ลิเกป่า

ลิเกป่า

เผยแพร่เมื่อ 20-02-2017 ผู้ชม 129

[16.4826504, 99.4940224, ลิเกป่า]

         

           การแสดงพื้นบ้านของชุมชนโบราณนครชุม มีหลายประเภท หมู่ 3 มีรำแม่ศรี รำโทน ระบำคล้องช้าง เพลงพวงมาลัย ดังได้นำเสนอไปแล้ว ……….หมู่ที่ 4 ตำบลนครชุม มีการแสดงพื้นบ้านที่น่าสนใจหลายชนิด ที่น่าสนใจมากคือ ลิเกป่า เป็นเพลงพื้นบ้านชนิดปฏิพากย์ คือการร้องรำแก้กันระหว่างชายหญิง มีบทร้องโต้ตอบกันที่น่าสนใจมาก นิยมเล่นกัน ในงานลงแขกเกี่ยวข้าว หรืองานในประเพณีบวชพระ เพื่อความสนุกสนาน ผู้สืบค้นคือ แม่แฉล้ม บุญสุข แม่สุวรรณ สังข์สุวรรณ แม่พวงเพ็ญ จิ๋วปัญญา ปัจจุบันมีการร้องเล่นในเทศกาลสำคัญเสมอ…
          ลักษณะคำประพันธ์ เป็นคำคล้องจอง ที่ใช้ปฏิภาณ ไหวพริบ ท่วงทำนองลีลา มีน้ำเสียงของลิเก ที่ร้องโต้ตอบกันอย่างไพเราะและกินใจ น่าสนใจมาก… ดังตัวอย่าง

ชาย
 
แม่คิ้วโก่งเหมือนวงฆ้อง พี่อยากได้นวลน้อง เข้ามาพาที แม่กลิ่นเอย กลิ่นธูป ที่เขาจุดฟังเทศน์ มาตัดสวาทขาดเด็ด ช่างไม่เหลียวหลัง ทำให้พี่หลงรอ เชียวนักแม่ช่อดอกรัง….
ลูกคู่ ..
 
โย้นๆจัง เขาไม่รักเราจริงก็ไปเสีย ดอกกระมัง ก็ไปเสียดอกกระมัง เอ้อ เออ เอ่อ เอ๊ย
หญิง
 
พ่อคิ้วโก่งเหมือนวงพระจันทร์ คิ้วน้องนี้ไม่ต้องกัน มันก็โก่งอยู่เอง พ่อผมแหวก
หว่าง หวี ทำให้น้องนี้วังเวง
ลูกคู่ ..
 
โย้นๆจัง เขาไม่รักเราจริงก็ไปเสีย ดอกกระมัง ก็ไปเสียดอกกระมัง เอ้อ เออ เอ่อ เอ๊ย
ชาย
 
พี่รักน้องมานาน ไม่รู้จะไปไหว้วานใครเขามาเป็นสื่อ พี่ก้มหน้าเขียนสาร จนชาวบ้านเขาลือ
ลูกคู่ ..
 
โย้นๆจัง เขาไม่รักเราจริงก็ไปเสีย ดอกกระมัง ก็ไปเสียดอกกระมัง เอ้อ เออ เอ่อ เอ๊ย
หญิง
 
อย่ามารักน้องเลย เดี๋ยวชาวบ้านเขาจะเย้ย เอานะพ่อปูก้ามเก จงถอยหลังลงรู เถิด นะพ่อปูทะเล
ลูกคู่ ..
 
โย้นๆจัง เขาไม่รักเราจริงก็ไปเสีย ดอกกระมัง ก็ไปเสียดอกกระมัง เอ้อ เออ เอ่อ เอ๊ย
ชาย
 
แม่ปลาปิ้งข้าวปั้น น้องอย่ามาทำป่วนปั่น ว่าพี่เกี้ยวไม่เป็น พี่เอามือเข้าไปแปะ น้องก็ป่ายมือปัด มือพี่ไม่กัดเนื้อน้อง น้องจะเว้าก็เว้า แม่นกกาเหว่าเสียงเย็น
ลูกคู่ ..
 
โย้นๆจัง เขาไม่รักเราจริงก็ไปเสีย ดอกกระมัง ก็ไปเสียดอกกระมัง เอ้อ เออ เอ่อ เอ๊ย
หญิง
 
พ่ออ้อยลำโอน ปล่อยให้ใครเขาโหน เอาเสียจนลำเอน ไม่กลัวแฟนๆพี่ว่า จะสู้ก้ม
หน้ารับเดน

ลูกคู่ ..
 
โย้นๆจัง เขาไม่รักเราจริงก็ไปเสีย ดอกกระมัง ก็ไปเสียดอกกระมัง เอ้อ เออ เอ่อ เอ๊ย
ชาย
 
แม่ทับทิม ริมตลิ่ง ขอให้พี่ตอนสักกิ่ง พี่จะเอาไว้ทำพันธุ์ ถ้าทับทิมไม่ตาย ลงคงไม่วายรักกัน
ลูกคู่ ..
 
โย้นๆจัง เขาไม่รักเราจริงก็ไปเสีย ดอกกระมัง ก็ไปเสียดอกกระมัง เอ้อ เออ เอ่อ เอ๊ย
หญิง
 
พ่อทับทิมริมสระ ให้พี่ไปบวชเป็นพระ ไปเถิดนะพี่ไป พี่อย่ามาหลงรักน้อง เดี๋ยวจะไม่ได้ครองผ้าไตร
ลูกคู่ ..
 
โย้นๆจัง เขาไม่รักเราจริงก็ไปเสีย ดอกกระมัง ก็ไปเสียดอกกระมัง เอ้อ เออ เอ่อ เอ๊ย
ชาย
 
อนิจจาแม่ยาใจ พี่มีความรักใคร่กับแม่ พอถึงวันดีพี่จะมาหมั้น พอถึงวันจันทร์พี่จะมาขอ ขอแม่แขนอ่อนท่อนจันทร์ ถ้ารักฉันน้องจงรอ..
ลูกคู่ ..
 
โย้นๆจัง เขาไม่รักเราจริงก็ไปเสีย ดอกกระมัง ก็ไปเสียดอกกระมัง เอ้อ เออ เอ่อ เอ๊ย
หญิง
 
พ่อ ร เรือ รุ่งริ่ง พ่อล ลิงจับหลัก พี่อย่าพะวงหลงรัก เลย นะพ่อร เรือรูปหล่อ พ่อร เรือหลุดหลัก ถึงมาบอกรักน้องก็ไม่รอ….
ลูกคู่ ..
 
โย้นๆจัง เขาไม่รักเราจริงก็ไปเสีย ดอกกระมัง ก็ไปเสียดอกกระมัง เอ้อ เออ เอ่อ เอ๊ย
ชาย
 
แม่ฝรั่งข้างรั้ว น้องจะสุกคาขั้ว เอาไว้คอยใคร น้องจะหล่นก็หล่น ขอให้พี่คนละใบ
ลูกคู่ ..
 
โย้นๆจัง เขาไม่รักเราจริงก็ไปเสีย ดอกกระมัง ก็ไปเสียดอกกระมัง เอ้อ เออ เอ่อ เอ๊ย
หญิง
 
พ่อฝรั่งข้างรั้ว น้องไม่สุกคาขั้ว เอาไว้คอยใคร รักน้องไม่หล่นไม่เล็ด แม่แต่เท่าเม็ดพริกไทย ..
ลูกคู่ ..
 
โย้นๆจัง เขาไม่รักเราจริงก็ไปเสีย ดอกกระมัง ก็ไปเสียดอกกระมัง เอ้อ เออ เอ่อ เอ๊ย

          ในบทที่ว่า แม่ปลาปิ้งข้าวปั้น จะเห็นว่า อาชีพหลักของประชาชน คือการหาปลา ปลูกข้าวเหนียว เพราะชาวนครชุมนั้น เป็นชาว เวียงจันทน์ คำประพันธ์ ชี้ให้เห็นที่มาของชาวนครชุมอย่างชัดเจน…….. ค่านิยมเรื่องความรัก ….ผู้ชายมือไว ถือโอกาส จับต้องเนื้อตัวของผู้หญิงเสมอ ดังบทร้องที่ว่า พี่เอามือเข้าไปแปะน้องก็ป่ายมือปัด…เพลงลิเกป่ามีเนื้อร้องที่น่าสนใจฉายภาพภูมิปัญญาของกำแพงเพชรอย่างชัดเจนและแจ่มแจ้ง ถ้าพิจารณาที่ละบทละบาท ผู้อ่านผู้ฟังจะสามารถซึมซับ ประเพณีและวัฒนธรรม นครชุมได้อย่างลึกซึ้งและกินใจ……… เมื่อมีโอกาส ขอให้เปิดโอกาสให้ ประชาชนชาวนครชุมหมู่ที่ 4 ได้นำเสนอภูมิปัญญาของพวกเขา อย่างหลากหลาย เหมาะสมกับโอกาสการนำเสนอที่งดงาม……..อย่างหาที่เปรียบมิได้ ถ้ามีการพิจารณาที่ลึกซึ้ง….นี่แหละลิเกป่า ของศิลปินพื้นบ้านนครชุม………

แหล่งที่มาของข้อมูล

http://sunti-apairach.com/06N/06NS.htm

คำสำคัญ : ลิเกป่า

ที่มา : หมู่ที่ 4 นครชุม

รวบรวมและจัดทำข้อมูล : นางสาวอัจฉราภรณ์ สียา


https://arit.kpru.ac.th/ap/local/?nu=pages&page_id=110&code_db=DB0008&code_type=A001

Google-Scholar : ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์เพื่อ เชื่อมโยงระบบฐานข้อมูลในจังหวัดกำแพงเพชร

ปีใหม่ลูกข่าง

ปีใหม่ลูกข่าง

เป็นประเพณีเปลี่ยนฤดูกาลทำมาเลี้ยงชีพ จัดขึ้นประมาณเดือนธันวาคมของทุกปี ตรงกับเดือนอาข่า คือ “ท้องลาบาลา” คนทั่วไปนิยมเรียกประเพณีนี้ว่า ปีใหม่ลูกข่าง ประเพณีนี้มีประวัติเล่ากันมาว่า เป็นประเพณีที่แสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงฤดูกาลทำมาหากิน ซึ่งภายหลังจากที่มีการเก็บเกี่ยวพืชพันธุ์จากท้องไร่นา เสร็จแล้วก็จะเข้าสู่ฤดูแห่งการพักผ่อน ถือเป็นประเพณีของผู้ชาย โดยผู้ชายทั้งเด็ก และผู้ใหญ่ จะมีการทำ ลูกข่าง “ฉ่อง” 

เผยแพร่เมื่อ 25-02-2017 ผู้เช้าชม 120

ประเพณีนบพระ-เล่นเพลง

“นบพระ เล่นเพลงในแผ่นดินพระเจ้าลิไท ริ้วขบวนยาตราสู่วัดพระบรมธาตุ นครชุม น้อมสักการะพระบรมสารีริกธาตุ สืบทอดประเพณีเก่าแก่นับแต่ครั้งสมัยสุโขทัย งานมหรสพ การละเล่นโลดแล่นอยู่ท่ามกลางร่องรอยแห่งความเจริญรุ่งเรืองของอารยธรรมครั้งอดีตที่ชวนหลงใหล”

เผยแพร่เมื่อ 03-02-2017 ผู้เช้าชม 139

ครอบครัวอนุรักษ์ไทย

ในงานสงกรานต์อนุรักษ์มรดกไทย จังหวัดกำแพงเพชร ประจำปี 2551 เมื่อวันพุธที่ 16 เมษายน พุทธศักราช 2550 ณ ลานรวมใจ เทิดไท้องค์ราชัน หน้าศาลากลางจังหวัดกำแพงเพชร สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดกำแพงเพชร ได้จัดกิจกรรม โดยให้ครอบครัวประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอ ทั้ง 11 อำเภอ ได้แสดงออกทางวัฒนธรรม ร่วมกัน อย่างน้อย 3 คน ซึ่งต้องผูกพันเป็นเครือญาติกัน

เผยแพร่เมื่อ 22-02-2017 ผู้เช้าชม 103

กิจกรรมเดินป่าระยะไกล อุทยานแห่งชาติแม่วงก์

กิจกรรมเดินป่าระยะไกล อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ เป็นการฝึกทักษะและเรียนรู้ธรรมชาติของผู้เข้าร่วมทริป หากเป็นคนช่างสังเกต ช่างจดจำ มีความรู้เข้าใจในเรื่องธรรมชาติและสิ่งต่างๆ ในการเดินป่าได้จะทำให้ผู้เข้า ร่วมทริปเที่ยวป่าได้อย่างปลอดภัย โดยทางอุทยานแห่งชาติแม่วงก์จัดกิจกรรมเดินป่าระยะไกลในแต่ละปีช่วง ระหว่างเดือนตุลาคม – กุมภาพันธ์

เผยแพร่เมื่อ 20-02-2017 ผู้เช้าชม 102

การแต่งงานของชาวเขา

เมื่อฝ่ายชายและฝ่ายหญิงรู้จักกันและเกิดรักกัน ทั้ง2 คนอยากใช้ชีวิตร่วมกัน ฝ่ายชายและฝ่ายหญิงจะกลับมาบ้านของตนเอง และฝ่ายชายค่อยมาพาฝ่ายหญิงจากบ้านของฝ่ายหญิง โดยผ่านประตูผีบ้านของฝ่ายหญิง เพราะคนม้งถือและเป็นวัฒนธรรมของคนม้ง หลังจากที่ฝ่ายชายและฝ่ายหญิงกลับมาถึงบ้านของฝ่ายชาย พ่อ แม่ของฝ่ายชาย จะเอาแม่ไก่มาหมุนรอบศีรษะทั้งสองคน 3 รอบเรียกว่า “หรือข๊า” 

 

เผยแพร่เมื่อ 22-02-2017 ผู้เช้าชม 123

การยกยอดฉัตรองค์พระบรมธาตุนครชุม

พระมหาธรรมราชาลิไท นำพระบรมพระสารีริกธาตุและพระศรีมหาโพธิ์ มาประดิษฐานตั้งแต่พุทธศักราช 1900  กาลเวลาล่วงมาพระบรมธาตุกลายเป็นวัดร้าง  พญาตะก่า พ่อค้าไม้ชาวกะเหรี่ยง  ได้ขอพระบรมราชานุญาต สร้างเจดีย์ทรงมอญ ครอบไว้ แต่มิทันเสร็จ พญาตะก่าถึงแก่กรรม พะโป้น้องชายบูรณะต่อโดยนำฉัตรทองจากเมืองมะระแหม่ง มาประดิษฐาน ตั้งแต่ปีพุทธศักราช  2449 ก่อนหน้าพระพุทธเจ้าหลวงเสด็จกำแพงเพชรเพียง 3 เดือน  คือเมื่อ 99 ปีที่ผ่านมา เจดีย์วัดพระบรมธาตุเป็นหลักชัย ในพระพุทธศาสนาเมืองกำแพงเพชรมาตลอดเกือบศตวรรษ

เผยแพร่เมื่อ 21-02-2017 ผู้เช้าชม 537

พิธีทำบุญในไร่ข้าว

พิธีนี้จะทำหลังจากทำพิธีปลูกข้าวเริ่มแรกประมาณ 1 เดือน หรือ ประมาณ 3 อาทิตย์ของอาข่า (สุ่มนองจ๊อง) ทำเพื่อให้ผลผลิตในไร่ข้าวเจริญงอกงาม ปราศจากสิ่งรบกวน เช่น ตั๊กแตน ปลวก ฯลฯ ในการทำพิธีนี้ต้องนับวันฤกษ์วันดีของครอบครัว (เป็นวันเกิดของคนในครอบครัว แต่ไม่ตรงกับวันตายโหงของคนในครอบครัว) การประกอบพิธี แบ่งออกได้ 2 ลักษณะ คือ การประกอบพิธีแบบธรรมดาโดยใช้ไก่ และการประกอบพิธีขนาดใหญ่โดยใช้หมู

เผยแพร่เมื่อ 25-02-2017 ผู้เช้าชม 119

ประเพณีสารทไทยกล้วยไข่เมืองกำแพง

ในช่วงวันสารทไทย ประมาณเดือนกันยายนของทุกปี จะมีผลผลิตของกล้วยไข่ออกมามาก ดังนั้นทางจังหวัด กำแพงเพชรจึงจัดงานสารทไทยกล้วยไข่เมืองกำแพงเพชรขึ้น เพื่อเผยแพร่กล้วยไข่ซึ่งเป็นผลไม้พื้นเมืองของจังหวัด และเป็นการส่งเสริมการขายกล้วยไข่ ของดี ของเด่น ประจำจังหวัดกำแพงเพชร

เผยแพร่เมื่อ 05-02-2017 ผู้เช้าชม 372

ประเพณีวันออกพรรษา

การออกพรรษานั้น ถือเป็นข้อปฏิบัติตามพระวินัยสำหรับพระสงฆ์โดยเฉพาะจัดเป็นญัตติกรรมวาจาสังฆกรรมประเภทหนึ่ง ที่ถูกกำหนดโดยพระวินัยบัญญัติให้โอกาสแก่พระสงฆ์ที่จำพรรษาอยู่ร่วมกันตลอด เมื่อถึง วันออกพรรษา พุทธศาสนิกชนถือเป็นโอกาสอันดีที่จะเข้าวัดเพื่อบำเพ็ญกุศลแก่พระสงฆ์ที่ตั้งใจจำพรรษาและตั้งใจปฏิบัติธรรมมาตลอดจนครบไตรมาสพรรษากาลในวันนี้

เผยแพร่เมื่อ 23-02-2017 ผู้เช้าชม 111

ประเพณีเทศน์มหาชาติ

 ประเพณีการเทศน์มหาชาติ สันนิษฐานว่ามีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัยเป็นราชธานีหรืออาจตั้งแต่พระพุทธศาสนาเข้ามาเป็นศาสนาประจำชาติไทย คำว่ามหาชาติ หมายถึงการเกิดที่ยิ่งใหญ่ คือการที่ได้เกิดเป็นพระเวสสันดร ทรงบำเพ็ญ ทานบารมี เป็นพระชาติสุดท้ายของพระโพธิสัตว์ ที่จะได้เกิดเป็นพระพุทธเจ้า

เผยแพร่เมื่อ 22-02-2017 ผู้เช้าชม 125