวชพระ ระบำคล้องช้าง เป็นการแสดงพื้นบ้านของนครชุมที่เลียนแบบการคล้องช้างป่ามาใช้ลากไม้ นำมาคิดเป็นระบำคล้องช้าง นอกจากนี้ยังมี ประเพณีนบพระเล่นเพลง ลอยกระทง ประเพณีสงกรานต์ ฯลฯ
ด้านความเชื่อ มีการแสดงให้เห็นถึงความเชื่อที่ปรากฏอยู่ตามที่ต่างๆ เช่น ในลวดลายเครื่องปั้นดินเผา ตุ๊กตาเสียกบาล และความเชื่อทางศาสนา เช่นพระเครื่องดินเผา โดยมีพระซุ้มกอกำแพงที่เป็นหนึ่งในเบญจภาคีของพระเครื่องเมืองไทย
2.   ภาษา และวรรณกรรม
3.    ศิลปกรรมและโบราณคดี กล่าวถึงประวัติเมืองกำแพงเพชร ที่มีอายุรุ่นราวคราวเดียวและสัมพันธ์กับเมืองสุโขทัย จึงมีรูปแบบศิลปะคล้ายคลึงกัน เช่น เครื่องลายครามที่มีรูปแบบเฉพาะของสุโขทัยคือการรับอิทธิพลจากจีน
4.    การละเล่น ดนตรีและการพักผ่อนหย่อนใจเช่น เครื่องดนตรีที่ทำจากวัสดุธรรมชาติและหาได้ในท้องถิ่น
5.    ชีวิตความเป็นอยู่และวิทยาการจัดแสดงเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น ปิ่นโต จาน ชาม ช้อน เครื่องโม่แป้ง ฯลฯ   ภูมิปัญญาในการเก็บรักษาอาหาร  และเครื่องมือช่างและเครื่องใช้ในการประกอบอาชีพท้องถิ่น เช่น   เครื่องมือเครื่องใช้ในการทำนา เช่น แอก คันไถ ลูกคุบ เครื่องมือการเก็บเกี่ยว เช่น พายสาดข้าว ใช้คัดเลือกข้าวลีบออกจากข้าวดี  และเครื่องมือหาอยู่หากิน เช่นข้องจับปลา สุ่ม ซึ่งสัมพันธ์ไปกับวิถีการทำนา นอกจากนี้ยังมีเครื่องมือเครื้องใช้อื่นๆ เช่น กบไสไม้ เลื่อย กระดึง ตาชั่งจีน เป็นต้น

พิพิธภัณฑ์ยังแบ่งพื้นที่ส่วนหนึ่ง ในการบอกเล่าประวัติของโรงเรียนกำแพงเพชรวิทยาคมตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ทั้งประวัติความเป็นมาของโรงเรียนที่เกิดจากการรวมสองโรงเรียนเข้าด้วยกัน ครูใหญ่คนแรก ครูเก่า ศิษย์เก่า นักเรียนปัจจุบัน  ศิษย์เก่าที่กลับมาทำคุณประโยชน์ให้โรงเรียนสมดังปรัชญาของโรงเรียนที่เน้นการกตัญญู และจัดแสดงผลิตภัณฑ์ดีเด่นของชุมชนและโรงเรียน เช่นงานหินอ่อน งานแกะสลัก งานหัตถกรรม งานเป่าแก้ว เครื่องเบญจรงค์ เครื่องเขิน และเครื่องเงิน

นอกจากพิพิธภัณฑ์แห่งนี้จะรวบรวมและบอกเล่าเรื่องราวของชุมชนแล้ว ยังแสดงการบูรณาการความรู้ ตามสาระการเรียนรู้และความสนใจของครู นักเรียน  เช่น มุมสะสมพันธุ์พืช จัดแสดงตัวอย่างพันธุ์พืช ที่มีและหายากในท้องถิ่น ซึ่งเด็กนักเรียนและครูช่วยกันเก็บและรวบรวม และมีวิธีการอบพืชเพื่อนำเก็บไว้ศึกษา   นอกจากนี้มีการอบรมนักเรียนเพื่อให้เป็นกำลังสำคัญในดูแลรักษาพิพิธภัณฑ์ เช่น การดูแลรักษาวัตถุ การทำทะเบียน การจัดทำใบความรู้ การจัดนิทรรศการหมุนเวียนตามเทศกาล วันสำคัญ และมีการจัดการเรียนรู้ในสาระการเรียนรู้ต่างๆ โดยนักเรียนจะไปรวบรวมทำรายงานเป็นรูปเล่ม เช่นหัตถกรรมท้องถิ่น พันธุกรรมพืชท้องถิ่น  การทำคำบรรยายภาษาอังกฤษ ฯลฯ  นอกจากนี้ยังมีนักเรียนทำหน้าที่เป็นมัคุเทศก์น้อยคอยนำชมพิพิธภัณฑ์ได้ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษอีกด้วย

 

แหล่งที่มาของข้อมูล

http://www.sac.or.th/databases/museumdatabase/review_inside_ByMember_Detail.php?id=490&CID=45988

คำสำคัญ : พิพิธภัณฑ์ , ภูมิปัญญาท้องถิ่น

ที่มา : โรงเรียนกำแพงเพชรพิทยาคม เลขที่ 188

รวบรวมและจัดทำข้อมูล : นางสาวประวีณา เกตุกลมเกลา


https://arit.kpru.ac.th/ap/local/?nu=pages&page_id=277&code_db=DB0012&code_type=003

Google-Scholar : ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์เพื่อ เชื่อมโยงระบบฐานข้อมูลในจังหวัดกำแพงเพชร

ศาลหลักเมืองกำแพงเพชร

ศาลหลักเมืองกำแพงเพชร

สิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองของจังหวัดกำแพงเพชร ที่ชาวจังหวัดกำแพงเพชรให้ความนับถือ เป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของชาวจังหวัดกำแพงเพชรและจังหวัดใกล้เคียงมาหลายชั่วอายุคน ผู้ใดที่ประสบปัญหาอุปสรรค์ในการดำเนินชีวิต ก็มักไปบนบานศาลกล่าว ขอให้เจ้าพ่อหลักเมืองช่วยเหลือคุ้มครอง

เผยแพร่เมื่อ 26-02-2017 ผู้เช้าชม 28

วัดบาง

วัดบาง

หลวงพ่อเพชร ณ วัดบาง ตำบลในเมือง อ.เมือง จังหวัดกำแพงเพชร ซึ่งเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของกำแพงเพชรและเป็นที่เคารพของคนกำแพงเพชรเป็นอย่างมากที่สุดอีกองค์หนึ่ง ซึ่งประดิษฐานอยู่ในวิหารที่วัดบาง แต่เดิมไม่ได้เปิดให้คนทั่วไปได้เข้าไปสักการบูชา

เผยแพร่เมื่อ 26-02-2017 ผู้เช้าชม 48

ศาลเจ้าพ่อปึงเถ่ากง-ม่า

ศาลเจ้าพ่อปึงเถ่ากง-ม่า

ผู้ศรัทธาต่อองค์ปึงเถ่ากง-ปึงเถ่าม่า เจ้าพ่อเจ้าแม่กำแพงเพชร องค์เจ้าพ่อเสือ เจ้าแม่ทับทิมและองค์เทพภายในศาลทุกองค์ ผู้ที่ได้มากราบไหว้อธิษฐานจิตต่อศาลเจ้าปึงเถ่ากง-ปึงเถ่าม่า หากปรารถนาสิ่งใดจะสมหวังตั้งใจ สำเร็จรุ่งเรืองถึงลูกหลาน ร่ำรวยด้วยเงินทอง สมบูรณ์สุขด้วยลาภยศและวาสนา สุขกายใจไร้โรคาเบียดเบียนด้วยผลจากความเพียรที่ผู้กราบไหว้ได้สร้างความดีมาอย่างต่อเนื่อง ตามกำลังแห่งศรัทธาและความมีคุณธรรมอย่างเต็มเปี่ยมในจิตใจ

เผยแพร่เมื่อ 26-02-2017 ผู้เช้าชม 35

การอนุรักษ์วัฒนธรรมชาวไทยภูเขา

การอนุรักษ์วัฒนธรรมชาวไทยภูเขา

กลุ่มชนที่มีวัฒนธรรมประเพณีและภาษาพูดเป็นของตนเอง อาศัยอยู่บนภูเขา มีอาชีพและรายได้จากการเกษตรเป็นหลัก ลักษณะด้านครอบครัว เครือญาติและชุมชนระดับหมู่บ้านของแต่ละเผ่า มีเอกลักษณ์ของตน ซึ่งแตกต่างกันทุกเผ่ายังคงนับถือผีที่สืบทอดมาจาก การที่ชาวไทยภูเขาอาศัยอยู่ร่วมกับคนไทยบนผืนแผ่นดินไทยได้ทั้งนี้จะต้องอยู่ภายใต้กฎหมายบ้านเมือง

เผยแพร่เมื่อ 26-02-2017 ผู้เช้าชม 39

ตลาดย้อนยุคนครชุม

ตลาดย้อนยุคนครชุม

บรรยากาศตลาดแบบย้อนยุคภายในตลาดจะมีพ่อค้า แม่ค้าแต่งกายด้วย ชุดไทยนำอาหารที่เป็นเอกลักษณ์ของชาวนครชุมหรือ ร่วมสมัยวางจำหน่ายรวมถึงศิลปหัตถกรรม อาทิ การจักสานไม้ไผ่ งานผีมือใบตองหรือการวาดรูป ระบายสี มุ่งเน้นการ แต่งกายพื้นบ้าน หรือวัฒนธรรมร่วมสมัยสร้างสำนึกในการมีส่วนร่วมของประชาชน พร้อมทั้งสร้างแหล่งเรียนรู้ปลูกฝังจิตสำนึกให้แก่เยาวชนรุ่นลูกๆ หลานๆ

เผยแพร่เมื่อ 26-02-2017 ผู้เช้าชม 50

บ้านปางมะนาว

บ้านปางมะนาว

บ้านปางมะนาว (โครงการคลองลาน 2) หมู่ 11 ตำบลปางมะค่า ห่างจากศูนย์พัฒนาและสงเคราะห์ชาวเขาจังหวัดกำแพงเพชร 25 กิโลเมตร ประกอบด้วยชนเผ่าที่มีขนบธรรมเนียมประเพณีวัฒนธรรมต่างจากคนพื้นราบ มีพื้นที่การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ โดยชุมชนท้องถิ่นมีส่วนร่วมในการจัดบ้านพักแบบโฮมสเตย์ เพื่อให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของหมู่บ้านชาวเขา

เผยแพร่เมื่อ 25-02-2017 ผู้เช้าชม 26

วัดเขาแก้วศรัทธาธรรม

วัดเขาแก้วศรัทธาธรรม

พระพุทธรูปที่ประดิษฐ์ฐาน อยู่บนเนินเขา จัดสร้างโดยหลวงพ่อประเสริฐ สุธัมโม พร้อมด้วยคณะศิษย์ร่วมสร้างจากจตุปัจจัยของประชาชนที่เลื่อมใส ในบวรพระพุทธศาสนา

เผยแพร่เมื่อ 26-02-2017 ผู้เช้าชม 42

พิพิธภัณฑ์เรือนไทย หรือ  พิพิธภัณฑสถานกำแพงเพชรเฉลิมพระเกียรติ

พิพิธภัณฑ์เรือนไทย หรือ พิพิธภัณฑสถานกำแพงเพชรเฉลิมพระเกียรติ

พิพิธภัณฑ์เรือนไทย หรือ พิพิธภัณฑสถานกำแพงเพชรเฉลิมพระเกียรติ เป็นพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นที่อยู่ติดกับพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติกำแพงเพชร ในตัวเมืองครับ ภายในประกอบด้วยหมู่เรือนไทยไม้สักทองขนาดใหญ่ หลายหลัง บรรยากาศภายในร่มรื่นมากครับ ที่สำคัญด้านหลังอาคารเรือนไทย มีกล้วยสายพันธุ์แปลกๆให้ชมกว่า 200สายพันธุ์ทีเดียว เรียกว่าเป็นศูนย์รวมสายพันธุ์กล้วย

เผยแพร่เมื่อ 25-02-2017 ผู้เช้าชม 34

นมัสการองค์หลวงพ่อโต

นมัสการองค์หลวงพ่อโต

พระที่ศักดิ์สิทธิ์และประชาชนให้ความเคารพศรัทธาเป็นที่เลื่องลือทั้งใกล้และไกล ชาวบ้านเล่าขานกันมามากต่อมากว่าท่านศักดิ์สิทธิ์

เผยแพร่เมื่อ 26-02-2017 ผู้เช้าชม 49

กำแพงป้อมทุ่งเศรษฐี

กำแพงป้อมทุ่งเศรษฐี

ป้อมทุ่งเศรษฐี เป็นสถานที่ท่องเที่ยวเมืองกำแพงเพชร มีลักษณะเป็นป้อมปราการรูปสี่เหลี่ยม สร้างด้วยก้อนศิลาแลง

เผยแพร่เมื่อ 25-02-2017 ผู้เช้าชม 32