Kamphaeng Phet Rajabhat University

เขตข้อมูล รายการ
ฐานข้อมูล

งานวิจัย/Research report

เลขทะเบียน

20190830103507

ชื่อเรื่อง

กระบวนการจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของศูนย์หัตถกรรมผ้าปักชาวเขาคลองลาน อำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร

ผู้แต่ง

โอกามา จ่าแกะ

จำเนียนน้อย สิงหะรักษ์

ธวชินี ลาลิน

วิยุดา ทิพย์วิเศษ

อิสสราพร อ่อนบุญ

ปี

2558

หัวเรื่อง

ภูมิปัญญาท้องถิ่น

การจัดการความรู้

ผ้าปักชาวเขา

สถานที่พิมพ์

มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

รายละเอียด

โครงการวิจัยการพัฒนากระบวนการจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของศูนย์หัตถกรรม ผ้าปักชาวเขาคลองลาน ตาบลคลองลานพัฒนา อาเภอคลองลาน จังหวัดกาแพงเพชร มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นและกระบวนการจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของศูนย์หัตถกรรม ผ้าปักชาวเขาโครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่ อาเภอคลองลาน จังหวัดกาแพงเพชร มีวิธีการศึกษาคือ การศึกษาจากเอกสารและการศึกษาภาคสนาม เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย การสังเกตแบบมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์แบบเจาะลึก และการสนทนากลุ่ม ผลการศึกษาพบว่า ภูมิปัญญาการปักผ้าของชนเผ่าม้งและเมี่ยนของศูนย์หัตถกรรมผ้าปักชาวเขาคลองลาน เป็นภูมิปัญญาที่มีการสืบทอดต่อ ๆ กันมาที่สะท้อนให้เห็นถึงองค์ความรู้ ประสบการณ์ ความเชื่อของกลุ่มชนที่มีต่อการปักผ้าพื้นเมือง ด้านกระบวนการจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของศูนย์หัตถกรรมผ้าปักชาวเขา พบว่า ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของศูนย์หัตถกรรมผ้าปักชาวเขาโครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่ จัดอยู่ในประเภทของความรู้ที่มีอยู่ในคน เป็นกิจกรรมของผู้ปฏิบัติงาน และเป็นกระบวนการที่เป็นวงจรต่อเนื่อง เกิดการพัฒนางานผ้าปักอย่างต่อเนื่องสม่าเสมอ ซึ่งประกอบด้วยกระบวนการจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น 6 ขั้นตอน คือ 1) การระบุความรู้ที่ต้องการ 2) การจัดหาความรู้ที่ต้องการ 3) การสร้างพัฒนาความรู้ใหม่ 4) การถ่ายทอดความรู้ 5) การจัดเก็บความรู้ และ6) การนาความรู้มาใช้ โดยองค์ความรู้ที่จาเป็นต่อการทาผ้าปักชาวเขาคือ ความรู้เกี่ยวกับวิธีการปักผ้าของชนเผ่า โดยความรู้นี้มีที่มาหรือความเป็นมาจากวิถีการดารงชีวิตเมื่อครั้งยังอาศัยอยู่บนพื้นที่สูงหรือบนภูเขาก่อนที่จะอพยพลงมาตั้งถิ่นฐานยังพื้นราบในปัจจุบัน ที่มาของความรู้เหล่านี้พบว่า ทั้งชนเผ่าม้งและเมี่ยนได้รับความรู้การปักผ้าชาวเขามาจากคนรุ่นก่อนคือ จากบรรพบุรุษ ซึ่งทุกครัวเรือนมีการปักผ้าไว้ใช้เพื่อเป็นเครื่องนุ่งห่ม คนกลุ่มนี้จึงมีการสั่งสมความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับภูมิปัญญาการปักผ้า จนเกิดความชานาญในการทาผ้าปัก รวมถึงมีความสามารถในการปรับประยุกต์เพิ่มเติม ลดทอนวิธีการในการปักผ้าเพื่อให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมหรือสภาพสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป ตลอดจนการตระหนักถึงคุณค่าในภูมิปัญญาผ้าปักที่มีความสัมพันธ์แบบแน่นหรือเป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์ชนเผ่า ด้านการถ่ายทอดความรู้ด้านการทอผ้าของศูนย์หัตถกรรมผ้าปักชาวเขาโครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่พบว่า เป็นการถ่ายทอดความรู้ในระดับบุคคล ระดับกลุ่ม ปัจจัยเกื้อหนุนที่มีต่อการถ่ายทอดองค์ความรู้ผ้าปักของชนเผ่าม้งและเมี่ยน ได้แก่ ทัศนคติที่มีต่อการปักผ้าชาวเขา การอนุรักษ์วัฒนธรรม การพัฒนาอาชีพและสร้างรายได้ เป็นต้น

ไฟล์เอกสาร ที่ 1

01.pdf

ไฟล์เอกสาร ที่ 2

02.pdf

ไฟล์เอกสาร ที่ 3

03.pdf

ไฟล์เอกสาร ที่ 4

04.pdf

ไฟล์เอกสาร ที่ 5

05.pdf

ไฟล์เอกสาร ที่ 6

06.pdf

ไฟล์เอกสาร ที่ 7

07.pdf

ไฟล์เอกสาร ที่ 8

08.pdf