บายศรีบุษปภัทร

บายศรีบุษปภัทร

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้ชม 7

[16.3858304, 99.5097984, บายศรีบุษปภัทร]

ข้อมูลทั่วไป     

          ลักษณะ

บายศรีประกอบด้วยบายศรี 9 ชั้นลักษณะกลีบแบนปลายแหลมประกอบตัวบายศรีไล่ขนาดให้ไปกี่เป็นเส้นโค้งสวยงานนุ่งผ้านุ่งชายธงให้แต่ละชิ้นมีจังหวะเท่ากันเป็นเกลี้ยงปลายยอดร้อยมาลัยตุ้มจัดให้สวยงามตัดตัวแมงดาพับกลีบผกาซ้อน 3 ชั้นจึงตรงกลางตัวแมงดา

อุปกรณ์

          1 ใบตองตานี

          2 ดอกพุด

3 ดอกรักสีกล้วยไม้สีขาว

4 ใบยัวเรนัส

5 ตะปูหมุด

6 ไม้กะรัต

 7 ชามกว้าง 5 นิ้ว

 8 เข็มสอยยาวเบอร์ 7

9 ได้สีเขียวเบอร์

10 กรรไกร

วิธีการทำ

ขั้นตอนการพับและเย็บบายศรี

ฉีกใบตองพับตัวบายศรีให้มีความกว้างต่างกัน 6 ขนาด ขนาดและ 3 ชิ้นและเพิ่มความกว้างขนาด 5 นิ้ว 9 ชิ้นพับตัวบายศรีหน้าหน้าแปรงวางริมใบตองทางแข็งไว้ทางด้านซ้ายวางไม้กะรัตไว้กึ่งกลางใบตองสำหรับเสียบดอกพุดใช้มือขวาแต่ปลายยอดให้แน่นแล้วม้วนริมใบตองทางด้านซ้ายเสียงเข้ามาจนเลยเส้นตั้งฉากแล้วพับทบริมใบตองทางขวามือเข้ามาทางชิสันพบแล้วพับสามทบทางด้านขวาทับมาทางซ้ายให้สันทบด้านล่างและด้านบนเท่ากันพอดีโดยพับใบตองทุกขนาดทุกชิ้น สองพับผ้านุ่งชายธงฉีกใบตองสำหรับ พับผ้านุ่งชายธงความกว้าง 4 ขนาดขนาดละ 3 ชิ้นและจะต้องมีความกว้าง 3 นิ้วจำนวน 15 ชิ้นจากนั้นพับใบตองด้านซ้ายเสียงจากกึ่งกลางลงมาจากนั้นพับริมใบตองด้านขวาเสียงจากกึ่งกลางลงมาให้ไปพบกันเล็กน้อยส่วนวิธีการนุ่งผ้าเหมือนบายศรีคชาพักตร์พับแบบที่ 1 หน้าที่ 25 ตัวบายศรีตัวละ 3 ผืนให้ลดหลั่นกันประมาณชั้นละ 1 เซนติเมตรและเสียบดอกพุดที่ปลายตัวบายศรีทุกตัว

ขั้นตอนการตัดตัวแมงดา

ฉีกใบตองกว้าง 3 นิ้วจำนวน 3 ชิ้นแล้วพับใบตองตามยาว แล้วตัดตัวแมงดาให้โค้งเป็นรูปวงรีโดยมีความกว้าง 2 นิ้วอยาว 2 นิ้วแล้วตัดหางแมงดาให้มีความกว้างครึ่งเซนติเมตรและฉีกใบตองตามยาวออกตัดและฉีกใบตองไปเรื่อยๆจนเหลือใบตองกว้างครึ่งเซนติเมตรขนาดที่ยังพับสามทบอยู่ แล้วตัดหางใบตองให้เป็นปลายแหลม 2 ฉีกใบตองกว้าง 2 นิ้วพับตัวบายศรีหน้าหน้าหน่วยวางริมใบตองทางแผงไว้ด้านซ้ายพับลงมาให้ตั้งฉากแล้ววางไม้กะรัตไว้กึ่งกลางใบตองสำหรับเสียบดอกพุดและภาพริมใบตองเข้ามาอีก 1 ทบจากนั้นพับทบริมใบตองทางขวาเข้ามาจนชินสันทบให้ปลายยอดแหลมและแม่นพับตัวบายศรีขนาด 3 ตัวแล้วนำมาวางซ้อนกันให้ไปแหลมรถหลังกันเล็กน้อยและเสียบยอดด้วยดอกพุดแล้วนำตัวบายศรีวางตรงกลางตัวแมงดาและเย็บตึงให้แน่นทำเช่นนี้จนครบสามตัว

ขั้นตอนการม้วนกรวย

ฉีกใบตองกว้าง 10 นิ้วจำนวน 2 ถึง 4 แผ่นโดยวางใบตองสลับทางอ่อนแก่แล้วม้วนริมใบตองเข้ามาทางขวาม้วนข้าวจนเกินครึ่งให้ปลายกรวยแหลมแล้วทับริมใบตองด้านซ้ายให้ตั้งฉากม้วนกรวยจนสุดใบตองแล้วเย็บดอกจันดึงใบตองให้แน่นตัดปากใบกรวยโดยรอบให้เท่ากัน มองปากกรวยเพื่อไม่ให้ใบตองฉีกขาดได้และเย็บตรึงเป็นระยะ

คำสำคัญ : บายศรี

ที่มา : 253/1 หมู่ 1

รวบรวมและจัดทำข้อมูล : นักศึกาษา รหัส 5912206


https://arit.kpru.ac.th/ap/local/?nu=pages&page_id=1035&code_db=DB0019&code_type=002

บายศรีตองรองทองขาว
บายศรีตองรองทองขาว

บายศรีตองรองทองขาว เป็นบายศรีทำด้วยใบตองอย่างบายศรีของราษฎรที่เรียกว่า บายศรีใหญ่ หรือบายศรีต้น มี ๕ ชั้น หรือ ๗ ชั้น ตัวบายศรีม้วนเป็นกรวยมุมแหลมซ้อน ๓ ชั้น เจิมรอบแป้นไม้ รัดเอวบายศรีด้วยหยวกกล้วย ตรงกลางทำเป็นดอกประจำยามซึ่งทำจากมะละกอและฟักทองแกะสลัก บายศรีประเภทนี้เมื่อทำเสร็จแล้วจะนำไปตั้งบนพานทองขาวขนาดใหญ่ จึงเรียกว่า บายศรีตองรองทองขาว ส่วนใหญ่จะตั้งคู่กับบายศรีแก้ว ทอง เงิน สำรับใหญ่ ใช้ในการพระราชพิธีอย่างใหญ่ เช่น พระราชพิธีสมโภชขึ้นระวางช้างสำคัญ เป็นต้น เดิมบายศรีประเภทนี้ใช้ในการพระราชพิธีโสกันต์ และการพระราชพิธีอุปสมบทนาคหลวงที่เป็นพระราชวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าขึ้นไป ต่อมาได้เลิกธรรมเนียมดังกล่าวไปตามกาลสมัย

เผยแพร่เมื่อ 14-03-2018 ผู้เช้าชม 5

บายศรีบัตรพลี
บายศรีบัตรพลี

บัตรพลีจะมี 4 ลักษณะ 1.บัตรพลีเทวดามีชั้น 9 ชั้น 2.บัตรพลีเทพนพเคราะห์ 3.บัตรพลีเจ้ากรุงพาลี 4.บัตรพลีทั่วไปมีลักษณะเป็นสี่เหลี่ยมมี 3 ชั้น

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 5

บายศรีบัลลังก์
บายศรีบัลลังก์

บายศรีบัลลังก์บรมครู บายศรีบัลลังก์ศิวะ บายศรีบัลลังก์นารายณ์ (ส่วนใหญ่จะทำเป็นรูปพญานาค มี ๕ - ๗ เศียรที่เรียกกันว่า บายศรีพญานาค) บายศรีบัลลังก์พระยาครุฑ บายศรีบัลลังก์ธรรมจักร บายศรีบัลลังก์พระพิฆเนศ บายศรีบัลลังก์จุฬามณี

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 6

บายศรีกาญจนากร
บายศรีกาญจนากร

ตัวบายศรีพับด้วยกลีบหางหงส์ ตกแต่งด้วยดอกคาร์เนชั่นใบปริก ม้วนกรวยเจียงวางตรงกลางชามร้อยมาลัยตุ้มเสียบปลายยอดกรวยแมงดาพับกลีบ 3 ผกา 3 ชั้น

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 5

บายศรีพรหมบารมี
บายศรีพรหมบารมี

บายศรีทำจากใบตองสดและริบบิ้นโทนสีชมพู-ขาว กรวยใบตองจับจีบแต่ละชั้นสลับด้วยเย็บแบบริบบิ้นผสมกลีบใบตอง

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 5

บายศรีเทพพนม2
บายศรีเทพพนม2

บายศรีทำจากใบตองสดและริบบิ้นโทนสีส้มประดับด้วยดอกบัว/ดาวเรือง กรวยใบตองจับจีบคาดดิ้นเงิน-ทอง       

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 6

บายศรีพิธีกรรม
บายศรีพิธีกรรม

บายศรีของพระมหากษัตริย์ซึ่งมักจะแยกเป็นองค์บายศรีและพระราชพิธีบายศรีในสมัยโบราณกษัตริย์ทุกพระองค์จะทรงใช้บายศรีเป็นส่วนประกอบสำคัญในพระราชพิธีต่างๆ

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 5

 ถาดใบตองลายพัด
ถาดใบตองลายพัด

งานประดิษฐ์ดอกไม้ใบตอง เป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของไทยที่มีมาช้านาน ใช้ในงานพิธีต่าง ๆ ในสมัยก่อนงานใบตองประดิษฐ์ขึ้นโดยใช้ส่วนประกอบของต่าง ๆ ของต้นกล้วย เช่น ใบกล้วยและกาบกล้วยมาประดิษฐ์เป็นบายศรี กระทงดอกไม้ กระทงลอย พานพุ่ม แจกันดอกไม้ ล้วนมาจากสิ่งที่สามารถสูญสลายได้เองตามธรรมชาติ แม้ว่าในปัจจุบันนี้ กระแสทางเทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทในสังคมไทย แต่งานประดิษฐ์จากใบตองเหล่านี้ก็ยังได้รับการสืบทอด และสืบสานงานฝีมือในแขนงนี้ให้คงอยู่สืบไป

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 5

บายศรีปากชาม แบบที่ 1
บายศรีปากชาม แบบที่ 1

บายศรีปากชามค่อนข้างจะเป็นบายศรีที่มีความสำคัญมากเลยล่ะ เพราะส่วนใหญ่แล้วบายศรีประเภทอื่น ๆ ก็มักจะมีแม่แบบมาจากตัวบายศรีปากชามเลย หรือจะให้เข้าใจกันง่าย ๆ คือ ตัวบายศรีปากชามนั้นเป็นแม่แบบให้แก่บายศรีอื่น ๆ นั่นเอง โดยตัวบายศรีปากชามมักจะถูกล้อมรอบไปด้วยใบตองจับจีบเป็นรูปร่างต่าง ๆ ตกแต่งอยู่รอบ ๆ มีกรวยใบตองม้วนตั้งอยู่บนกลางองค์บายศรี บนยอดกรวยเองก็มีไข่ต้มและดอกไม้ประดับประดาอยู่เต็ม ภายในกรวยม้วนเองนั้นก็มีการบรรจุข้าวตอกและดอกไม้อยู่ภายใน และมีการตั้งตัวบายศรีไว้บานปากชามงาม ๆ จึงเป็นที่มีของชื่อว่าบายศรีปากชาม แต่ถ้าไม่สามารถที่จะหาชามรูปงามมาเพื่อใส่ตัวบายศรีได้เลย

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 5

บายศรีเทพโบราณ
บายศรีเทพโบราณ

บายศรีทำจากใบตองสดม้วนลูกและพับกลีบตามแบบโบราณ ยอดประดับดอกบัว/ดาวเรือง

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 7