ฐานข้อมูลท้องถิ่น จังหวัดกำแพงเพชร-ตาก

คลองขลุง สายน้ำ ผืนป่า และอารยธรรมแห่งแม่ปิง

เมื่อพูดถึงชื่อ “คลองขลุง” ก็มีเรื่องเล่าที่น่าสนใจสืบทอดกันมาหลายสาย เรื่องหนึ่งเล่าว่าแต่เดิมบริเวณที่คลองวังไทรไหลมาบรรจบกับแม่น้ำปิงมีลักษณะเป็นคุ้งน้ำ จึงเรียกกันว่า “คลองคลุ้ง” หรือ “บ้านคลองคลุ้ง” อีกเรื่องหนึ่งเกี่ยวข้องกับช้าง เพราะบริเวณนี้เคยมีการเลี้ยงช้างจำนวนมากเพื่อใช้ในการชักลากซุง จึงมีชื่อว่า “คลองโขลง” และยังมีอีกเรื่องที่กล่าวถึงจระเข้และตะโขงในลำน้ำ จนเกิดชื่อ “คลองโขง” ก่อนที่ชื่อเรียกเหล่านี้จะค่อย ๆ เปลี่ยนเสียงและกลายมาเป็น “คลองขลุง” ในที่สุด เรื่องของชื่อจึงเป็นเสมือนภาพสะท้อนธรรมชาติและวิถีชีวิตของผู้คนในอดีต ทั้งคุ้งน้ำ ช้าง ป่าไม้ และสายน้ำ ล้วนฝากร่องรอยเอาไว้ในชื่อบ้านนามเมืองแห่งนี้

16.2352595, 99.6036215

เผยแพร่เมื่อ 14-09-2026 ผู้เช้าชม 56

ชุมชนโบราณบ้านสระตาพรหม

ลองนึกภาพว่าคุณขับรถผ่านทุ่งนาเขียวขจีใน ต.ดอนแตง อ.ขาณุวรลักษบุรี จ.กำแพงเพชร สองข้างทางมีเพียงหมู่บ้านเล็ก ๆ ไม่มีป้ายบอกทางหรือซุ้มประตูเมืองโบราณให้ถ่ายรูปเช็กอิน แต่ใต้พื้นดินของ บ้านสระตาพรหม (หมู่ที่ 1) และ บ้านโคกเลาะ (หมู่ที่ 3) กลับซ่อนเรื่องราวของผู้คนที่เคยอาศัยอยู่ตรงนี้มาแล้วกว่า 800 ปี พวกเขาขุดคูน้ำ ก่อคันดิน สร้างศาสนสถาน และทิ้งร่องรอยไว้ให้เราค้นหา คำถามที่น่าสนใจไม่ใช่แค่ "มีอะไรอยู่ตรงนี้" แต่คือ "ทำไมพวกเขาถึงเลือกอยู่ที่นี่" เพราะร่องรอยทุกชิ้นที่พบล้วนเกิดจากการตัดสินใจอย่างมีเหตุผล ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ

16.0502792, 99.7121819

เผยแพร่เมื่อ 14-09-2026 ผู้เช้าชม 49

ตำนานลานกระบือ

ที่มาของชื่อ "ลานกระบือ" ในปัจจุบันก็มีเกร็ดน่าสนใจไม่แพ้กัน เพราะแต่เดิมทางราชการเห็นว่าคำว่า "ควาย" ฟังดูไม่เหมาะสม ประกอบกับมีชาวอีสานอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานมาก การเรียก "ลานควาย" ด้วยสำเนียงอีสานยิ่งฟังดูไม่เหมาะ จึงเปลี่ยนมาเป็น "ลานกระบือ" และต่อมาได้ยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอในปี พ.ศ. 2520 ก่อนเป็นอำเภอเต็มรูปแบบในปี พ.ศ. 2527

16.6162037, 99.7964173

เผยแพร่เมื่อ 10-09-2026 ผู้เช้าชม 31

จากเวียงจันทน์สู่คลองสวนหมาก: เรื่องราว 100 ครอบครัวลาวแห่งนครชุม

หากวันนี้เราเดินทางข้ามแม่น้ำปิงจากตัวเมืองกำแพงเพชรไปยังฝั่งนครชุม เราจะพบชุมชน บ้านเรือน วัดวา และวิถีชีวิตที่ดำเนินต่อเนื่องมาหลายชั่วอายุคน แต่ย้อนกลับไปในอดีต พื้นที่แห่งนี้เคยเป็น “นครชุม” เมืองโบราณสำคัญแห่งหนึ่งของสุโขทัย ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง ตรงข้ามเมืองกำแพงเพชร และยังมีร่องรอยของกำแพงเมือง วัดวา และโบราณสถานหลงเหลืออยู่จนถึงปัจจุบัน เมื่อบ้านเมืองเปลี่ยนแปลง นครชุมค่อย ๆ เสื่อมความสำคัญ ผู้คนโยกย้ายออกจากเมืองเก่า เหลือพื้นที่รกร้างและโบราณสถานอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ จากเมืองโบราณจึงค่อย ๆ กลายเป็นพื้นที่ของชุมชนรุ่นใหม่ และหนึ่งในกลุ่มคนที่เข้ามามีบทบาทสำคัญในช่วงนี้ คือชาวลาวจากเวียงจันทน์ประมาณ 100 ครอบครัว เรื่องราวของพวกเขาปรากฏอยู่ในเอกสารประวัติศาสตร์ท้องถิ่นหลายแห่ง

16.4596854,, 99.4170028

เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 65

ตำนานเกาะขี้เหล็ก เกาะกลางแม่น้ำปิงที่บ้านท้ายเกาะ

ริมแม่น้ำปิงในเขตตำบลไตรตรึงษ์ อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร เป็นพื้นที่ที่มีร่องรอยการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ต่อเนื่องมายาวนาน เกี่ยวข้องกับเมืองโบราณไตรตรึงษ์ซึ่งมีหลักฐานทางโบราณคดีและเอกสารสะท้อนพัฒนาการของชุมชนตั้งแต่ก่อนสมัยสุโขทัยต่อเนื่องเข้าสู่ยุคประวัติศาสตร์ ในพื้นที่เดียวกันนี้เองยังมีชุมชนปัจจุบันอย่างบ้านท้ายเกาะ ซึ่งตั้งอยู่ติดกับเกาะกลางแม่น้ำปิงเกาะหนึ่ง... "เกาะขี้เหล็ก" ที่มีทั้งประวัติความเป็นมาและตำนานท้องถิ่นผูกพันอยู่ด้วยกัน เรื่องราวของพื้นที่แห่งนี้ประกอบขึ้นจากหลักฐานสามชั้นที่แตกต่างกัน ได้แก่ หลักฐานทางโบราณคดี ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และตำนานที่สืบทอดกันมา ซึ่งเมื่อนำมาเรียงร้อยเข้าด้วยกันจะช่วยให้เห็นภาพพัฒนาการของพื้นที่ริมแม่น้ำปิงแห่งนี้ได้ชัดเจนขึ้น

16.3195058, 99.5112087

เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 69

เกาะทวี: เกาะที่หายไปจากกำแพงเพชร

ถ้าใครสักคนถามว่า “เกาะทวีอยู่ตรงไหนของกำแพงเพชร” คำตอบในวันนี้อาจไม่ง่ายนัก เพราะไม่มีเรือให้โดยสาร ไม่มีสะพานให้ข้าม และไม่มีแม่น้ำล้อมรอบเหมือนเกาะในความทรงจำ เกาะทวีตั้งอยู่กลางเมืองกำแพงเพชร ท่ามกลางถนน บ้านเรือน และร้านค้า แต่คนในพื้นที่ก็ยังคงเรียกมันว่า “เกาะทวี” แม้แม่น้ำปิงจะเปลี่ยนสายและเมืองขยายเข้ามาแทนที่ แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าการตามหาว่าเกาะเคยอยู่ตรงไหน คือคำถามที่ว่า เมื่อเกาะหายไปแล้ว เหตุใดความเป็นเกาะจึงยังอยู่? คำตอบซ่อนอยู่ในวิถีชีวิตและประเพณี "กลางบ้าน" ของชุมชนแห่งนี้

16.4822063, 99.5198395

เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 71

บ่อแขก : ชื่อที่เป็นแผนที่น้ำของเมืองกำแพงเพชร

ชื่อ "บ่อแขก" ไม่ได้หายไปพร้อมกับบ่อน้ำในอดีต แต่กลับเดินทางต่อมากับสถานที่ เมื่อมีการสร้างวัดขึ้นในบริเวณนี้ วัดแห่งนั้นก็เป็นที่รู้จักในชื่อ "วัดบ่อแขก" ก่อนที่จะมีชื่อว่า "วัดกำแพงเพชรวิทยาราม" ในเวลาต่อมา ชื่อเดิมของวัดจึงกลายเป็นอีกหนึ่งร่องรอยที่บอกว่า คำว่า "บ่อแขก" เคยผูกอยู่กับพื้นที่จริงและความทรงจำของผู้คนมานานกว่าการเป็นเพียงชื่อถนนหรือชื่อชุมชนในปัจจุบัน แม้เรื่องราวของวัดจะเป็นคนละเรื่องกับเส้นทางน้ำ แต่เมื่อมองในแง่ของชื่อสถานที่ ทั้งสองกลับเชื่อมโยงกันอย่างน่าสนใจ เพราะชื่อหนึ่งไม่ได้เพียงบอกว่า "ที่นี่เคยมีอะไร" หากยังบอกด้วยว่า "ที่นี่เคยมีความหมายอย่างไร" ชื่อวัดบ่อแขกจึงเป็นเหมือนหลักฐานทางความทรงจำอีกชั้นหนึ่งของพื้นที่ ที่ช่วยย้ำว่าชื่อดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นในยุคถนนและชุมชนสมัยใหม่ หากมีรากอยู่กับภูมิประเทศและผู้คนมาก่อนหน้านั้นแล้ว

16.4718466, 99.5413679

เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 69

รอยอดีต "เกาะแขก" แห่งกำแพงเพชร

หากเดินทางผ่านตัวเมืองกำแพงเพชร เลียบแม่น้ำปิงฝั่งตะวันออก เราอาจพบชื่อสถานที่แห่งหนึ่งที่ฟังดูสะดุดหูอยู่เสมอว่า "เกาะแขก" วันนี้บริเวณดังกล่าวไม่ได้มีสภาพเป็นเกาะให้เห็นอย่างชัดเจน ไม่มีมัสยิด ไม่มีสุสาน และแทบไม่มีสิ่งใดบอกผู้คนรุ่นหลังได้โดยตรงว่า ครั้งหนึ่งพื้นที่แห่งนี้เคยเกี่ยวข้องกับผู้คนที่นับถือศาสนาอิสลามจากแดนไกล ชื่อ "เกาะแขก" จึงดูเหมือนเป็นเพียงชื่อย่านธรรมดาชื่อหนึ่งของกำแพงเพชร... หากแต่เมื่อย้อนกลับไปดูประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ชื่อนี้กลับพาเราเดินทางย้อนเวลาไปไกลกว่าที่คิด เพราะเบื้องหลังชื่อดังกล่าวมีทั้งเรื่องของสงคราม การโยกย้ายผู้คน และการตั้งถิ่นฐานของชาวปัตตานีในเมืองกำแพงเพชร

16.4583492, 99.5245078

เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 71

เปิดบันทึกประวัติศาสตร์: “พะโป้” คหบดีป่าไม้ผู้ศรัทธาแห่งนครชุม กับตำนาน “บ้านห้าง ร.5”

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลในพระราชนิพนธ์เสด็จประพาสต้น เอกสารประวัติศาสตร์ท้องถิ่น วารสารเมืองโบราณ ฐานข้อมูลท้องถิ่น และคำบอกเล่าของผู้ศึกษาในพื้นที่ เพื่อวัตถุประสงค์ด้านการเผยแพร่ความรู้ทางประวัติศาสตร์
ข้อมูลบางส่วนยังเป็นประเด็นที่มีการตีความแตกต่างกันในหมู่นักประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และอาจเปลี่ยนแปลงได้หากมีการค้นพบหลักฐานใหม่เพิ่มเติมในอนาคต

16.4845365, 99.4903428

เผยแพร่เมื่อ 15-07-2026 ผู้เช้าชม 79

Google search

KPP-LOCAL

ร้านบนดาวอังคาร

ร้านบนดาวอังคาร ร้านหยุดทุกจันทร์ เปิด 11.00-14.00 และ 17.00-23.00 น.บรรยากาศธรรมชาติ หลังร้านจะเป็นไร่ข้าวโพด กลางวันอาจจะมีแดด มีมุมให้ถ่ายรูป ทั

วัดปราสาท (เมืองโบราณบ้านโคน)

สถานที่สำคัญในการศึกษาประวัติศาสตร์แห่งหนึ่งของกำแพงเพชร นอกเหนือไปจากอุทยานประวัติศาสตร์แล้ว ยังมีอีกที่หนึ่งที่รวบรวมปู

แกงเห็ดเผาะปลาย่าง

แกงเห็ดเผาะปลาย่าง เป็นอาหารพืื้นถิ่นของคนนครชุม ที่สืบทอดวิถีแห่งการกินมาตั้งแต่บรรพบุรุษ โดยเครื่องปรุงส่วนผสมหาได้ตามท้องถิ่น ทำง่ายนำโดยนำหัวกะ

แผ่นลวดลายกลีบบัวดินเผาประดับโบราณสถาน

แผ่นลวดลายกลีบบัวดินเผาประดับโบราณสถาน ศิลปะอยุธยา (พุทธศตวรรษที่ 21) พบที่วัดช้างล้อม จังหวัดกำแพงเพชร