บายศรีตองรองทองขาว

บายศรีตองรองทองขาว

เผยแพร่เมื่อ 14-03-2018 ผู้ชม 6

[16.3858304, 99.5097984, บายศรีตองรองทองขาว]

ข้อมูลทั่วไป     

          ลักษณะ เป็นบายศรีที่ทำด้วยใบตองอย่างบายศรีใหญ่ของราษฎร มีลักษณะเป็น 5 ชั้น หรือ 7 ชั้น แต่โดยมากมักทำ 7 ชั้น บายศรีตองชนิดนี้มักตั้งบนพานใหญ่ซึ่งเป็นโลหะทองขาว จึงเรียกว่าบายศรีตองรองทองขาว ส่วนใหญ่จะตั้งคู่กับบายศรีแก้ว ทอง เงิน  มักใช้ในงานพระราชพิธีใหญ่ เช่น พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระราชพิธีสมโภชขึ้นระวางช้างสำคัญ เป็นต้น

          การใช้งาน   ใช้โอกาสในการใช้บายศรี ส่วนใหญ่จะใช้ในการทำขวัญต่างๆ ที่เป็นประเพณีเกี่ยวกับชีวิต เช่น การทำขวัญเดือน ทำขวัญนาค ทำขวัญแต่งงาน (นิยมในภาคเหนือและอีสาน) ทำขวัญนา ทำขวัญแม่โพสพ หรือแม้แต่การทำขวัญสัตว์อย่างวัว ควาย เป็นต้น รวมไปถึงพิธีกรรมที่เกี่ยวกับการทำมาหากิน การบวงสรวงสังเวยและการสมโภชต่างๆ เช่น การตั้งศาลพระภูมิ การวางศิลาฤกษ์ การไหว้เทวดาอารักษ์ การบูชาครูช่าง เป็นต้น

          อุปกรณ์ 1.โฟมหนา 2 นิ้ว ตัดเป็นขนาดต่าง ๆ 7

  1.   ใบตองตานี ประมาณ 14 กิโลกรัม ช่วงขนาดกลาง
  2.   ลวดเย็บตัว U ขนาด 2 นิ้ว 200 ตัว ใช้ลวดเบอร์ 16
  3. กาบกล้วย, กาบพลับพลึง, เนื้อมะละกอดิบ
  4. ดอกพุดและดอกไม้ตกแต่งตรงชั้นของบายศรี
  5. ด้าย เข็ม เข็มหมุด
  6. ขัน, ชาม, พานทำยอดบายศรี

วิธีทำ    1. ขนาดของหลักบายศรีควรสูงประมาณ 1.70 ม.

  1. ช่วงห่างของแต่ละชั้น ห่างประมาณ 8 นิ้ว
  2. ความกว้างของแต่ละชั้น ตัวรองช่องละ 3 ชิ้น เมื่อติดตัวบายศรีได้แล้ว จึงจะกำหนดการใช้ใบตอง ดูจากวิธีการทำตัวบายศรีในบายศรีปากชาม
  3. ควรลดหลั่นขนาดกันไปจนถึงยอด
  4. ทำตัวบายศรีเสร็จแล้วแช่น้ำให้อิ่ม แล้วนำขึ้นสลัดให้สะเด็ดน้ำ ใส่ไว้ในกาละมังคลุมด้วยผ้าขาวบาง จะอยู่ได้หลายวันจนกว่าจะเหลือง
  5. การทำตัวรอง ใบตองกว้าง 1.5 นิ้ว จีบใบตองด้านแข็งอยู่ทางขวามือด้านอ่อนอยู่ทางซ้ายมือ พับมาทางขวามือ 3 ทบ ให้เกินครึ่งไปทางขวามือทางด้านขวามือใช้ใบตองพับ 3 ทบซ้อนใบตองที่พับจากทางด้านซ้ายมือให้อยู่ตรงกลาง เมื่อพับได้เช่นนี้แล้ว 3 อัน ให้ห่อ 3 ชิ้นรวมกัน วิธีห่อห่อแบบห่อบายศรีจนครบ
  6. การเข้าตัวบายศรี อาจจะทำที่หลักบายศรีเลยหรือจะนำมาประกอบข้างนอกเสร็จแล้วจึงจะใส่ก็ได้ เพื่อสะดวกควรประกอบข้างนอก
  7. วิธีเข้าตัวบายศรี ให้เริ่มตั้งแต่ชั้นล่างก่อน ก่อนจะเข้าตัวบายศรีให้ตัดและตกแต่งบายศรีให้มีขนาดเท่ากันก่อนทุกตัว และนำไปติดกับแป้นโฟมที่ให้ตัดไว้แล้ว กะจังหวะให้ช่วงห่างเท่า ๆ กันแล้วนำบายศรีโดยใช้ลวดตัว U เสียบยึดให้แน่นจนครบรอบชั้นบนชั้นล่างก็ติดเช่นเดียวกันให้ตัวบายศรีตรงกันทั้งข้างล่างข้างบน แล้วจึงติดตัวรองระหว่างช่องของบายศรีจนครบ
  8. คาดเอว หรือสายรัด ระหว่างชั้นบนและชั้นล่างของตัวบายศรีจะใช้กาบกล้วย กาบพลับพลึง หรือใช้ใบตองรัดก็ได้ ถ้าใช้กาบกล้วย กาบพลับพลึงจะต้องสลักลวดลาย และอาจตกแต่งด้วยบานไม่รู้โรยหรือดอกไม้อื่น หรืออาจเย็บสวนคาดแทนก็ได้ ถ้าใช้ใบตองก็จะต้องเย็บแบบหรือตกแต่งดอกไม้ หรือจะใช้เป็นมาลัยแบนคาดก็ได้

 10.ทำเช่นนี้ครบ 3 ชั้นแล้ว ชั้นบนสุดให้ใส่บายศรีปากชามจะใช้ชามหรือพานก็ได้วางอยู่บนยอดบายศรี

  1. แป้นบายศรีแต่ละชั้นจะเห็นโฟม ให้ตัดใบตองปิดทั้งข้างล่างและข้างบนแล้วประดับดอกไม้ปักเรียบ ๆ จะเป็นบานไม่รู้โรยหรือดอกรัก ฯลฯ ถ้าแต่งดอกไม้มากหรือปักให้แน่นจะทำให้บดบังความงามของบายศรีไป

คำสำคัญ : บายศรี

ที่มา : 253/1 หมู่ 1

รวบรวมและจัดทำข้อมูล : นักศึกาษา รหัส 5912206


https://arit.kpru.ac.th/ap/local/?nu=pages&page_id=945&code_db=DB0019&code_type=002

บายศรีผูกข้อมือ
บายศรีผูกข้อมือ

บายศรีจะมีความสูงที่ 3 ชั้น ถึง 7 ชั้น เป็นบายศรีที่ใช้ในการเริ่มต้นของชีวิตคู่

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 7

บายศรีแก้ว ทอง เงิน
บายศรีแก้ว ทอง เงิน

บายศรีแก้ว ทอง เงิน ประกอบด้วยพานแก้วขนาดใหญ่-เล็ก วางซ้อนกันขึ้นไปตามลำดับเป็นชั้นๆ รวมเป็นพานบายศรี ๓ ชนิด วางบายศรีแก้วไว้ตรงกลาง บายศรีทองตั้งด้านขวา และบายศรีเงินตั้งด้านซ้าย

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 7

 บายศรี  1 ชั้น
บายศรี 1 ชั้น

บายศรี เป็นของสูงเป็นสิ่งที่มีค่าของคนไทย ตั้งแต่โบราณมาจนถึงปัจจุบันนับตั้งแต่เกิดจะจัดพิธีสังเวยและทำขวัญในวาระต่างๆ ซึ่งจะต้อง มีบายศรีเป็นสิ่งสำคัญในพิธีนั้นๆ ซึ่งเป็นศาสนพิธีของพราหมณ์ ในโบราณมีการเรียกพิธีสู่ขวัญ ว่า บาศรี เหตุที่เรียกว่า บาศรี เนื่องมาจากเป็นพิธีสำหรับ บุคคลชั้นเจ้านายผู้ใหญ่ทำกัน จึงมีคำว่า บา อยู่ด้วย “บา” ในภาษาโบราณอีสานใช้เป็นคำนำหน้าเรียกเจ้านาย เช่น บาท้าว บาบ่าว บาคราญ เป็นต้น ส่วนคำว่า ศรี หมายถึงผู้หญิงและสิ่งที่เป็นสิริมงคล บาศรี จึงหมายถึง การทำพิธีที่เป็นสิริมงคลแต่ปัจจุบันนี้ คำว่า บาศรี ไม่ค่อยนิยมเรียกกันแล้ว มักนิยมเรียกว่า บายศรี เป็นส่วนมาก 

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 5

บายศรีพรหมเปิดทรัพย์
บายศรีพรหมเปิดทรัพย์

บายศรีทำจากใบตองสดและริบบิ้นโทนสีเหลือง-เขียว กรวยใบตองคาดดิ้นเงิน-ทอง รองกรวยด้วยกลีบใบตองสอดริบบิ้น ตกแต่งด้วยกลีบใบตองเพื่อความสวยงาม

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 8

บายศรีตอ
บายศรีตอ

เป็นบายศรีที่ใช้ต้นกล้วย เป็นแกนกลาง ใช้รัดด้วยบายศรี เป็นชั้นหนึ่ง บนยอด จะใส่กระทง หมาก พลู บุหรี่ ของหวาน

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 6

บายศรีเทพ
บายศรีเทพ

บายศรีเทพ ใช้ในพระราชพิธีต่างๆ สำหรับบวงสรวง เทพ พรหม เทวาอารักษ์ ประกอบด้วยบายศรี เก้าชั้น ทั้งหมด แปดตัว ประดับพานด้วยดอกดาวเรือง กุหลาบและดอกรัก ยอดตัวบายศรีปักด้วยเม็ดโฟม และเข็มหมุด ห้อยอุบะดอกรักประดับยอด ด้วยดอกดาวเรือง และดอกบัว

เผยแพร่เมื่อ 14-03-2018 ผู้เช้าชม 5

บายศรีพรหมหางหงษ์
บายศรีพรหมหางหงษ์

บายศรีทำจากใบตองสดและริบบิ้นโทนสีเหลือง-ส้ม ยอดบายศรีประดับดอกบัว/ดาวเรือง   กรวยใบตองจับจีบคาดดิ้นเงิน-ทอง รองกรวยด้วยกลีบใบตองสอดริบบิ้น

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 6

บายศรีอภัยทาน
บายศรีอภัยทาน

งานประดิษฐ์ดอกไม้ใบตอง เป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของไทยที่มีมาช้านาน ใช้ในงานพิธีต่าง ๆ ในสมัยก่อนงานใบตองประดิษฐ์ขึ้นโดยใช้ส่วนประกอบของต่าง ๆ ของต้นกล้วย

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 7

กระทงดอกไม้กับธูปเทียนแพร
กระทงดอกไม้กับธูปเทียนแพร

ในการจัดวางเครื่องสักการะที่กระทำกันอยู่ในปัจจุบัน พบว่ามีการจัดวางสิ่งของที่ไม่ถูกต้อง ซึ่งอาจเกิด จากความไม่รู้จริงของผู้จัด รวมทั้งผู้ดูแลพิธีการก็เป็นได้ในการจัดวางสิ่งของเครื่องสักการะผิดที่ผิดทาง นั้น จึงกลับกลายเป็นการสื่อแทนความหมายที่ไม่เป็นมงคลแก่ผู้ปฏิบัติ ดังนั้น ทางสำนักพระราชวังจึงได้ออกเอกสารแนะนำเกี่ยวกับการจัดแท่นพิธีถวายสักการะพระบรม รูปสมเด็จพระบูรพมหากษัตริย์ธิราชเจ้า เมื่อเดือนเมษายน พุทธศักราช 2522 โดยระบุว่า เครื่อง ราชสักการะดอกไม้ธูปเทียนแพที่ถูกต้องและเป็นสิริมงคล นั้นต้องเรียงลำดับ โดยเริ่มจากแพเทียน จะอยู่ล่างสุด วางธูปแพเหนือแพเทียน และวางกระทงดอกไม้บนสุดเหนือแพธูป แต่ที่มักจะทำกัน ผิดๆ คือ จัดวางแพเทียนอยู่เหนือแพธูป ซึ่งจะใช้ในงานอวมงคล คือ งานศพเท่านั้น

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 5

บายศรีบัตรพลี
บายศรีบัตรพลี

บัตรพลีจะมี 4 ลักษณะ 1.บัตรพลีเทวดามีชั้น 9 ชั้น 2.บัตรพลีเทพนพเคราะห์ 3.บัตรพลีเจ้ากรุงพาลี 4.บัตรพลีทั่วไปมีลักษณะเป็นสี่เหลี่ยมมี 3 ชั้น

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 5