ถาดบายศรีใบตองพับสามเหลี่ยม

ถาดบายศรีใบตองพับสามเหลี่ยม

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้ชม 6

[16.3858304, 99.5097984, ถาดบายศรีใบตองพับสามเหลี่ยม]

ข้อมูลทั่วไป

ลักษณะ ภาชนะที่ตกแต่งสวยงามเป็นพิเศษ เพื่อเป็นสำรับใส่อาหารคาว หวานในพิธีสังเวยบูชาและพิธีทำขวัญต่างๆ ทั้งพระราชพิธีและพิธีของราษฎร์ บายศรีหลวง” คือ บายศรีที่ใช้ในการประกอบราชพิธีต่าง ๆ ส่วน “บายศรีราษฎร์” คือ บายศรีที่ใช้สำหรับสามัญชนทั่วไป แต่หากจำแนกตามการนำไปใช้ สามารถจำแนกได้หลายแบบ เช่น บายศรีเทพ, บายศรีพรหม, บายศรีใหญ่, บายศรีบัลลังก์ บายศรีต้น, บายศรีปากชาม เป็นต้น ด้วยบายศรีเป็นสิ่งสำคัญเกี่ยวข้องกับความเป็นความตาย การประดิษฐ์บายศรีจึงต้องระมัดระวัง ประดิษฐ์องค์ประกอบต้องครบถ้วน และความระมัดระวังการนำไปใช้อย่างเหมาะสม เพื่อความเป็นมงคลสิริสวัสดิ์ในชีวิต

การใช้งาน

          นำมาใช้งานโดยนำมาเป็นภาชนะสำหรับใส่ขนมหรืออาหารต่าง ๆ อาทิ ขนมกล้วย ข้าวเหนียวปิ้ง ข้าวต้มมัด ห่อหมก ฯลฯ เนื่องจากมีความทนทานต่อความร้อน นอกจากนี้ยังนิยมนำมาประดับพานร่วมกับดอกไม้ เพื่อใช้ในงานพิธีการต่าง ๆ อีกด้วย ศิลปะงานใบตอง เป็นงานประดิษฐ์แบบไทยอีกแบบหนึ่ง ที่มีความละเอียดอ่อน สลับซับซ้อน และทำได้ยาก ต้องอาศัยความชำนาญ ทั้งการเลือกใบตอง ถ้าเลือกไม่ดีใบตองอาจฉีกขาดได้ง่าย จึงต้องอาศัยศึกษาเรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญ งานใบตองสามารถทำได้หลายแบบทั้งฉีก กรีด เจียน ตัด พับ ม้วน เย็บ ถัก สาน ให้เป็นรูปลักษณะต่าง ๆ ตามความต้องการ

วัสดุ-อุปกรณ์

  1. ใบตอง
  2. เข็มเย็บใบตอง
  3. ด้าย
  4. กรรไกร
  5. แม็ก

วิธีการทำ

  1. ตัดใบตองเป็นรูปวงกลมเส้นผ่านศูนย์กลาง8นิ้ว แล้วฉีกใบตองความกว้าง 5 นิ้ว เตรียมไว้

2-3. นำใบตองที่ฉีกเตรียมไว้มาพับด้านซ้ายให้เป็นสามเหลี่ยมด้านเท่าทุกด้านแล้วพับด้านขวาตามแบบ

  1. พับใบตองด้านขวาอีกครั้งให้แนวสันทบของใบตองอยู่ตรงกลางแบบ
  2. พับสามเหลี่ยม 3 ชิ้นมาเรียงซ้อนกัน
  3. ใช้แม็กเย็บติกัน

7-9.   นำใบตองพับสามเหลี่ยม ซ้อน 3 ชิ้น เย็บติดกับแผนฐานใบตองวงกลมโดยรอบ

  1. ชิ้นที่ 2 วางสลับหว่างกันให้สวยงาม

11-13. ตัดใบตองเป็นแผ่นวงกลมเท่ากันฐานสามเหลี่ยม นำมาปิดด้านบนแล้วเย็บติดกับฐานของใบตอง

  1. ฉีกใบตองครึ่งเซนติเมตรตามความยาวแล้วแบ่งครึ่งตามยาว
  2. จับเส้นใบตองด้านขวาพับลงเหมือนห่วง
  3. เส้นใบตองด้านซ้ายให้จับวนมาทางขวา วกกลับมาพันด้านล่างของเส้นขวา

17-19. จับเส้นใบตองด้านซ้ายเหมือนห่วงแล้วสอดเข้าด้านในห่วง แล้วใช้มือดึงเส้นขวา

20-21  สอดเส้นใบตองสลับไปมาจนได้เส้นตะขาบที่ต้องการ นำใบที่สานเป็นเส้น มาวางปิดขอบใบตอง ตกแต่งให้สวยงาม

คำสำคัญ : บายศรี

ที่มา : 253/1 หมู่ 1

รวบรวมและจัดทำข้อมูล : นักศึกาษา รหัส 5912206


https://arit.kpru.ac.th/ap/local/?nu=pages&page_id=1094&code_db=DB0019&code_type=002

กระทงดอกไม้กับธูปเทียนแพร
กระทงดอกไม้กับธูปเทียนแพร

ในการจัดวางเครื่องสักการะที่กระทำกันอยู่ในปัจจุบัน พบว่ามีการจัดวางสิ่งของที่ไม่ถูกต้อง ซึ่งอาจเกิด จากความไม่รู้จริงของผู้จัด รวมทั้งผู้ดูแลพิธีการก็เป็นได้ในการจัดวางสิ่งของเครื่องสักการะผิดที่ผิดทาง นั้น จึงกลับกลายเป็นการสื่อแทนความหมายที่ไม่เป็นมงคลแก่ผู้ปฏิบัติ ดังนั้น ทางสำนักพระราชวังจึงได้ออกเอกสารแนะนำเกี่ยวกับการจัดแท่นพิธีถวายสักการะพระบรม รูปสมเด็จพระบูรพมหากษัตริย์ธิราชเจ้า เมื่อเดือนเมษายน พุทธศักราช 2522 โดยระบุว่า เครื่อง ราชสักการะดอกไม้ธูปเทียนแพที่ถูกต้องและเป็นสิริมงคล นั้นต้องเรียงลำดับ โดยเริ่มจากแพเทียน จะอยู่ล่างสุด วางธูปแพเหนือแพเทียน และวางกระทงดอกไม้บนสุดเหนือแพธูป แต่ที่มักจะทำกัน ผิดๆ คือ จัดวางแพเทียนอยู่เหนือแพธูป ซึ่งจะใช้ในงานอวมงคล คือ งานศพเท่านั้น

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 5

บายศรีพรหมประกาศิต
บายศรีพรหมประกาศิต

บายศรีพรหมมีหลายแบบ เช่น บายศรีพรหม บายศรีพรหมสี่หน้า บายศรีพรหมประกาศิต ฯลฯ อาจมีชื่อเรียกแตกต่างกัน ตามแต่ละท้องถิ่น แต่ก็จะมีลักษณะที่เหมือนกันคือ ต้องมีแม่ ๑๖ นิ้ว จำนวน ๔ ทิศ และลูก ๙ นิ้ว จำนวน ๔ ทิศเหมือนกัน ถึงจะเป็นพรหมสี่หน้า ถ้านับด้านใดด้านหนึ่งก็จะมีจำนวน ๑๖ นิ้ว เหมือนกัน

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 4

บายศรีแต่งงาน
บายศรีแต่งงาน

บายศรีจะมีความสูงที่ 3 ชั้น หรือ 7 ชั้นก็ได้ เป็นบายศรีที่ใช้ในการเริ่มต้นของชีวิตคู่

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 7

 ถาดใบตองลายพัด
ถาดใบตองลายพัด

งานประดิษฐ์ดอกไม้ใบตอง เป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของไทยที่มีมาช้านาน ใช้ในงานพิธีต่าง ๆ ในสมัยก่อนงานใบตองประดิษฐ์ขึ้นโดยใช้ส่วนประกอบของต่าง ๆ ของต้นกล้วย เช่น ใบกล้วยและกาบกล้วยมาประดิษฐ์เป็นบายศรี กระทงดอกไม้ กระทงลอย พานพุ่ม แจกันดอกไม้ ล้วนมาจากสิ่งที่สามารถสูญสลายได้เองตามธรรมชาติ แม้ว่าในปัจจุบันนี้ กระแสทางเทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทในสังคมไทย แต่งานประดิษฐ์จากใบตองเหล่านี้ก็ยังได้รับการสืบทอด และสืบสานงานฝีมือในแขนงนี้ให้คงอยู่สืบไป

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 5

กระทงกรวยดอกไม้
กระทงกรวยดอกไม้

กระทงใส่ดอกไม้และมีกรวยครอบ โดยมากจัดอยู่บน ธูปเทียนแพเสมอ บางคนเรียกกระทงดอกไม้ว่า กระทงไหว้ เพราะส่วนใหญ่จะนำไป ไหว้ กระทงดอกไม้มีการประดิษญ์กันหลายแบบ มีทั้งแบบธรรมดา และแบบที่ตบแต่ง สวยงาม ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับโอกาสที่จะนำไปใช้

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 5

ขันบายศรีไหว้สามังคละ
ขันบายศรีไหว้สามังคละ

 การประดิษฐ์ชุดขันไหว้สามังคละ   ประดิษฐ์ขึ้นตามความเชื่อของชาวล้านนาในเรื่องการยกยอบุคคลสำคัญที่ผู้มอบ ให้การเคารพนับถือ  ซึ่งความหมายขององค์ประกอบของขันมังคละ

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 4

บายศรีหลัก
บายศรีหลัก

บายศรีหลักเป็นบายศรีสลับกันไป เช่น ชั้นแรก ๓๒ ลูก หรือ ๑๖ ลูก ชั้นต่อไปก็ลดลงตามแต่ผู้สั่งจะสั่งทำ บายศรีหลักจะมี ๙ ชั้น หรือ ๗ ชั้น หรือ ๕ ชั้นแล้วแต่การใช้ในแต่ละงาน ซึ่งส่วนใหญ่จะใช้ในพิธีไหว้ครูใช้ในงานพิธีสำคัญ เช่น บายศรีทูลพระขวัญ ในพิธีทูลพระขวัญ บายศรีหลักที่ใช้ในพิธีจะใช้บายศรีเดี่ยว ๑ หลัก ถ้าใช้ในพิธีกรรมอื่นนิยมใช้เป็นคู่ หรือถ้าจะใช้แบบเดี่ยว ต้องตั้งบายศรีหลักไว้ตรงกลาง

เผยแพร่เมื่อ 14-03-2018 ผู้เช้าชม 5

ถาดบายศรีใบตองพับสามเหลี่ยม
ถาดบายศรีใบตองพับสามเหลี่ยม

งานประดิษฐ์ดอกไม้ใบตอง เป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของไทยที่มีมาช้านาน ใช้ในงานพิธีต่าง ๆ ในสมัยก่อนงานใบตองประดิษฐ์ขึ้นโดยใช้ส่วนประกอบของต่าง ๆ ของต้นกล้วย เช่น ใบกล้วยและกาบกล้วยมาประดิษฐ์เป็นบายศรี กระทงดอกไม้ กระทงลอย พานพุ่ม แจกันดอกไม้ ล้วนมาจากสิ่งที่สามารถสูญสลายได้เองตามธรรมชาติ แม้ว่าในปัจจุบันนี้ กระแสทางเทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทในสังคมไทย แต่งานประดิษฐ์จากใบตองเหล่านี้ก็ยังได้รับการสืบทอด และสืบสานงานฝีมือในแขนงนี้ให้คงอยู่สืบไป

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 6

บายศรีเทพบูชา
บายศรีเทพบูชา

บายศรีทำจากใบตองสดและริบบิ้นโทนสีชมพู-เขียวรองรับช่อบายศรีด้วยกลีบใบตองผสมริบบิ้น

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 5

บายศรีเทพพนม1
บายศรีเทพพนม1

บายศรีทำจากใบตองสดและริบบิ้นโทนสีชมพูประดับด้วยดอกบัว/ดาวเรือง กรวยใบตองจับจีบคาดดิ้นเงิน-ทอง

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 6