เมืองชากังราวในจารึกสมัยสุโขทัย
เมืองชากังราว เป็นเมืองโบราณที่ปรากฏชื่อตั้งแต่สมัยสุโขทัย โดยพบชื่อเมืองนี้ในศิลาจารึกเขาสุมนกูฏ (พ.ศ. 1911) จัดเป็นหลักฐานชั้นต้นหรือปฐมภูมิ (primary source) อันเป็นหลักฐานที่ทำขึ้นร่วมสมัยกับเหตุการณ์นั้น ๆ ศิลาจารึกเขาสุมนกูฏ (พ.ศ. 1911) เขียนเป็นภาษาไทยด้วยตัวอักษรไทยแบบสุโขทัย ศิลาจารึกหลักนี้เดิมอยู่เขาสุมนกูฏ (เขาพระบาทใหญ่ อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย) ซึ่งพระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) (ครองราชย์ พ.ศ. 1890 - 1911) ได้ประดิษฐานรอยพระพุทธบาทเมื่อ พ.ศ. 1902 เขาสุมนกูฏหรือสมนตกูฏ เป็นชื่อภูเขาสำคัญที่มีรอยพระพุทธบาทในศรีลังกา คือที่ภาษาอังกฤษเรียกว่า “อาดัมสปีก” (Adam’s Peak) นั้น เขาสุมนกูฏในเมืองสุโขทัยคงเอาชื่อลังกามาสมมติเรียก สันนิษฐานว่าศิลาจารึกหลักนี้สร้างขึ้นระหว่างปี พ.ศ. 1902 – 1915
16.420153, 99.3354372
เผยแพร่เมื่อ 16-09-2026 ผู้เช้าชม 6
ย้อนรอยตำนาน "นารีวิทยา" โรงเรียนสตรีแห่งแรกของเมืองกำแพงเพชร
จุดเริ่มต้นการเรียนการสอนของโรงเรียนสตรีในจังหวัดกำแพงเพชร เกิดขึ้นเพื่อทดแทน "โรงเรียนจวนเก่า" (จวนผู้ว่าราชการจังหวัดหลังเก่า) ที่ได้เลิกกิจการไปเมื่อปี พ.ศ. 2465 ทางการจึงได้เชิญ นางสาวสมสนิท รามสูต ครูใหญ่ในขณะนั้น กลับเข้ารับราชการอีกครั้ง และได้จัดตั้งโรงเรียนขึ้นอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2469 โดยใช้อาคารพลับพลาไม้รับเสด็จเดิมบริเวณติดกับวัดชีนางเกาเป็นสถานที่จัดการเรียนการสอน ภายใต้ชื่อ "โรงเรียนประจำจังหวัดกำแพงเพชร แผนกสตรี" หรือที่ชาวบ้านในยุคนั้นมักเรียกกันว่า "โรงเรียนสตรีพลับพลา" ทว่า เมื่อเวลาผ่านไป อาคารพลับพลาเดิมเริ่มชำรุดทรุดโทรมและไม่กว้างขวางพอต่อจำนวนนักเรียนที่เพิ่มมากขึ้น ทางจังหวัดพร้อมด้วยคณะธรรมการจึงได้ร่วมกันบอกบุญระดมทุนบริจาคจากข้าราชการ พ่อค้า ราษฎร คณะครู และสุภาพสตรีในท้องถิ่น นำมารวมกับเงินรายได้สนับสนุนจากมณฑลพิษณุโลกและไม้ปลูกสร้างที่มีผู้บริจาค เพื่อจัดสร้าง อาคารเรียนไม้ชั้นเดียวทรงปั้นหยา หลังใหม่ขึ้นในบริเวณติดกับวัดชีนางเกาได้สำเร็จ ในช่วงที่เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงธรรมการ และต่อมาโรงเรียนได้รับการเปลี่ยนชื่อทางการเป็น "โรงเรียนสตรีกำแพงเพชร 'นารีวิทยา'"
16.420153, 99.3354372
เผยแพร่เมื่อ 14-09-2026 ผู้เช้าชม 5
หอนาฬิกาเมืองกำแพงเพชร จากเวลาสากลยุคสร้างชาติ สู่สัญลักษณ์ประจำเมือง
ประวัติศาสตร์การสร้างหอนาฬิกาในประเทศไทยมีจุดเริ่มต้นจากการปรับตัวเข้าสู่ความเป็นสากล ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) ชาติตะวันตกเริ่มเข้ามามีอิทธิพลและวิจารณ์ว่าการนับเวลาแบบเดิมของไทยยังขาดมาตรฐาน พระองค์ผู้ทรงเชี่ยวชาญด้านดาราศาสตร์จึงโปรดเกล้าฯ ให้สร้าง "พระที่นั่งภูวดลทัศไนย" ขึ้นเป็นหอนาฬิกาแห่งแรกของสยาม เพื่อกำหนดเวลามาตรฐานและแสดงให้เห็นถึงความศิวิไลซ์ทัดเทียมนานาอารยประเทศ ต่อมาในยุคหลัง พ.ศ. 2475 หอนาฬิกาได้ขยายตัวจากวังหลวงกระจายสู่ท้องถิ่นตามนโยบายสร้างชาติของรัฐบาล จอมพล ป. พิบูลสงคราม โดยในปี พ.ศ. 2497 กระทรวงมหาดไทยได้ออกหนังสือสั่งการให้ทุกจังหวัดและเทศบาลเมืองจัดสร้างหอนาฬิกาสาธารณะขึ้นใจกลางเมือง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อฝึกวินัยการตรงต่อเวลาให้แก่ประชาชนในยุคที่นาฬิกาข้อมือยังเป็นของหายาก และเพื่อใช้เป็นสัญลักษณ์ศูนย์กลางผังเมืองในการกระจายเส้นทางคมนาคม
16.420153, 99.3354372
เผยแพร่เมื่อ 14-09-2026 ผู้เช้าชม 7
กำแพงเพชร ในวันที่ต้องเปิดประตูรับผู้รุกราน
จุดเริ่มต้นของหน้าประวัติศาสตร์ความผันผวนเกิดขึ้นในยุคศึกสายเลือดช่วงปี พ.ศ. 1921 เมื่อ "สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1" หรือขุนหลวงพะงั่ว กษัตริย์นักรบผู้เก่งกล้าแห่งกรุงศรีอยุธยา ทรงต้องการขยายอำนาจและรวมแผ่นดินให้เป็นหนึ่งเดียว จึงได้ทรงกรีฑาทัพขึ้นเหนือมาปิดล้อมเมือง ยุทธการครั้งนี้กินเวลานานและมีการตั้งรับอย่างเหนียวแน่น ฝ่ายอยุธยาต้องยกทัพมาล้อมถึง 4 ครั้ง จนในที่สุดพระมหาธรรมราชาที่ 2 ทรงประเมินสถานการณ์แล้วว่าหากดึงดันรบต่อไปจะเกิดความสูญเสียแก่ไพร่ฟ้าข้าแผ่นดิน จึงทรงตัดสินพระทัยเปิดประตูเมืองออกมายอมจำนน นับเป็นครั้งแรกที่เมืองแกร่งแห่งนี้ต้องเปลี่ยนฐานะ และกลายเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้สุโขทัยต้องเข้ามาอยู่ภายใต้ร่มเงาอำนาจของอยุธยาอย่างเต็มตัว
16.3833469, 99.2020379
เผยแพร่เมื่อ 14-09-2026 ผู้เช้าชม 6
ย้อนรอย "โรงเรียนเมืองกำแพงเพชร" สู่ "วชิรปราการวิทยาคม" ความภาคภูมิใจของชาวนครชุม
โรงเรียนวชิรปราการวิทยาคม ตั้งอยู่เลขที่ 99/5 หมู่ 3 ตำบลนครชุม อำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร ปัจจุบันสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร จัดการศึกษาตั้งแต่ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นถึงตอนปลาย (ม.1–ม.6) จากโรงเรียนเล็ก ๆ ทางฝั่งนครชุม สู่โรงเรียนมัธยมขนาดใหญ่ ตามข้อมูลประวัติที่โรงเรียนเผยแพร่ผ่านช่องทางทางการ จุดเริ่มต้นของสถานศึกษาแห่งนี้ย้อนไปถึงกลางทศวรรษ 2490 เมื่อมีการก่อตั้งโรงเรียนขนาดเล็กทางฝั่งนครชุม ในชื่อ "โรงเรียนเมืองกำแพงเพชร" ช่วงแรกยังใช้อาคารเรียนชั่วคราว ก่อนจะค่อย ๆ พัฒนาสถานที่และขยายระดับชั้นเรียนขึ้นตามลำดับ ต่อมาในช่วงกลางทศวรรษ 2510 โรงเรียนได้รับการยกฐานะจากโรงเรียนระดับประถมศึกษาขึ้นเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษา พร้อมกับเปลี่ยนชื่อเป็น "วชิรปราการวิทยาคม" พูดง่าย ๆ คือนี่ไม่ใช่แค่การเปลี่ยนชื่อ แต่เป็นการยกระดับโรงเรียนทั้งระบบในคราวเดียวกัน จากนั้นก็เติบโตขึ้นเรื่อย ๆ จนกลายเป็นโรงเรียนมัธยมขนาดใหญ่แห่งหนึ่งของจังหวัดกำแพงเพชรอย่างในปัจจุบัน
16.4759876, 99.5082021
เผยแพร่เมื่อ 14-09-2026 ผู้เช้าชม 4
ตำนานบึงสาปพระร่วง
ตำนาน “บึงสาป” เป็นเรื่องเล่าพื้นบ้านที่ชาวกำแพงเพชรสืบทอดกันมาช้านาน ปัจจุบันสถานที่แห่งนี้รู้จักกันอย่างเป็นทางการว่า “บ่อน้ำพุร้อนพระร่วง” ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร และถือเป็นหนึ่งในตำนานที่เชื่อมโยงกับพระร่วงเจ้าแห่งกรุงสุโขทัย ซึ่งในคติความเชื่อโบราณทรงเป็นกษัตริย์ผู้มีบุญญาธิการและมี “วาจาสิทธิ์” คือเมื่อกล่าววาจาแล้วสิ่งนั้นย่อมบังเกิดขึ้นได้ ตามเรื่องเล่า เมื่อครั้งพระร่วงเจ้าเสด็จประพาสป่าและล่าสัตว์ในบริเวณที่ปัจจุบันเป็นจังหวัดกำแพงเพชร นายพรานที่ตามเสด็จได้จับไก่ป่าตัวหนึ่งซึ่งมีลักษณะงดงามและเสียงขันไพเราะมาถวาย พระองค์มีพระประสงค์จะนำไก่ป่าตัวนั้นมาปรุงเป็นพระกระยาหาร แต่บริเวณดังกล่าวเป็นป่าทุรกันดาร ไม่มีบ้านเรือนผู้คน จึงไม่มีทั้งไฟและน้ำร้อนสำหรับลวกไก่เพื่อถอนขน
16.6583736, 99.4669748
เผยแพร่เมื่อ 14-09-2026 ผู้เช้าชม 7
ศึกชากังราว (ตอนที่ 1/4) พ.ศ. 1916: เมื่ออยุธยาบุกเหนือ ปะทะด่านสุดท้ายแห่งสุโขทัย
ศึกชากังราว (ตอนที่ 1/4) พ.ศ. 1916: เมื่ออยุธยาบุกเหนือ ปะทะด่านสุดท้ายแห่งสุโขทัย ปราการเหล็กที่ไม่ยอมสยบ ปี พ.ศ. 1916 สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 หรือ "ขุนหลวงพะงั่ว" กษัตริย์สายลุยแห่งกรุงศรีอยุธยา กรีธาทัพหลวงขึ้นเหนือ เป้าหมายคือการกวาดล้าง "เมืองชากังราว" เมืองหน้าด่านสำคัญที่ยังคงแข็งเมือง ไม่ยอมก้มหัวให้อุ้งมือของอยุธยา ศึกครั้งนี้ไม่ใช่สงครามระหว่างสองมหาอำนาจที่ยกทัพชนกันเต็มกำลังอย่างที่หลายคนเข้าใจ เพราะในเวลานั้น อาณาจักรสุโขทัยในฐานะรัฐเอกภาพได้ล่มสลายลงเกือบหมดแล้ว! ขุนหลวงพะงั่วสยบดินแดนสุโขทัยไปตั้งแต่ พ.ศ. 1914 และหลังจากศึกชากังราวครั้งแรกนี้ อีกเพียง 2 ปี (พ.ศ. 1918) พระองค์ก็ยึด "เมืองสองแคว" (พิษณุโลก) ได้สำเร็จ พร้อมกวาดต้อนเจ้าเมืองและไพร่พลกลับลงใต้ แต่เหลือเพียงที่นี่ที่เดียว... "เมืองชากังราว" ปราการสุดท้ายที่แข็งขืนอย่างไม่เกรงกลัว จนขุนหลวงพะงั่วต้องยกทัพมาตีถึง 4 ครั้งตลอดรัชกาล! และการบุกครั้งแรกในปี พ.ศ. 1916 นี้เอง คือจุดเริ่มต้นของมหากาพย์สงครามยืดเยื้ออันยาวนาน
เปิดตัวแม่ทัพ: ใครเป็นใครในศึกนี้
16.420153, 99.3354372
เผยแพร่เมื่อ 14-09-2026 ผู้เช้าชม 10
วัดหมาผี : ตำนานหมาเฝ้าวัดแห่งชากังราว
หากพูดถึงอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร หลายคนคงนึกถึงความยิ่งใหญ่ของวัดช้างรอบหรือวัดพระสี่อิริยาบถ แต่น้อยคนนักที่จะคุ้นเคยกับโบราณสถานขนาดกะทัดรัดที่ซ่อนตัวอยู่ในเขตป่าอรัญญิก ซึ่งมีชื่อเรียกชวนขนลุกขนพองว่า "วัดหมาผี" ชื่อนี้ไม่ได้ถูกจารึกไว้บนศิลาแลงหรือหลักฐานร่วมสมัยในยุคสุโขทัย หากแต่เป็นชื่อที่สืบทอดผ่านมุขปาฐะหรือเรื่องเล่าปากต่อปากของชาวบ้าน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงวิธีที่ผู้คนในท้องถิ่นใช้เรื่องเล่าเพื่ออธิบายและจดจำร่องรอยของอดีต ตามมุขปาฐะที่เล่าสืบต่อกันมาในพื้นที่ เมื่อครั้งเขตอรัญญิกยังเป็นป่ารกชัฏ พรานป่าและชาวบ้านที่เข้าไปหาของป่าบางคนอ้างว่าเคยพบสุนัขสีดำรูปร่างใหญ่ผิดธรรมดา มีดวงตาวาวโรจน์ ยืนจ้องมองผู้ที่เดินเข้าใกล้โบราณสถานแห่งนี้ บางเรื่องเล่ายังกล่าวว่าสุนัขลึกลับตัวดังกล่าวสามารถผ่านกำแพงศิลาแลงได้ราวกับไร้ตัวตน หรือหายลับไปในเงามืดอย่างไร้ร่องรอย จึงเกิดความเชื่อว่าสุนัขปริศนานี้คือวิญญาณผู้พิทักษ์ หรือ "ปู่โสมเฝ้าทรัพย์" ที่คอยปกปักรักษาสมบัติและศาสนสถานไม่ให้ผู้ใดล่วงละเมิด จนเป็นที่มาของชื่อ "วัดหมาผี" ซึ่งชาวบ้านเรียกขานสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน
16.5080227, 99.5156954
เผยแพร่เมื่อ 10-09-2026 ผู้เช้าชม 11
ตลาดศูนย์การค้ากำแพงเพชร
หากพูดถึงตลาดสดที่อยู่คู่กับตัวเมืองกำแพงเพชรมายาวนาน "ตลาดศูนย์การค้ากำแพงเพชร" ถือเป็นชื่อที่คนในพื้นที่คุ้นเคยกันเป็นอย่างดี แต่เบื้องหลังตลาดแห่งนี้ไม่ได้เริ่มต้นจากการเป็นตลาด หากย้อนกลับไปก่อนการก่อสร้าง พื้นที่แห่งนี้เคยเป็นที่ตั้งของ วัดตอหม้อ ซึ่งเป็นวัดร้างมาก่อน โดยมีวัดใกล้เคียงล้อมรอบ ทั้งฝั่งตะวันออกอย่างวัดทุ่งสวน วัดน้อย และวัดคูยาง และฝั่งตะวันตกอย่างวัดท่าจีน วัดเจดีย์พงษ์ วัดบาง วัดท่าเสด็จ (ปัจจุบันคือวัดเสด็จ) วัดเทพโมฬี และวัดชีนางเกา การเปลี่ยนพื้นที่จากศาสนสถานร้างมาเป็นตลาดและอาคารพาณิชย์ จึงเป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงพื้นที่เมืองกำแพงเพชรในช่วงที่เมืองกำลังขยายตัวและต้องการศูนย์กลางการค้าแห่งใหม่
16.4709466, 99.52978
เผยแพร่เมื่อ 10-09-2026 ผู้เช้าชม 13
กำแพงเพชรใต้อิทธิพลสุโขทัยและราชวงศ์สุพรรณภูมิ
เมื่อเข้าสู่ช่วงกลางพุทธศตวรรษที่ 20 นครรัฐกำแพงเพชรตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของทั้งอาณาจักรสุโขทัยและราชวงศ์สุพรรณภูมิแห่งอยุธยาในเวลาไล่เลี่ยกัน หลักฐานสำคัญของช่วงเวลานี้มีอยู่สามหลัก คือจารึกวัดบูรพาราม จารึกวัดตาเถรขึงหนังที่ได้กล่าวถึงไปแล้วในตอนที่ 1 และจารึกกฎหมายลักษณะโจร หลังจากสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 แห่งอยุธยาเสด็จสวรรคต พระมหาธรรมราชาที่ 2 แห่งสุโขทัยทรงถือโอกาสประกาศชัยชนะเหนือดินแดนโดยรอบ ดังที่ปรากฏในจารึกวัดบูรพาราม แม้ชื่อเมืองกำแพงเพชรจะไม่ปรากฏชัดเจนในจารึกหลักนี้เนื่องจากตัวอักษรบางส่วนลบเลือนไปตามกาลเวลา แต่เมื่อพิจารณาประกอบกับจารึกวัดตาเถรขึงหนังที่กล่าวถึงไปในตอนก่อน จะพบว่าระหว่างปี พ.ศ. 1943/1944 ถึง 1946 มีการอาราธนาพระสงฆ์จากกำแพงเพชรไปช่วยเป็นประธานควบคุมการสร้างวัดศรีพิจิตรกิรติกัลยารามที่เมืองสุโขทัย เหตุการณ์นี้ทำให้นักประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่านครรัฐกำแพงเพชรในช่วงเวลาดังกล่าวอาจมีสถานะเป็นศูนย์กลางทางพุทธศาสนาที่สำคัญแห่งหนึ่ง มีพระเถระที่ได้รับความเคารพนับถือถึงขนาดที่สุโขทัยต้องอาราธนาไปช่วยงานสำคัญ
16.420153, 99.3354372
เผยแพร่เมื่อ 08-09-2026 ผู้เช้าชม 12
Google search
-
ฐานข้อมูล - 225 ประวัติความเป็นมา
- อำเภอเมืองกำแพงเพชร
- อำเภอโกสัมพีนคร
- อำเภอคลองขลุง
- อำเภอไทรงาม
- อำเภอคลองลาน
- อำเภอขาณุวรลักษบุรี
- อำเภอพรานกระต่าย
- อำเภอทรายทองวัฒนา
- อำเภอปางศิลาทอง
- อำเภอบึงสามัคคี
- อำเภอลานกระบือ
- อำเภอพรานกระต่าย
- อำเภอเมืองตาก_ตาก
- อำเภออุ้มผาง_ตาก
- อำเภอพบพระ_ตาก
- อำเภอวังเจ้า_ตาก
- อำเภอบ้านตาก_ตาก
- อำเภอสามเงา_ตาก
- อำเภอแม่สอด_ตาก
- อำเภอแม่ระมาด_ตาก
- อำเภอท่าสองยาง_ตาก
- 213 แหล่งท่องเที่ยว
- 38 บุคคลสำคัญ
- 196 ประเพณีและวัฒนธรรม
- 122 พระเครื่อง
- 60 วรรณกรรมพื้นบ้าน
- 210 ภูมิปัญญาท้องถิ่น
- 137 อาหารพื้นบ้าน
- 144 โบราณสถาน
- 445 สมุนไพรพื้นบ้าน
- 179 ร้านอาหารและเครื่องดื่ม
- 64 โบราณวัตถุ
- 102 หน่วยงานราชการ
- 171 โรงแรมและที่พัก
- 46 ของฝาก
เหรียญรุ่นแรก หลวงพ่อแขก (หลังนางกวัก)
เหรียญรุ่น 1 สร้างเมื่อหลวงพ่ออายุได้ 54 ปี ลักษณะรูปเหรียญด้านหน้าเหมือนเหรียญหลวงพ่อสด วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ กทม. ปี พ.ศ. 2500 เข้าใจว่าจัดสร้างโรง
ตุ๋ยข้าวซอย ว่ามาที่นี่อยากทานข้าวซอย ต้องร้าน “ตุ๋ยข้าวซอย” เท่านั้น รสชาติอร่อยแตกต่างจากที่อื่น หอมเข้ม อร่อยข้น ซดน้ำได้ไม่เลี่ยน
ลักษณะทั่วไป เป็นไม้ต้นล้มลุกระบบรากแก้ว เนื้อไม้อ่อน แตกกิ่งก้านมาก ทรงพุ่มสูง ประมาณ 40-60 ซม. ใบเป็นใบเดี่ยว ออกจากลำต้นลักษณะ
สันติ อภัยราช : ปราชญ์ท้องถิ่น แผ่นดินเมืองกำแพงเพชร
นายสันติ อภัยราช เป็นผู้ที่มีองค์ความรู้ในด้านของประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ประเพณี ภูมิปัญญา วรรณกรรมท้องถิ่น ที่เกี่ยวข้องกับเมืองกำแพงเพชร ด้วยกระบว