Kamphaeng Phet Rajabhat University

บทความ/Article

20191118102058

การพัฒนารูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างมีส่วนร่วมในตำบลแสงภา อำเภอนาแห้ว จังหวัดเลย

A Model Development of Participatory Land use in Saengpha Sub-district, Nahaew District, Loei Province

ประชา แสนกลาง

เสาวภา สุขประเสริฐ

พรกมล ระหาญนอก

2561

การใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างมีส่วนร่วม

การมีส่วนร่วม

์ที่ดิน - การใช้ประโยชน์

มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร

การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์การใช้ประโยชน์ที่ดิน ค้นหาแนวทางการใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อพัฒนารูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างมีส่วนร่วมในตำบลแสงภา อำเภอนาแห้ว จังหวัดเลย โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพเน้นการมีส่วนร่วม กลุ่มเป้าหมาย รวม 96 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก ประเด็นการสนทนากลุ่มประเด็นการประชุมเชิงปฏิบัติการ ประเด็นการประชุมแบบมีส่วนร่วมและแผนที่เดินดิน ใช้การตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้าด้านข้อมูลและด้านวิธีการ วิเคราะห์เชิงเนื้อหาและใช้สถิติค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยและค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ สถานการณ์การใช้ประโยชน์ที่ดิน แบ่งได้ 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ก่อนการแบ่ง
การปกครองจากอำเภอด่านซ้าย (พ.ศ.2490-2513) มีการตั้งถิ่นฐานในพื้นที่อุดมสมบูรณ์ ที่อยู่อาศัยเป็นแบบรวมกลุ่มเพื่อความปลอดภัย ยึดมั่นในพุทธศาสนา ทำกิจกรรมร่วมกัน มีการตั้งโรงเรียน ระยะที่ 2 แบ่งการปกครองจากอำเภอด่านซ้ายออกมาเป็นอำเภอนาแห้ว จังหวัดเลย (พ.ศ.2513-2537) มีการตั้งหมู่บ้าน 6 หมู่บ้าน ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ เขตอุทยานแห่งชาติภูสวนทราย มีการร่วมกันแก้ไขปัญหาหลากหลาย คนในชุมชนยึดมั่นในศาสนาประเพณี วัฒนธรรม การเกษตรมีอาชีพเลี้ยงสัตว์ ปลูกพืชเชิงเดี่ยว จัดตั้งกลุ่มจัดการทรัพยากรธรรมชาติ การตั้งหมู่บ้านเป็นแบบใหม่เพื่อความมั่นคง ระยะที่ 3 มีการยกฐานะหน่วยงานปกครองท้องถิ่นขึ้นเป็นองค์การบริหารส่วนตาบล (พ.ศ.2537 จนถึงปัจจุบัน) การตั้งถิ่นฐานหนาแน่น มีการปรับปรุงเส้นทาง แหล่งน้ำเพื่อการเกษตร จัดสรรพื้นที่ทาเกษตรกรรม ใช้การจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างเกื้อกูล ลักษณะเป็นหมู่บ้านเพื่อความมั่นคง มีป่าชุมชน เป็นพื้นที่กันชนและเป็นพื้นที่ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ แนวทางการใช้ประโยชน์ที่ดิน ด้านสังคมใช้ที่ดินเป็นที่อยู่อาศัยเป็นกลุ่ม แบบการจัดสรรพื้นที่การทำกิจกรรมอย่างมีส่วนร่วมตามความเชื่อทางศาสนา วัฒนธรรมและประเพณี มีโรงเรียนเพิ่มขึ้น ด้านเศรษฐกิจใช้ที่ดินเพื่อกิจกรรมการเกษตรที่หลากหลาย มีการค้าขายริมทาง ด้านการเมืองมีพื้นที่ศูนย์กลางในกิจกรรมทางการเมือง พื้นที่กันชน เขตแดนเกี่ยวกับด้านความมั่นคงในการแสดงเขตแดนของประเทศ ด้านสิ่งแวดล้อมใช้ประโยชน์จากแหล่งน้าธรรมชาติ มีการสร้างกฎเกณฑ์ป่าชุมชนซึ่งเป็นแหล่งอาหาร แหล่งไม้ใช้สอยและแหล่งของพืชที่ใช้เป็นยาสมุนไพร การพัฒนารูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างมีส่วนร่วมในตำบลแสงภา อำเภอนาแห้วจังหวัดเลย เป็นรูปแบบของการมีส่วนร่วม แนวคิดเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์ที่ดินครอบคลุมทุกด้านเป็นแบบมีส่วนร่วม ตั้งแต่ระดับชุมชนถึงระดับองค์กรในชุมชน

20191118102058.pdf