โองโมงค์ธรรมศุทธิ

โองโมงค์ธรรมศุทธิ

เผยแพร่เมื่อ 15-08-2018 ผู้ชม 9

[-, -, โองโมงค์ธรรมศุทธิ]

                 อุโมงเนินธรรมศุทธิ (ชาวบ้าน เรียกว่า โองโมงค์) อยู่ในความดูแลของวัดเกาะลาน ตั้งอยู่ที่ตำบลสมอโคน หมู่ 3 อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก นักโบราณคดีฝ่ายวิชาการคดี และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติที่ 5 จังหวัดสุโขทัย กรมศิลปากรกล่าวว่ารูปแบบ สถาปัตยกรรม ของโองโมงค์ธรรมศุทธิ เท่าที่ทราบยังไม่พบที่ใดในประเทศไทย ปัจจุบันกรมศิลปากร ได้จดทะเบียนและกำหนดเขตที่ดินโบราณสถานมีเนื้อที่ 5 ไร่ 3 งาน 86 ตารางวา ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 115 ตอนพิเศษ 37 ง ลงวันที่ 19 พฤษภาคม 2541 หน้า 6 ลักษณะของโองโมงค์ธรรมศุทธิ เป็นสิ่งก่อสร้างทำด้วยอิฐ และฉาบด้วยดินเผามีรูปร่างคล้ายอุโมงค์สูงประมาณ 1.50 เมตร กว้างประมาณ 1.20 เมตร และยาวประมาณ 2.40 เมตร มีช่องทางเข้าออกด้านหน้าด้านเดียว ด้านหลังก่ออิฐทึบมีช่องระบายอากาศ เป็นสี่เหลี่ยมเล็ก ๆ 1 ช่อง บนหลังคาก่อเป็นรูปทรงใบเสมาเป็นเหลี่ยมและตกแต่งลวดลายประดับไว้ทั้งหมด 25 หลัง ระยะห่างกันประมาณ 0.80 เมตร สร้างในแนวลักษณะของครึ่งวงกลมบนเนินธรรมศุทธิภายในโองโมง มีพื้นที่เหมาะสำหรับบุคคลที่จะอาศัยได้เพียงคนเดียว จากข้อความที่จารึกบนแผ่นกระดานชนวนอ่านโดยพระครูคัมภีร์ธรรมโมภาส เจ้าอาวาสวัดเกาะลาน ซึ่งเป็นตัวเลข และตัวอักษรล้านนา แปลได้ความว่า " ได้สร้างอุทิศให้...(อ่านไม่ออกเนื่องจากตัวหนังสือลบเลือน)...ไว้เมื่อ พ.ศ.2448 "
                 โองโมงค์ธรรมศุทธิแห่งนี้ ได้สร้างในสมัยครูบาสุยะต๋า เป็นเจ้าอาวาส ซึ่งในสมัยนั้น ได้มีการสร้างพระธาตุขนาดเล็ก ภายในบรรจุพระสกุลลำพูน แต่ถูกพวกมิจฉาชีพขโมยไป และถูกไพไหม้เสียหายหมดจึงไม่เหลือซากให้เห็นวัตถุประสงค์ในการสร้างโองโมงค์ธรรมศุทธิ คือ " การเข้าปริวาสกรรม " ประเพณีการเข้าปริวาสกรรมได้เลือนหายไป เนื่องจากถนนได้ตัดผ่าน ซึ่งอยู่ใกล้กับสถานที่แห่งนี้ทำให้ไม่มีความสงบพอที่จะปฏิบัติธรรมได้
                 ปัจจุบันเป็นสถานที่พักชั่วคราวของพระสงฆ์ที่ธุดงค์ผ่านมา และชาวบ้านได้ร่วมใจกันรื้อฟื้นประเพณีเข้าปริวาสกรรม เพื่อให้อยู่คู่กับสถานที่แห่งนี้ตลอดไปลักษณะของโองโมงค์ธรรมศุทธิ เป็นสิ่งก่อสร้างทำด้วยอิฐ และฉาบด้วยดินเผามีรูปร่างคล้ายอุโมงค์สูงประมาณ 1.50 เมตร กว้างประมาณ 1.20 เมตร และยาวประมาณ 2.40 เมตร มีช่องทางเข้าออกด้านหน้าด้านเดียว ด้านหลังก่ออิฐทึบมีช่องระบายอากาศ เป็นสี่เหลี่ยมเล็ก ๆ 1 ช่อง บนหลังคาก่อเป็นรูปทรงใบเสมาเป็นเหลี่ยมและตกแต่งลวดลายประดับไว้ทั้งหมด 25 หลัง ระยะห่างกันประมาณ 0.80 เมตร สร้างในแนวลักษณะของครึ่งวงกลมบนเนินธรรมศุทธิภายในโองโมง มีพื้นที่เหมาะสำหรับบุคคลที่จะอาศัยได้เพียงคนเดียว

คำสำคัญ : โองโมงค์ธรรมศุทธิ

ที่มา : https://www.m-culture.go.th/tak/ewt_news.php?nid=500&filename=index

รวบรวมและจัดทำข้อมูล : กาญจนา จันทร์สิงห์


https://arit.kpru.ac.th/ap2/local/?nu=pages&page_id=667&code_db=610009&code_type=TK005

Google-Scholar : ฐานข้อมูลท้องถิ่น จังหวัดกำแพงเพชร-ตาก

วัดบ้านปูน

วัดบ้านปูน ตั้งอยู่ที่บ้านปูน หมู่ที่ ๖ ตำบลเกาะตะเภา อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ ๔ ไร่ ๑ งาน ๓๐ ตารางวา อาณาเขต ทิศเหนือติดต่อกับหมู่บ้านประชาชน ทิศใต้ตืดต่อกับหม่าบ้านประชาน ทิศตะวันออกติดต่อกับถนนริมแม่น้ำปิง ทิศตะวันตกติดต่อกับถนนสาธารณะ

เผยแพร่เมื่อ 16-08-2018 ผู้เช้าชม 6

วัดแม่ยะ

วัดแม่ยะ ตั้งอยู่ที่บ้านแม่ยะ หมู่ที่ ๗ ตำบลเกาะตะเภา อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ ๓ ไร่ ๒๐ ตารางวา อาณาเขต ทิศเหนือติดต่อกับหมู่บ้าน ทิศใต้ติดต่อกับที่ดินของประชาชน ทิศตะวันออกติดต่อกับแม่น้ำ ทิศตะวันตกติดต่อกับถนนสาธารณะ และมีที่ธรณีสงฆ์ ๑ แปลง เนื้อที่ ๓ งาน ๔๖ ตารางวา

เผยแพร่เมื่อ 16-08-2018 ผู้เช้าชม 4

วัดทุ่งกระเชาะ

  วัดทุ่งกระเชาะ ตั้งอยู่เลขที่ ๑๓๕ บ้านทุ่งกระเชาะ หมู่ที่ ๖ ตำบลทุ่งกระเชาะ อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ ๓ ไร่ ๑ งาน ๓๐ ตารางวา อาณาเขต ทิศเหนือยาว ๔๓ วา ๓ ศอก ติดต่อกับถนนสาธารณะ ทิศใต้ยาว ๔๖ วา ๑ ศอก ติดต่อกับห้วยตาก ทิศตะวันออกยาว ๓๒ วา ติดต่อกับถนนสาธารณะ ทิศตะวันตกยาว ๒๘ วา ติดต่อกับธรณีสงฆ์ โดยมีโฉนดเลขที่ ๑๓๗๙ และที่ธรณีสงฆ์ ๑ แปลง เนื้อที่ ๒ ไร่

เผยแพร่เมื่อ 17-08-2018 ผู้เช้าชม 4

วัดพระบรมธาตุบ้านตาก

วัดพระบรมธาตุบ้านตาก อยู่ที่ ต.เกาะตะเภา อ.บ้านตาก จ.ตาก ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง เดิมวัดแห่งนี้เป็นเมืองตากเก่า ก่อนที่จะมีการย้ายตัวเมืองไปอยู่ที่ ต.ระแหง ตัวเมืองตากในปัจจุบัน ห่างไปทางทิศใต้ประมาณ 30 กิโลเมตร อันมีประวัติยาวนานตั้งแต่สมัย พระนางจามเทวี ล่องเรือเสด็จไปเมืองลำพูน หยุดพักบริเวณแห่งนี้ พบว่าเป็นเมืองร้าง จึงได้สั่งให้มีการฟื้นฟูบูรณะเมืองแห่งนี้ จนกลายเป็นชุมชนเมืองตาก วัดพระบรมธาตุบ้านตาก ยังปรากฏในศิลาจารึของพ่อขุนรามคำแหง ที่ทรงกระทำยุทธหัตถี ชนะศึกเจ้าเมืองฉอด บนเนินเขาใกล้กับพระบรมธาตุ ประมาณ 500 เมตร ห่างจากอ.บ้านตาประมาณ 36 กม. ตามทางหลวงหมายเลข 1107 ประมาณ 35 กม. เลี้ยวซ้าย เข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 1175 อีกประมาณ 1 กม. จะแลเห็นวัดพระบรมธาตุอยู่ทางซ้ายมือ หรือถ้าใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 1 ตรงกม.ที่ 442 เข้าอ.บ้านตากประมาณ 300 ม. เลี้ยวขวาเข้าตลาดบ้านตากไปจนสุดถนนแล้วเลี้ยวซ้ายผ่านสะพานข้ามแม่ปิงแล้วเลี้ยวขวาผ่านวัดท่านา เลี้ยวซ้ายผ่านวัดทุ่งยั้งไปจนสุดถนน เลี้ยวขวาไปจนสุดทางลาดยางเข้าถนนลูกรังจนถึงสามแยก แล้วแยกซ้ายอีก 200 ม. ถึงวัดพระบรมธาตุ ซึ่งอยู่ทางซ้ายมือ
 

เผยแพร่เมื่อ 15-08-2018 ผู้เช้าชม 6

วัดน้ำปุ

วัดน้ำปุ ตั้งอยู่เลขที่ ๕๗ บ้านน้ำปุ หมู่ที่ ๗ ตำบลตากตก อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ ๑๑ ไร่ ๑ งาน ๖๓ ตารางวา อาณาเขต ทิศเหนือติดต่อกับที่ดินของ ด.ต.ทอง กรพาหา ทิศใต้ติดต่อกับทางสาธารณะ ทิศตะวันออกติดต่อกับถนนและแม่น้ำปิง ทิศตะวันตกติดต่อกับที่ดิน นายเฮียง และนายศูน

เผยแพร่เมื่อ 16-08-2018 ผู้เช้าชม 4

วัดน้ำล้อม

วัดน้ำล้อม ตั้งอยู่บ้านปากร้องห้วยจี้ หมู่ที่ ๑ ตำบลตากออก อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ ๔ ไร่ ๓ งาน ๘๐ ตารางวา อาณาเขต ทิศเหนือติดต่อกับที่ดินนายห้วน บุญส่ง ทิศใต้ติดต่อกับที่ดินนางทา เขียวไสว ทิศตะวันออกติดต่อกับที่ดินนายห้วน บุญส่ง ทิศตะวันตกติดต่อกับที่ดินนางจีน มีลาน

เผยแพร่เมื่อ 16-08-2018 ผู้เช้าชม 3

วัดเกาะลาน

วัดเกาะลาน ตั้งอยู่ที่บ้านเกาะลาน หมู่ที่ 3 ตำบลสมอโคน อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ 6 ไร่ 39 ตารางวา อาณาเขต ทิศเหนือยาว 46วา ติดต่อกับถนนสาธารณะ ทิศใต้ยาว 53 วา 3 ศอก ติดต่อกับที่ตั้งโรงเรียน ทิศตะวันออกยาว 45 วา 1 ศอก ติดต่อกับทุ่งนา ทิศตะวันตกยาว 46 วา 3 ศอก ติดต่อกับถนนสาธารณะ โดย น.ส. 3 ก. เลขที่ 111 เป็นหลักฐาน

เผยแพร่เมื่อ 15-08-2018 ผู้เช้าชม 3

วัดเด่นไม้ซุง

  ตั้งอยู่ที่บ้านเด่นไม้ซุง หมู่ที่ ๙ ตำบลแม่สลิด อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ ๓ ไร่ อาณาเขต ทิศเหนือติดต่อกับที่ดินของนายทรง ทิศใต้และทิศตะวันออกติดต่อกับทางเดินสาธารณะ ทิศตะวันตกติดต่อกับลำคลองสาธารณะ

เผยแพร่เมื่อ 17-08-2018 ผู้เช้าชม 3

โองโมงค์ธรรมศุทธิ

อุโมงเนินธรรมศุทธิ (ชาวบ้าน เรียกว่า โองโมงค์) อยู่ในความดูแลของวัดเกาะลาน ตั้งอยู่ที่ตำบลสมอโคน หมู่ 3 อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก  ปัจจุบันเป็นสถานที่พักชั่วคราวของพระสงฆ์ที่ธุดงค์ผ่านมา และชาวบ้านได้ร่วมใจกันรื้อฟื้นประเพณีเข้าปริวาสกรรม เพื่อให้อยู่คู่กับสถานที่แห่งนี้ตลอดไปลักษณะของโองโมงค์ธรรมศุทธิ เป็นสิ่งก่อสร้างทำด้วยอิฐ และฉาบด้วยดินเผามีรูปร่างคล้ายอุโมงค์สูงประมาณ 1.50 เมตร กว้างประมาณ 1.20 เมตร และยาวประมาณ 2.40 เมตร มีช่องทางเข้าออกด้านหน้าด้านเดียว ด้านหลังก่ออิฐทึบมีช่องระบายอากาศ เป็นสี่เหลี่ยมเล็ก ๆ 1 ช่อง บนหลังคาก่อเป็นรูปทรงใบเสมาเป็นเหลี่ยมและตกแต่งลวดลายประดับไว้ทั้งหมด 25 หลัง ระยะห่างกันประมาณ 0.80 เมตร สร้างในแนวลักษณะของครึ่งวงกลมบนเนินธรรมศุทธิภายในโองโมง มีพื้นที่เหมาะสำหรับบุคคลที่จะอาศัยได้เพียงคนเดียว

เผยแพร่เมื่อ 15-08-2018 ผู้เช้าชม 9

วัดทุ่งยั้ง

วัดทุ่งยั้ง ตั้งอยู่เลขที่ ๑๔๓ บ้านใหม่ หมู่ที่ ๑๐ ตำบลตากตก อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ ๕ ไร่ ๒ งาน ๑๒๐๔๐ ตารางวา อาณาเขต ทิศเหนือยาว ๓๙ วา ๒ ศอก ติดต่อกับถนนสาธารณะ ทิศใต้ยาว ๕๐ วา ติดต่อกับถนนสาธารณะ ทิศตะวันออกยาว ๔๖ วา ติดต่อกับที่ตั้งบ้านของนายจวน วงษ์อินทร์ ทิศตะวันตกยาว ๔๖ วา ๒ ศอก ติดต่อกับถนนสาธารณะ โยมี น.ส. ๔ ง เลขที่ ๒๐๑๖ เป็นหลักฐาน

เผยแพร่เมื่อ 16-08-2018 ผู้เช้าชม 5