ฐานข้อมูลท้องถิ่น จังหวัดกำแพงเพชร-ตาก

ตำนานเกาะขี้เหล็ก เกาะกลางแม่น้ำปิงที่บ้านท้ายเกาะ

ริมแม่น้ำปิงในเขตตำบลไตรตรึงษ์ อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร เป็นพื้นที่ที่มีร่องรอยการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ต่อเนื่องมายาวนาน เกี่ยวข้องกับเมืองโบราณไตรตรึงษ์ซึ่งมีหลักฐานทางโบราณคดีและเอกสารสะท้อนพัฒนาการของชุมชนตั้งแต่ก่อนสมัยสุโขทัยต่อเนื่องเข้าสู่ยุคประวัติศาสตร์ ในพื้นที่เดียวกันนี้เองยังมีชุมชนปัจจุบันอย่างบ้านท้ายเกาะ ซึ่งตั้งอยู่ติดกับเกาะกลางแม่น้ำปิงเกาะหนึ่ง... "เกาะขี้เหล็ก" ที่มีทั้งประวัติความเป็นมาและตำนานท้องถิ่นผูกพันอยู่ด้วยกัน เรื่องราวของพื้นที่แห่งนี้ประกอบขึ้นจากหลักฐานสามชั้นที่แตกต่างกัน ได้แก่ หลักฐานทางโบราณคดี ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และตำนานที่สืบทอดกันมา ซึ่งเมื่อนำมาเรียงร้อยเข้าด้วยกันจะช่วยให้เห็นภาพพัฒนาการของพื้นที่ริมแม่น้ำปิงแห่งนี้ได้ชัดเจนขึ้น

16.3195058, 99.5112087

เผยแพร่เมื่อ 13-08-2026 ผู้เช้าชม 15

ถอดรหัส ไท-ขอม แห่งท้าวแสนปม กลการเมืองจากละโว้สู่อยุธยา

บทความนี้มุ่งวิเคราะห์ความเชื่อมโยงระหว่างคัมภีร์ประวัติศาสตร์โบราณ ตำนานพื้นบ้านและหลักฐานทางโบราณคดีในเขตจังหวัดกำแพงเพชรเพื่ออธิบายปรากฏการณ์ทางการเมืองเรื่องการขยายดินแดน การประจันหน้าทางการทหาร และการผสมผสานทางสายเลือดระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์ไทจากทางเหนือที่อพยพลงมากับกลุ่มขั้วอำนาจวัฒนธรรมขอมจากละโว้ที่ครองพื้นที่อยู่เดิม ก่อนการสถาปนากรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี

16.0118934, 99.4940313

เผยแพร่เมื่อ 15-07-2026 ผู้เช้าชม 19

เจ้านครอินทร์ กษัตริย์ปริศนาผู้เนรมิต

ถ้าเอ่ยชื่อ "พระเจ้าอู่ทอง" หรือ "พระนเรศวรมหาราช" คนไทยส่วนใหญ่คงร้องอ๋อทันที แต่ถ้าถามถึง "เจ้านครอินทร์" หลายคนอาจต้องนิ่งคิด ทั้งที่พระองค์คือหนึ่งในกษัตริย์อยุธยาที่ทรงอำนาจที่สุดพระองค์หนึ่ง เป็นผู้พลิกโฉมการเมืองต้นกรุงศรีอยุธยาอย่างสิ้นเชิง และยังเป็นผู้ที่ให้กำเนิดชื่อ "กำแพงเพชร" ที่เราคุ้นเคยกันในทุกวันนี้ด้วย เหตุใดกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ขนาดนี้จึงกลายเป็น "ชื่อที่ถูกลืม" ในความทรงจำของคนทั่วไป บทความนี้จะพาย้อนรอยตั้งแต่รากเหง้า เส้นทางสู่อำนาจ ไปจนถึงร่องรอยที่พระองค์ทิ้งไว้บนแผ่นดินกำแพงเพชร

16.4202896, 99.170579

เผยแพร่เมื่อ 15-07-2026 ผู้เช้าชม 20

ตำนานท้าวแสนปม: รอยจารึกแห่งเมืองไตรตรึงษ์ เทพนคร อยุธยา

หากจะเอ่ยถึงนิทานพื้นบ้านไทยที่มีความซับซ้อน แฝงไปด้วยเงื่อนปมทางประวัติศาสตร์ ชาติพันธุ์วิทยา และการเมืองโบราณมากที่สุดเรื่องหนึ่ง คงไม่มีใครปฏิเสธชื่อของ “ตำนานท้าวแสนปม” เรื่องราวที่ดูเผิน ๆ เหมือนนิทานจักร ๆ วงศ์ ๆ ทั่วไป แต่หากพินิจเลาะกะเทาะเปลือกนอกออกทีละชั้น จะพบร่องรอยประวัติศาสตร์การสร้างบ้านแปงเมืองของชนชาติไทย-สยาม และการเปลี่ยนผ่านอำนาจอันยิ่งใหญ่ที่ก่อกำเนิดราชธานีศรีอยุธยา

16.3195058, 99.5112088

เผยแพร่เมื่อ 15-07-2026 ผู้เช้าชม 28

นครไตรตรึงษ์ เมืองโบราณ ต้นกำเนิดอาณาจักรอยุธยา

เมืองไตรตรึงษ์เป็นอีกหนึ่งชุมชนโบราณที่มีการตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณริมแม่น้ำปิงตอนล่างที่มีลักษณะใกล้เคียงกับการตั้งถิ่นฐานของชุมชนโบราณบริเวณภาคกลางในวัฒนธรรมทวารวดี คือ ตั้งถิ่นฐานใกล้แหล่งน้ำมีคูน้ำและคันดินล้อมรอบ 1-3 ชั้น ผังเมืองจะมีรูปร่างแตกต่างกันไป แต่มักจะขนานกับทางน้ำ เมื่อพิจารณาร่วมกับหลักฐานทางด้านเอกสารประวัติศาสตร์อย่างตำนานจามเทวีที่กล่าวถึงช่วงพุทธศตวรรษที่ 13 พระนางจามเทวีกษัตริย์แห่งเมืองละโว้ได้อพยพผู้คนจากเมืองละโว้ขึ้นมาเมืองหริภุญชัย โดยใช้เส้นทางแม่น้ำปิงเป็นเส้นทางคมนาคมหลัก ซึ่งสอดคล้องกับหลักฐานประเภทโบราณวัตถุที่พบมีความคล้ายคลึงกับโบราณวัตถุที่พบในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา อาทิ ตะเกียงดินเผา ลูกปัดแก้ว หรือ ลูกปัดหินเป็นต้น

16.3195807, 99.4823674

เผยแพร่เมื่อ 21-06-2022 ผู้เช้าชม 2,465

ท้าวแสนปม 3 เรื่อง 3 ที่มา

เรื่อง “ท้าวแสนปม” เป็นเรื่องที่เล่าขานต่อเนื่องกันมาช้านาน กล่าวถึงบุรุษผู้หนึ่ง ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ของเมืองไตรตรึงษ์ ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ของตำบลไตรตรึงษ์ อำเภอเมืองกำแพงเพชร ในระยะแรก ผู้เขียนรู้สึกแปลกใจที่พยายามจะศึกษาเรื่องราวของท้าวแสนปม แต่ละคนที่ให้ความรู้ให้ข้อมูลแตกต่างกันออกไปไม่เหมือนกัน จึงได้พยายามสืบค้นจากเอกสารต่าง ๆ จึงรู้ได้ว่าสาเหตุที่แตกต่างกันนั้น เกิดจากต้นเรื่องหรือข้อมูลของเรื่องมาจากหลายแหล่ง ซึ่งพอที่จะกล่าวถึงที่มาและเนื้อเรื่องดังนี้

16.3937891, 98.9529695

เผยแพร่เมื่อ 25-02-2020 ผู้เช้าชม 7,934

วัดวังพระธาตุ (วัดท้าวแสนปม)

ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของเมืองไตรตรึงษ์ มีวังแม่น้ำปิงขนาดใหญ่ใกล้บริเวณวัด คนในท้องถิ่นเรียกว่า "วัดวังพระธาตุ" ภายในมีโบราณสถานที่สำคัญคือ เจดีย์พระประธานทรงข้าวบิณฑ์ (ทรงดอกบัว) ศิลปะสุโขทัย

16.372348, 99.5639876

เผยแพร่เมื่อ 11-02-2017 ผู้เช้าชม 7,205

ตำนานท้าวแสนปม

ท้าวแสนปมนามกระเดื่อง หมายถึง ท้าวแสนปม เป็นสัญลักษณ์สำคัญของนครไตรตรึงษ์ มีนิทานเล่ากันมาว่า เจ้าเมืองไตรตรึงษ์ มีพระธิดาสิริโสภาองค์หนึ่งซึ่งเป็นที่รักใคร่ดังดวงแก้วตาทรงพระนามว่า นางอุษา ที่ใกล้เมืองไตรตรึงษ์นี้มีชายคนหนึ่งซึ่งร่างกายเต็มไป ด้วยปุ่มปม ชาวบ้านเรียกเขาว่า นายแสนปม มีอาชีพปลูกผักสวนครัวขายเลี้ยงตัว มะเขือที่เขาปลูกเอาไว้ต้นหนึ่งมีผลโตน่ากินเพราะ นายแสนปมถ่ายปัสสาวะรดเป็นประจำ อยู่มาวันหนึ่งเทวดาดลใจให้พระธิดานีกอยากเสวยมะเขือ พวกนางข้าหลวงจึงออกเสาะหาจน มาพบมะเขือในสวนของนายแสนปมลูกใหญ่อวบจึงขอซื้อ

16.3723531, 99.5639876

เผยแพร่เมื่อ 25-02-2017 ผู้เช้าชม 20,571

Google search

KPP-LOCAL

วัดพระธาตุ นครชุม

กลุ่มเครื่องเงินชาวเขา

ศูนย์หัตถกรรมชาวเขาคลองลานตั้งอยู่หมู่บ้านบ้านคลองลาน ตำบลคลองลานพัฒนา บริเวณปากทางเข้าอุทยานแห่งชาติน้ำตกคลองลานห่างจากตัวจังหวัดกำแพงเพชร 55 กิโล

วัดดอยข่อยเขาแก้ว

วัดดอยข่อยเขาแก้ว หรือวัดพระเจ้าตาก นับว่าเป็นมงคลธรรมแก่สถานที่อย่างต่อเนื่องเลยทีเดียว ในปีพุทธศักราช 2534 - 2547 มูลนิธิสมเด็จพระเจ้าตากฯ และจัง

การแต่งงานของชาวกำแพงเพชร

ประเพณีการแต่งงาน ในจังหวัดกำแพงเพชร ได้รับการบันทึกการสืบทอดจากการปฏิบัติมากกว่าการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร การศึกษาประเพณีการแต่งงาน จากนวนิยายเร