Kamphaeng Phet Rajabhat University

วิทยานิพนธ์/Thesis

20190927134717

การจัดทำแผนพัฒนาเครือข่ายระดับตำบลของกองทุนหมู่บ้านในตำบลเพชรชมพู กิ่งอำเภอโกสัมพีนคร จังหวัดกำแพงเพชร โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม

Co-operative network development plan of sub-disrict village bank program in petchompoo sub-district gosampeenakorn district Kamphaengphet proveince by participa action research : PAR.

ธรรมนูญ ศิริวัฒนาโรจน์

2548

เครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน

เครือข่าย - การมีส่วนร่วม

มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาเครือข่ายระดับตำบลและศึกษาสภาพและปัญหาของกองทุนหมู่บ้าน เพื่อจัดทำแผนพัฒนาเครือข่ายระดับตำบลแบบมีส่วนร่วมของกองทุนหมู่บ้านในตำบลเพชรชมภู กิ่งอำเภอโกสัมพีนคร จังหวัดกำแพงเพชรขึ้น สำหรับให้คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาเครือข่ายกองทุน โดยมีคณะผู้วิจัย ประกอบด้วย เจ้าหน้าที่ของสำนักงานพัฒนาชุมชน 1 คน คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนทั้งหมด และผู้วิจัย กลุ่มผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย คณะกรรมการเครือข่ายกองทุน คณะกรรมการกองทุน และสมาชิกกองทุน คณะผู้วิจัยได้ใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research : PAR) เทคนิค การประชุมเชิงปฏิบัติการ (Workshop) และการประชุมกลุ่มย่อย (Focus group) เครื่องมือที่ใช้ แผนที่ความคิด (Mind Mapping), ตารางจัดลำดับ (Matrix Ranking) และ การวิเคราะห์ศักยภาพ (SWOT) ผลการวิจัยพบว่า สภาพของเครือข่ายระดับตำบลของกองทุนหมู่บ้าน ในตำบลเพชรชมภู กิ่งอำเภอโกสัมพีนคร จังหวัดกำแพงเพชร ยังไม่มีความแน่นอน เพราะเครือข่ายกองทุนได้จัดตั้งจากหน่วยงานภาครัฐ ไม่ได้เกิดจากการมีประโยชน์ร่วมกันของสมาชิกเครือข่าย หลักเกณฑ์และแนวทางในการดำเนินงานของเครือข่ายยังไม่กำหนดไว้อย่างชัดเจน สมาชิกของเครือข่ายกองทุนไม่ให้ความสำคัญมากนัก เนื่องจากไม่เห็นประโยชน์เป็นรูปธรรมที่จะได้รับจากเครือข่าย ปัญหาของเครือข่ายคือ ตั้งแต่จัดตั้งเครือข่ายกองทุนขึ้นมานั้น ยังไม่เคยมีการดำเนินงานในรูปแบบของเครือข่าย ยังไม่เกิดการมีส่วนร่วมของคณะกรรมการเครือข่ายกับสมาชิกเครือข่าย การประสานงานของสมาชิกผ่านเครือข่ายกองทุนยังไม่มี เครือข่ายกองทุนสามารถดำเนินการพัฒนาตนเองได้ เนื่องจากคณะกรรมการเครือข่ายกองทุน มีศักยภาพในระดับหนึ่ง เป็นแกนนำให้กับกองทุนของแต่ละกองทุน แต่ปัญหาที่เกิดนั้น คือความรู้และประสบการณ์ของคณะกรรมการเครือข่ายยังไม่เพียงพอในการกระบวนการสร้างและพัฒนาเครือข่ายเท่าไรนัก ยังต้องการความรู้และประสบการณ์จากภายนอกเครือข่าย จากนักวิชาการ ผู้ทรงคุณวุฒิจากภายนอก มาช่วยให้ความรู้ในกระบวนการสร้างและพัฒนาเครือข่ายกองทุน บทบาทของคณะกรรมการเครือข่ายกองทุน ในการพัฒนาเครือข่าย คือ เป็นผู้ประสานเชื่อมโยงให้กับเครือข่ายและกองทุน ในการนำความรู้และประสบการณ์จากภายนอกเครือข่ายมาให้ความรู้ และประสบการณ์ เพื่อเพิ่มศักยภาพให้กับ คณะกรรมการเครือข่าย คณะกรรมการกองทุน และสมาชิกกองทุน สร้างกระบวนการศึกษา กระบวนการจัดทำเวทีการประชุมอย่างสร้างสรรค์ ให้แต่ละกองทุน ได้ร่วมรับฟัง ปัญหา ข้อคิดเห็น ข้อเสนอแนะการแก้ปัญหาเกี่ยวกับการดำเนินงานร่วมกันอย่างสร้างสรรค์ สร้างกระบวนการระดมพลังสมอง ที่มุ่งเน้นมองหามุมมองใหม่ ข้อคิดดีๆ ทางเลือกที่หลากหลายเพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินงาน และแก้ปัญหาของกองทุน สภาพและปัญหาของกองทุนหมู่บ้านมีลักษณะคล้ายๆ กัน คือ มีความไม่เข้าใจกันระหว่างคณะกรรมการกองทุนกับสมาชิกในเรื่องการบริหารจัดการกองทุน เช่น ด้านข้อบังคับ การพิจารณาเงินกู้ ทำให้เกิดความขัดแย้งภายในกองทุน และในด้านการชำระหนี้ ผลผลิตที่เกิดจากการนำเงินกู้ไปใช้ ไม่เพียงพอกับการชำระหนี้ ทำให้เกิดการกู้เงินนอกระบบมาชำระหนี้ การมีส่วนร่วมจำเป็นต้องมีเงื่อนไขกำกับ จึงจะทำให้สมาชิกเข้ามามีส่วนร่วมในการประชุม และร่วมทำกิจกรรมต่างๆ การแก้ปัญหาของกองทุนควรเกิดจากภายในกองทุนร่วมกันแก้ปัญหาเอง การจัดทำแผนพัฒนาเครือข่าย ได้นำสภาพและปัญหาเครือข่าย สภาพและปัญหากองทุน และการวิเคราะห์ประเมินศักยภาพเครือข่าย เพื่อกำหนดเป็นแผนพัฒนาเครือข่ายกองทุน บทบาทของคณะกรรมการเครือข่ายกองทุน ในการช่วยแก้ปัญหาของกองทุน คงไม่สามารถทำได้ เนื่องจากแต่ละกองทุนมีขอบเขตและอำนาจหน้าที่ของแต่ละกองทุนอยู่ จะช่วยได้ในลักษณะของการสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้กับคณะกรรมการกองทุน และสมาชิกองทุน ได้เรียนรู้ประสบการณ์ในการบริหารจัดการและการแก้ปัญหาจากภายนอกกองทุน ในลักษณะของเครือข่ายกองทุน โดยคณะกรรมการเครือข่ายกองทุนเป็นผู้ประสานเชื่อมโยงกองทุนเข้าด้วยกันเป็นเครือข่ายของการเรียนรู้ ในลักษณะเพื่อนสอนเพื่อน พี่สอนน้อง เพื่อให้คณะกรรมการกองทุนได้นำความรู้ และประสบการณ์ที่ได้รับนำไปประยุกต์ในการบริหารจัดการและแก้ปัญหากองทุน การจัดทำแผนพัฒนาเครือข่าย คณะกรรมการเครือข่ายกองทุน ได้นำสภาพและปัญหาเครือข่าย สภาพและปัญหากองทุน และศักยภาพเครือข่าย มาวิเคราะห์และประเมินเพื่อจัดทำแผนพัฒนาเครือข่ายได้แผนทั้งหมด 6 แผน คือ แผนการจัดทำโครงสร้างและข้อบังคับเครือข่าย แผนการประชาสัมพันธ์ แผนพัฒนาศักยภาพคณะกรรมการเครือข่ายและคณะกรรมการกองทุน แผนการจัดทำโครงสร้างและข้อมูลกองทุน แผนการจัดทำบัญชีกองทุน และแผนการศึกษาดูงานในเครือข่ายและนอกเครือข่าย ซึ่งประกอบด้วย ความเป็นมา วัตถุประสงค์ แนวทางดำเนินงาน ระยะเวลาดำเนินงาน งบประมาณ ผลที่คาดว่าจะได้รับ และผู้รับผิดชอบและประสานงาน จากนั้นคณะกรรมการเครือข่ายกองทุนจะนำแผนที่ได้ใช้เป็นแนวทางการดำเนินงานของเครือข่าย เพื่อให้เครือข่ายได้มีบทบาทในการพัฒนาศักยภาพเครือข่ายและกองทุน บทบาทของหน่วยงานภาครัฐ ควรนำความรู้และประสบการณ์ที่ตนเองมีในการสร้างกระบวนการเรียนรู้ เข้าไปช่วยให้ความรู้และประสบการณ์ในการพัฒนาเครือข่ายและกองทุน ควรสนับสนุน ให้คณะกรรมการเครือข่าย คณะกรรมการกองทุน และสมาชิกกองทุน ได้ฝึกอบรม ศึกษาดูงาน โดยควรคำนึงถึงบริบทชุมชนและตามความต้องการของเครือข่ายและกองทุน เพื่อเพิ่มศักยภาพให้กับคณะกรรมการเครือข่าย คณะกรรมการกองทุน และสมาชิกกองทุนต่อไป

01.pdf

02.pdf

03.pdf

04.pdf

05.pdf

06.pdf

07.pdf

08.pdf

09.pdf

10.pdf