ต้นโพธิ์หน้าเมืองกำแพงเพชร

ต้นโพธิ์หน้าเมืองกำแพงเพชร

เผยแพร่เมื่อ 24-02-2020 ผู้ชม 4,504

[16.3937891, 98.9529695, ต้นโพธิ์หน้าเมืองกำแพงเพชร]

          กำแพงเพชร มีต้นโพธิ์สำคัญอยู่สองต้น คือต้นโพธิ์เหนือ และต้นโพธิ์ใต้ เป็นต้นโพธิ์ขนาดใหญ่ คู่กับเมืองกำแพงเพชรมาช้านาน ต้นโพธิ์เหนือ ยังยืนต้นอยู่ถึงปัจจุบัน บริเวณวงเวียนต้นโพธิ์ ส่วนต้นโพธิ์ใต้ หน้าวัดบาง ได้ถูกโค่น ทำอาคารพาณิชย์ไปแล้ว
           ต้นโพธิ์เหนือ ชาวบ้านกำแพงเพชร เรียกกันสั้นๆ ว่าต้นโพธิ์ เป็นสัญลักษณ์ของเมืองกำแพงเพชรเลยทีเดียว เป็นจุดนัดหมายที่สำคัญที่สุดในจังหวัดกำแพงเพชร ในอดีตสันนิษฐานว่า บริเวณแห่งนี้เป็นวัดเก่า อยู่หน้าเมืองกำแพงเพชร (บริเวณนี้มิใช่เป็นประตูเมืองดั่งที่เห็นในปัจจุบัน) เป็นแนวกำแพงเมืองยาวไปถึงบริเวณประตูบ้านโนน (หลังทัณฑสถานวัยหนุ่มเก่า) เดิมเป็นวัดเก่า นอกกำแพงเมืองติดลำน้ำปิง ไม่ทราบชื่อวัดเป็นวัดหน้าเมืองกำแพงเพชร คนเก่าเล่าให้ฟังว่ามีกองศิลาแลงวางอยู่มากมาย ที่สำคัญคือมีต้นโพธิ์ต้นนี้ยืนตระหง่านอยู่ เมื่อตัดถนนผ่าน มีผู้ดำริจะโค่นต้นโพธิ์แห่งนี้เสียเพื่อสร้างถนน ให้ตรงเพื่อมิให้ต้นโพธิ์อยู่กลางถนน ได้รับการทักท้วงจากประชาชนจำนวนมากว่าเป็นต้นโพธิ์คู่เมืองกำแพงเพชร จึงยืนต้นให้อยู่ถึงปัจจุบัน ต้นโพธิ์ต้นนี้อาจเป็นต้นศรีมหาโพธิ์ เพราะแสดงความอัศจรรย์ทรงปาฏิหาริย์ที่รอดพ้นมาจากการโค่นมาหลายยุคหลายสมัยอย่างน่าพิศวง
            ต้นโพธิ์คู่เมืองกำแพงเพชรต้นนี้ จึงเป็นศูนย์รวมใจชาวกำแพงเพชร ในอดีตมากกว่าร้อยปี  ชาวกำแพงเพชร เรียกขานบริเวณนี้กันทุกคนว่าต้นโพธิ์ เป็นจุดนัดพบที่สำคัญของเมืองกำแพงเพชร

คำสำคัญ : ต้นโพธิ์

ที่มา : กองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรมจังหวัดกำแพงเพชร. (2557). ประวัติศาสตร์เมืองกำแพงเพชร ยุคหิน-ปัจจุบัน (เรียบเรียงจากการสัมมนาและทบทวน เมื่อวันที่ 27-28 กันยายน 2557). กำแพงเพชร: กองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรมจังหวัดกำแพงเพชร.

รวบรวมและจัดทำข้อมูล : กาญจนา จันทร์สิงห์


สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มาหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. (2563). ต้นโพธิ์หน้าเมืองกำแพงเพชร. สืบค้น 16 ตุลาคม 2569, จาก https://arit.kpru.ac.th/ap/local/?nu=pages&page_id=1294&code_db=610001&code_type=01

Facebook Twitter LINE Linkedin

PDF

https://arit.kpru.ac.th/ap2/local/?nu=pages&page_id=1294&code_db=610001&code_type=01

Google search

Mic

เมืองไตรตรึงษ์สมัยทวาราวดี

เมืองไตรตรึงษ์สมัยทวาราวดี

เมืองไตรตรึงษ์เป็นเมืองโบราณที่เก่าแก่อีกเมืองหนึ่งของจังหวัด กำแพงเพชรพบหลักฐานแสดงว่าเป็นเมืองเก่าในสมัยทวารวดีต่อเนื่องมาถึงสมัยสุโขทัย ดังหลักฐานวัตถุโบราณจากการขุดค้นภายในบริเวณเมืองพบเศษภาชนะ ดินเผา ตะกรันขี้เหล็กจ้านวนมาก พบตะเกียงดินเผาสมัยทวาราวดี จึงสันนิษฐานว่าเมืองนี้น่าจะพัฒนามาตั้งแต่สมัยทวารวดีหรือก่อนหน้านั้น

เผยแพร่เมื่อ 02-03-2020 ผู้เช้าชม 2,254

ตำนานวัดชีนางเกา เรื่องเล่าขานและรอยอดีตแห่งเมืองกำแพงเพชร

ตำนานวัดชีนางเกา เรื่องเล่าขานและรอยอดีตแห่งเมืองกำแพงเพชร

วัดชีนางเกา ตั้งอยู่นอกกำแพงเมืองกำแพงเพชรด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ เขตอำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร (ใกล้กับการประปาส่วนภูมิภาคในปัจจุบัน) สิ่งก่อสร้างภายในวัด คือ วิหารหันหน้าไปทางทิศตะวันออกเป็นอาคารก่ออิฐถือปูนในผังรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีมุขทั้งด้านหน้าและด้านหลัง ภายในวิหารมีพระประธานปูนปั้นประทับนั่งปางมารวิชัยบนฐานชุกชีบอกด้วยศิลาแลง มีเสาไม้รองรับหลังคาภายในวิหาร แต่เสาพาไลที่รองรับหลังคาบริเวณมุขหน้าและหลังเป็นเสาก่ออิฐสี่เหลี่ยม พบกระเบื้องมุงหลังคาเป็นจำนวนมาก ทำให้ทราบว่าหลังคาเป็นเครื่องไม้มุงกระเบื้อง ซึ่งปัจจุบันเหลือหลักฐานเพียงเสาเท่านั้น สิ่งก่อสร้างที่หลงเหลืออยู่มีเพียงผนังโบสถ์ที่ไม่มีหลังคาคลุม กับองค์พระประธานด้านใน คนเฒ่าคนแก่ในพื้นที่เล่าว่า สมัยก่อนบริเวณหน้าวัดเคยอยู่ติดกับริมแม่น้ำ และที่สำคัญ บริเวณนี้เคยเป็นจุดประวัติศาสตร์สำคัญในการรับเสด็จฯ อีกด้วย

เผยแพร่เมื่อ 15-07-2026 ผู้เช้าชม 63

เมืองไตรตรึงษ์ ตามร่องรอยแห่งตำนานและประวัติศาสตร์

เมืองไตรตรึงษ์ ตามร่องรอยแห่งตำนานและประวัติศาสตร์

บริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำปิงในเขตท้องที่ของจังหวัดกำแพงเพชร ปรากฏหลักฐานทางโบราณคดีที่แสดงถึงความเป็นอยู่ของชุมชน เคยเป็นที่ตั้งของเมืองโบราณหลายเมืองด้วยกัน คือ เมืองแปป เมือง กำแพงเพชร เมืองชากังราว เมืองนครชุม เมืองคณฑี เมืองไตรตรึงษ์ เมืองเทพนคร ฯลฯ ซึ่งชื่อเมืองเหล่านี้พบตามจารึก ในเอกสารต่าง ๆ โดยแต่ละเมืองมี ความสำคัญแตกต่างกันไปตามยุคสมัย เหมือนอย่างเมืองไตรตรึงษ์ที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นเมืองที่เจริญรุ่งเรือง เป็นเมืองที่ตั้งอยู่บนเส้นทางคมนาคมโบราณระหว่างบ้านเมืองในแถบภาคกลางอย่างละโว้ อโยธยา และเมืองในเขตล้านนาอย่างหริภุญไชย เป็นเมืองสำคัญชั้น ลุงของกษัตริย์แห่งกรุงสุโขทัยซึ่งเคยเข้ามาเป็นเจ้าครองเมือง และเป็นเมืองที่มีตำนานปรัมปราเรื่อง “ท้าวแสนปม” อันโด่งดัง

เผยแพร่เมื่อ 02-03-2020 ผู้เช้าชม 2,868

ทำไมกำแพงเพชร ถึงมีบั้งไฟทะยานเต็มท้องฟ้าทุกปี?

ทำไมกำแพงเพชร ถึงมีบั้งไฟทะยานเต็มท้องฟ้าทุกปี?

​บั้งไฟสยายปีก เมื่อศรัทธาและวิทยาศาสตร์บรรจบกันที่ชากังราวหากเรามองผ่านเลนส์ ประวัติศาสตร์ศึกษา และ มานุษยวิทยาการที่จังหวัดกำแพงเพชรซึ่งมีรากเหง้าโบราณคดีแบบสุโขทัยและล้านนากลายมาเป็นฐานที่มั่นสำคัญของงานบุญบั้งไฟนั้น ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เกิดจากปรากฏการณ์"การอพยพย้ายถิ่นฐานครั้งใหญ่" ในช่วงทศวรรษที่ 2500 เป็นต้นมา โดยชาวอีสานจากหลายจังหวัด

เผยแพร่เมื่อ 15-07-2026 ผู้เช้าชม 57

กำแพงเพชร : สมัยธนบุรี

กำแพงเพชร : สมัยธนบุรี

พ.ศ. 2313 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช โปรดเกล้าฯ ให้ตั้งพระยาสุรบดินทร์ ข้าหลวงเดิมเป็นพระยากำแพงเพชร ล่วงมาถึงปีขาล 2313 มีข่าวมาถึงกรุรธนบุรีว่า เจ้าพระฝางให้ส่งกำลังลงมาลาดตระเวนถึงเองอุทัยธานี และเมืองชัยนาท เป็นทำนองว่าจะคิดลงมาตีกรุงธนบุรี พระเจ้ากรุงธนบุรีจึงมีรับสั่งให้เตรียมกองทัพจะยกไปตีเมืองเหนือในปีนั้น พระเจ้ากรุงธนบุรีเสด็จโดยกระบวนทัพเรือยกกำลังออกจากรุงธนบุรี เมื่อวันเสาร์ แรม 14 ค่ำ เดือน 8 ไปประชุมพล ณ ที่แห่งใดไม่ปรากฏหลักฐาน เมื่อพระเจ้ากรุงธนบุรีปราบชุมนุมพระฝางได้แล้ว ก็เท่ากับได้เมืองเหนือกลับมาทั้งหมด พระองค์ได้ประทับจัดการปกครองเมืองเหนืออยู่ตลอดฤดูน้ำ เกลี้ยกล่อมราษฏรที่แตกฉานซ่านเซ็นให้กลับมาอยู่ตามภูมิลำเนาเดิม จัดการสำรวจไพร่พลในเมืองเหนือทั้งปวง

เผยแพร่เมื่อ 24-02-2020 ผู้เช้าชม 3,234

สะพานเก่าเมืองกำแพงเพชร

สะพานเก่าเมืองกำแพงเพชร

ภาพที่นำมาให้ชมกันนี้เป็นภาพสะพานกำแพงเพชร ซึ่งถ่ายเอาไว้เมื่อประมาณ พ.ศ. 2501อันเป็นช่วงที่สะพานแหง่นี้สร้างเสร็จใหม่ๆ มองดูโดดเด่นเป็นสง่าเหนือล้ำน้ำปิงและยืนหยัดกรำแดดกรำฝน รับใช้พี่น้องชาวกำแพงเพชรมากว่าสี่สิบปี ก่อนจะถูกบดบังจนมองเกือบไม่เห็นใน พ.ศ. 2542 ด้วย สะพานคู่ขนานขนาดใหญ่ตามวิถีการขยายตัวของสังคมเมือง เพื่อมิให้สะพานเก่าเมืองกำแพงเพชรเลือนหายไปจากความทรงจำ จึงขอนำเรื่องราวความเป็นมาของสะพานข้ามแม่น้ำปิงแห่งแรกของจังหวัดกำแพงเพชรมาทบทวนความทรงจำกันอีกครั้ง

เผยแพร่เมื่อ 25-02-2020 ผู้เช้าชม 4,891

วัดหมาผี : ตำนานหมาเฝ้าวัดแห่งชากังราว

วัดหมาผี : ตำนานหมาเฝ้าวัดแห่งชากังราว

หากพูดถึงอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร หลายคนคงนึกถึงความยิ่งใหญ่ของวัดช้างรอบหรือวัดพระสี่อิริยาบถ แต่น้อยคนนักที่จะคุ้นเคยกับโบราณสถานขนาดกะทัดรัดที่ซ่อนตัวอยู่ในเขตป่าอรัญญิก ซึ่งมีชื่อเรียกชวนขนลุกขนพองว่า "วัดหมาผี" ชื่อนี้ไม่ได้ถูกจารึกไว้บนศิลาแลงหรือหลักฐานร่วมสมัยในยุคสุโขทัย หากแต่เป็นชื่อที่สืบทอดผ่านมุขปาฐะหรือเรื่องเล่าปากต่อปากของชาวบ้าน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงวิธีที่ผู้คนในท้องถิ่นใช้เรื่องเล่าเพื่ออธิบายและจดจำร่องรอยของอดีต ตามมุขปาฐะที่เล่าสืบต่อกันมาในพื้นที่ เมื่อครั้งเขตอรัญญิกยังเป็นป่ารกชัฏ พรานป่าและชาวบ้านที่เข้าไปหาของป่าบางคนอ้างว่าเคยพบสุนัขสีดำรูปร่างใหญ่ผิดธรรมดา มีดวงตาวาวโรจน์ ยืนจ้องมองผู้ที่เดินเข้าใกล้โบราณสถานแห่งนี้ บางเรื่องเล่ายังกล่าวว่าสุนัขลึกลับตัวดังกล่าวสามารถผ่านกำแพงศิลาแลงได้ราวกับไร้ตัวตน หรือหายลับไปในเงามืดอย่างไร้ร่องรอย จึงเกิดความเชื่อว่าสุนัขปริศนานี้คือวิญญาณผู้พิทักษ์ หรือ "ปู่โสมเฝ้าทรัพย์" ที่คอยปกปักรักษาสมบัติและศาสนสถานไม่ให้ผู้ใดล่วงละเมิด จนเป็นที่มาของชื่อ "วัดหมาผี" ซึ่งชาวบ้านเรียกขานสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน

เผยแพร่เมื่อ 10-09-2026 ผู้เช้าชม 40

เมืองไตรตรึงษ์ตามเอกสารประชุมพงศาวดาร

เมืองไตรตรึงษ์ตามเอกสารประชุมพงศาวดาร

มีหลักฐานเกี่ยวกับเมืองไตรตรึงษ์และพระเจ้าอู่ทองว่าเป็นใครมาจากไหน ปรากฏอยู่ในหนังสือประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม 1 ซึ่งเขียนไว้มีความว่า ในกาลครั้งนั้นยังมีบุรุษผู้หนึ่ง มีสรีรกายเป็นปมเปาหูดต่อมทั่วทั้งตัว เป็นคนไพร่อยู่ในบ้านนอกใต้เมืองไตรตรึงษ์ อันชื่อว่าเมืองแปปนั้นลงมาทางไกลวันหนึ่ง ทำไร่ปลูกฟักแฟงแตงน้ำเต้าพริกมะเขือต่าง ๆ กล้วย อ้อย เผือก มัน ขายแลกเลี้ยงชีวิต หาภริยามิได้มาช้านาน มะเขือต้นหนึ่งอยู่ใกล้บันไดเรือน บุรุษนั้นไปเบาลงที่ริมต้น มะเขือนั้นเนือง ๆ ลูกมะเขือนั้นใหญ่โตงามกว่าทุกต้นในไร่นั้น ผลมะเขือนั้นเป็นที่รักที่ชอบใจยิ่งนักครั้งนั้นยังมีราชธิดาแห่งพญาไตรตรึงษ์พระองค์หนึ่ง มีพระรูปพระโฉมงามพร้อมบริบูรณ์ด้วยเบญจกัลป์ยานี

เผยแพร่เมื่อ 02-03-2020 ผู้เช้าชม 1,214

ทบทวนประวัติศาสตร์เมืองกำแพงเพชร

ทบทวนประวัติศาสตร์เมืองกำแพงเพชร

ในเขตจังหวัดกำแพงเพชร มีเมืองโบราณตั้งอยู่มากมาย ยืนยันได้ว่ากำแพงเพชร เป็นเมืองโบราณมาช้านาน ไม่ต่ำกว่าพันปี เมืองที่รู้จักกันดี คือเมืองแปบ อยู่บริเวณตีนสะพานกำแพงเพชร ฝั่งนครชุม ตั้งแต่หัวยางถึงวัดพระบรมธาตุนครชุม แต่ปัจจุบันไม่พบหลักฐาน เพราะเมืองแปบทั้งเมืองถูกน้ำกัดเซาะทำลายสิ้นทั้งเมือง แต่ประชาชน ยังเรียกขาน บริเวณนี้ว่าวังแปบอยู่ เมืองเทพนคร อยู่บริเวณตำบลเทพนครในปัจจุบันสำรวจล่าสุดปี 2556 เดิมเมื่อฝรั่งเข้าไปทำเกษตร บริเวณนั้นเคยเรียกว่า ปางหรั่ง หรือปางฝรั่ง ปัจจุบันพบเพียงคูน้ำเพียงด้านเดียว พบป้อมปราการท้ายเมืองหนึ่งป้อม เพราะเมืองเทพนคร มีอายุอยู่ในระยะสั้นมาก อาจไม่ถึงช่วงสองร้อยปี (ราวพุทธศกัราช 1600-1800)

เผยแพร่เมื่อ 25-02-2020 ผู้เช้าชม 2,666

ตำนานสามล้อกำแพงเพชร

ตำนานสามล้อกำแพงเพชร

สามล้อถีบเมืองกำแพงเพชร มีมาก่อนพุทธศักราช 2490 มารุ่งเรืองสูงสุด ในปี 2500 รายได้ดีมาก สามารถเลี้ยงชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามล้อท่านแรกที่รู้จัก คือลุงเอก บ้านอยู่หน้าโรงเรียนอนุกูลศึกษาทางไปโรงพยาบาลกำแพงเพชร (ปัจจุบันเลิกกิจการแล้ว) ผู้เขียนเป็นเพื่อนรักกับลูกชายลุงเอก คือนาย อุ่น ไปมาหาสู่กันเป็นประจำไปนอนเล่นบ้านลุงเอกเสมอ ท่านใจดีมาก ๆ มีฐานะดีด้วย 

 

เผยแพร่เมื่อ 25-02-2020 ผู้เช้าชม 2,001