กม.93 ช่องเย็น ถนนที่หายไปในแม่วงก์
เผยแพร่เมื่อ 15-07-2026 ผู้ชม 54
[16.2588437, 98.9070976, กม.93 ช่องเย็น ถนนที่หายไปในแม่วงก์]
สถานที่ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในจุดชมธรรมชาติที่สวยงามที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย
แต่เบื้องหลังความเงียบสงบของช่องเย็นในปัจจุบัน ซ่อนเรื่องราวอีกด้านหนึ่งของประวัติศาสตร์เอาไว้
เรื่องราวของถนนสายหนึ่ง ที่เคยถูกวางแผนให้เปลี่ยนแปลงอนาคตของภูมิภาคทั้งภูมิภาค ย้อนกลับไปในช่วงทศวรรษ 2510–2520 พื้นที่รอยต่อระหว่างจังหวัดกำแพงเพชรและตากยังคงเป็นดินแดนที่เข้าถึงได้ยาก เทือกเขาถนนธงชัยทอดตัวยาวสลับกับหุบเขาลึกและผืนป่าดิบอันกว้างใหญ่ ในช่วงเวลานั้น ประเทศไทยกำลังเผชิญปัญหาความมั่นคงจากการเคลื่อนไหวของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย หลายพื้นที่ในเขตภูเขาและป่าลึกถูกใช้เป็นฐานที่มั่นและเส้นทางเคลื่อนไหวของกองกำลังติดอาวุธ สำหรับรัฐไทยในยุคนั้น ถนนไม่ได้เป็นเพียงเส้นทางคมนาคม แต่เป็นเครื่องมือทางยุทธศาสตร์
ถนนหมายถึงการเข้าถึง หมายถึงการขนส่งกำลังพล หมายถึงการนำอำนาจการปกครองเข้าไปสู่พื้นที่ที่เคยห่างไกล ภายใต้แนวคิดดังกล่าว จึงเกิดโครงการก่อสร้างทางหลวงหมายเลข 1117 สายคลองลาน–อุ้มผาง ถนนสายนี้ถูกวางแผนให้ตัดผ่านแนวป่าและเทือกเขาขนาดใหญ่จากจังหวัดกำแพงเพชรไปสู่อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก หากสร้างแล้วเสร็จ จะกลายเป็นเส้นทางลัดสำคัญที่เชื่อมพื้นที่ภาคเหนือตอนล่างเข้ากับพื้นที่ชายแดนด้านตะวันตกของประเทศ
การก่อสร้างเริ่มต้นขึ้นท่ามกลางสภาพภูมิประเทศที่ท้าทายที่สุดแห่งหนึ่งของไทย รถแทรกเตอร์และเครื่องจักรหนักค่อย ๆ เปิดแนวถนนผ่านสันเขาและหุบเหว หน้าผาหลายแห่งถูกเจาะ ดินจำนวนมหาศาลถูกขุดและถม สะพานและทางระบายน้ำถูกสร้างขึ้นทีละจุด ในขณะที่คนงานและทหารช่างต้องเผชิญทั้งฝนตกหนัก หมอกหนา ความหนาวเย็น และโรคภัยจากป่าดิบ ยิ่งถนนคืบลึกเข้าไปมากเท่าไร ความยากลำบากก็ยิ่งเพิ่มขึ้นมากเท่านั้น แต่แนวถนนก็ยังคงทอดตัวเข้าไปในป่าอย่างต่อเนื่อง กิโลเมตรแล้วกิโลเมตรเล่า จนมาถึงบริเวณที่ปัจจุบันเรียกว่า "ช่องเย็น" และมาถึงหลักกิโลเมตรที่ 93 ตรงจุดนี้เอง ถนนหยุดลง
แม้แผนเดิมจะกำหนดให้เส้นทางเดินหน้าต่อไปสู่อุ้มผาง แต่สถานการณ์ของประเทศได้เปลี่ยนแปลงไปแล้ว ในช่วงปลายทศวรรษ 2520 ต่อเนื่องถึงทศวรรษ 2530 บทบาทของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยลดลงอย่างต่อเนื่อง ความจำเป็นทางยุทธศาสตร์ของถนนสายนี้จึงลดลงตามไปด้วย ท้ายที่สุด โครงการก่อสร้างถูกยุติลง ถนนสาย 1117 ไม่เคยเดินทางถึงอุ้มผางตามที่เคยวางแผนไว้ กิโลเมตรที่ 93 จึงกลายเป็นปลายทางของถนน และกลายเป็นจุดเริ่มต้นของเรื่องราวอีกแบบหนึ่ง เมื่อเครื่องจักรเงียบเสียงลง ธรรมชาติก็เริ่มทำงานของมัน ต้นไม้เล็ก ๆ งอกขึ้นตามแนวไหล่ทาง มอสและเฟิร์นเข้าปกคลุมพื้นที่ที่เคยถูกเปิดโล่ง รากไม้ค่อย ๆ แทรกผ่านรอยแตกร้าวของสิ่งก่อสร้างที่มนุษย์ทิ้งเอาไว้ ฤดูกาลแล้วฤดูกาลเล่า ปีแล้วปีเล่า ผืนป่าเริ่มกลืนร่องรอยของถนนกลับคืนสู่ธรรมชาติ อย่างช้า ๆ และเงียบงันทุกวันนี้ ช่องเย็นกลายเป็นจุดหมายของนักท่องเที่ยว ผู้รักธรรมชาติ และนักดูนกจากทั่วประเทศ
หลายคนเดินทางมาสัมผัสทะเลหมอก สูดอากาศเย็น และชื่นชมความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่าแม่วงก์
แต่มีเพียงไม่กี่คนที่รู้ว่า ณ ปลายถนนสายนี้ เคยมีโครงการขนาดใหญ่ที่มุ่งหน้าเข้าสู่ใจกลางผืนป่า
และมีเพียงไม่กี่คนที่รู้ว่า หลักกิโลเมตรที่ 93 ไม่ได้เป็นเพียงหลักบอกระยะทาง แต่มันคือร่องรอยชิ้นหนึ่งของประวัติศาสตร์ ประวัติศาสตร์ของถนนที่สร้างไม่เสร็จ และประวัติศาสตร์ของผืนป่าที่ยังคงอยู่มาจนถึงทุกวันนี้
ถนนสายนี้หยุดอยู่ที่กิโลเมตรที่ 93 แต่หากมันเดินหน้าต่อไปอีกหลายสิบกิโลเมตร วันนี้ใครกันแน่ที่จะหายไป...
ถนน หรือผืนป่า
คำสำคัญ : ช่องเย็น คลองลาน อุ้งผาง ถนนที่หายไป กิโลเมตรที่93 แม่วงก์ กำแพงเพชร
ที่มา : สำนักข่าวกาขาว
รวบรวมและจัดทำข้อมูล : กาญจนา จันทร์สิงห์
สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มาหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. (2569). กม.93 ช่องเย็น ถนนที่หายไปในแม่วงก์. สืบค้น 12 ตุลาคม 2569, จาก https://arit.kpru.ac.th/ap2/local/?nu=pages&page_id=2404&code_db=610001&code_type=05
Google search
ศูนย์พัฒนาราษฏรบนพื้นที่สูงจังหวัดกำแพงเพชร สังกัดกองพัฒนาสังคมกลุ่มเป้าหมายพิเศษ กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ มีภารกิจหน้าที่ดังนี้ ส่งเสริม สนับสนุนการพัฒนาศักยภาพและคุณภาพชีวิต ประสานความร่วมมือในการพัฒนาสังคม และจัดสวัสดิการให้พื้นที่รับผิดชอบ ส่งเสริม สนับสนุนโครงการหลวง โครงการพระราชดำริ โครงการพระธรรมจาริก หรือโครงการอื่นที่ได้รับมอบหมาย สำรวจและจัดทำข้อมูลพื้นฐาน และเป็นศูนย์การเรียนรู้และถ่ายทอดองค์ความรู้ การพัฒนาสังคมแลสวัสดิการบนพื้นที่สูงตามภูมิสังคม โดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นหลักในการดำเนินงาน โดยกลุ่มเป้าหมายราษฏรบนพื้นที่สูงในจังหวัดกำแพงเพชร มีทั้งหมด 6 ชาติพันธุ์ ประกอบด้วย ม้ง เมี่ยน กะเหรี่ยง ลาหู่ ลีซู และลัวะ มีพื้นที่รับผิดชอบ จำนวน 6 อำเภอ คือ อ.คลองลาน อ.ปางศิลาทอง อ.โกสัมพีนคร อ.ขาณุวรลักษบุรี อ.คลองขลุง และ อ.เมืองกำแพงเพชร
เผยแพร่เมื่อ 20-05-2025 ผู้เช้าชม 784
ไทดำหรือไตดำ (Black tai) เป็นกลุ่มชาติพันธ์ที่มีชื่อเรียกหลากหลาย เช่น โซ่ง ซ่ง ไทยโซ่ง ไทยซ่ง ลาวโซ่ง ลาวซ่ง ลาวทรงดำ และลาวพุงดำ โดยสันนิษฐานว่าไทดำเป็นชื่อเรียกแต่แรกเริ่ม ส่วนชื่อที่เรียก “ลาวโซ่ง” และ “ไทยทรงดำ” เป็นคำเรียกคนไทดำที่อาศัยอยู่ในประเทศไทย ด้วยเป็นชนกลุ่มที่อพยพผ่านประเทศลาวเข้ามายังประเทศไทย ประกอบกับภาษาพูดที่ใช้มีความคล้ายคลึงกับภาษาพูดของคนลาว (กลุ่มนักศึกษาโครงการเรียนรู้ร่วมกันสรรค์สร้างชุมชน, 2547) ซึ่งคำว่า “โซ่ง” สันนิษฐานว่ามาจากคำว่า “ซ่วง” ซึ่งแปลว่า กางเกง เพราะชาวไทดำนิยมนุ่งกางเกงและสวมใส่เสื้อผ้าสีดำ (สันติ, 2557) หากแต่ในการอพยพเข้าประเทศไทยในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าฯ ให้เรียกว่า “ไทย” นำหน้าชื่อกลุ่มชนหรือกลุ่มภาษา เพื่อการเน้นถึงความเป็นชาติและความเป็นไทย คนไทดำที่อาศัยอยู่ในประเทศไทยจึงมักเรียกชนกลุ่มของตนเองว่า “ไทยทรงดำ” ตั้งแต่นั้นมา (จุรีวรรณ, 2554)
เผยแพร่เมื่อ 06-06-2022 ผู้เช้าชม 12,748
คลองลานเมืองคนงาม น้ำตกสวย เต็มไปด้วยไม้สัก อนุรักษ์วัฒนธรรมมากมี ของดีเครื่องเงิน อำเภอที่มีมรดกทางธรรมชาติและทิวทัศน์ที่งดงามที่สุด แห่งหนึ่งในโลก อำเภอที่มีความหลากหลายทางเผ่าพันธุ์มากที่สุดในประเทศไทย อำเภอที่มีความงดงามทางวัฒนธรรมและวิถีชีวิตภูมิปัญญามากมาย คืออำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร อำเภอคลองลานจึงเป็นอำเภอที่น่าจะได้รับการเยี่ยมชมมากที่สุดอีกแห่งหนึ่งในประเทศไทย
เผยแพร่เมื่อ 12-02-2018 ผู้เช้าชม 2,025
ท่ามกลางผืนป่าภาคตะวันตกอันกว้างใหญ่ของประเทศไทย มีพื้นที่แห่งหนึ่งซึ่งในปัจจุบันเป็นเพียงลานกางเต็นท์เงียบสงบ รายล้อมด้วยป่าดิบเขาและสายหมอกตลอดทั้งปี แต่ในอดีตกลับเคยเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญของความขัดแย้งทางการเมืองและการทหารในยุคสงครามเย็น พื้นที่แห่งนั้นคือ "ขุนน้ำเย็น" บริเวณกิโลเมตรที่ 89 ของถนนสายคลองลาน–อุ้มผาง ในเขตอุทยานแห่งชาติแม่วงก์ จังหวัดกำแพงเพชร
เผยแพร่เมื่อ 15-07-2026 ผู้เช้าชม 48
จากการสืบค้น หลายร้อยปีที่ผ่านมามีชนกลุ่มหนึ่งเป็นชาวไทยภูเขา โดยเฉพาะชาวปะกาเกอะญอ อพยพมาจากประเทศพม่าและทางตอนใต้ของจีน เข้าไปตั้งถิ่นฐานทำมาหากินในบริเวณป่าลานต้นน้ำตกคลองลาน ซึ่งมีต้นลานขึ้นอยู่เป็นจำนวนมาก ต่อมาทางราชการได้อพยพชาวเขาคนกลุ่มลงมาจากต้นน้ำด้วยเหตุผลสำคัญทางความมั่นคงของชาติ ชาวไทยภูเขาโดยเฉพาะชาวกะเหรี่ยง ได้ใช้ต้นลาน ซึ่งมีอยู่จำนวนมากมามุงหลังคาบ้าน ทำฝาบ้าน จึงเป็นที่มาของชื่อบ้านคลองลาน และได้มาเป็นชื่ออำเภอคลองลานในปัจจุบัน
เผยแพร่เมื่อ 16-04-2020 ผู้เช้าชม 1,376
ลวดลายทุกฝีเข็มบน "งานผ้าปักอิ้วเมี่ยน" ที่สตรีในชุมชนบรรจงสร้างสรรค์ขึ้นมานั้น ไม่ได้ทำเพื่อความสวยงามเพียงอย่างเดียว แต่ล่าสุดในปี 2569 ได้รับการขึ้นบัญชีเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติอย่างเป็นทางการ ด้วยเอกลักษณ์การปักอันซับซ้อนจากด้านหลังผ้าเพื่อบันทึกปรัชญาความเชื่อและเรื่องราวของบรรพบุรุษผ่านแม่สีหลากสี เช่น แดง เหลือง น้ำเงิน เขียว ม่วง ดำ และขาว หนึ่งในลวดลายที่ทรงคุณค่าที่สุดคือ "ลายซม" (แปลว่า "คน") ลวดลายปักโบราณรูปร่างมนุษย์ที่มีหัว ลำตัว แขน ขา ซึ่งชาวเมี่ยนสืบทอดมาจากตำนานกำเนิดเผ่าพันธุ์อันว่าด้วย "ผันตาหู" เทพสุนัขมังกรผู้ปราบกบฏจนได้อภิเษกกับเจ้าหญิง ลายซมจึงถือเป็นลายบรรพบุรุษที่สตรีชาวเมี่ยนในกำแพงเพชรยังคงสืบทอดทักษะการปักอันละเอียดอ่อนนี้ไว้ได้อย่างสมบูรณ์แบบ จนกลายเป็นเครื่องแต่งกายประจำเผ่าที่มีมูลค่าและทรงคุณค่าทางศิลปะระดับสูง
เผยแพร่เมื่อ 14-09-2026 ผู้เช้าชม 27
กะเหรี่ยง เป็นกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่ง เดิมอาศัยอยู่แถบบริเวณต้นแม่น้ำสาละวินของพม่า ต่อมาได้อพยพเข้าสู่ประเทศพม่าและประเทศไทย มีภาษาพูดเรียกว่า ภาษากะเหรี่ยง อยู่ในตระกูลภาษาจีน-ทิเบต ชาวกะเหรี่ยงมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวหลายอย่าง นอกเหนือจากภาษาพูดแล้ว ยังมีการแต่งกาย ศิลปะการแสดง และประเพณีต่างๆ อนึ่ง คำว่า “กะเหรี่ยง” นั้น บางท่านถือว่าเป็นคำไม่เหมาะสม เป็นการเรียกด้วยความดูถูก แต่ชาวกะเหรี่ยงในบางชุมชน ก็แนะนำตัวเองว่า กะเหรี่ยง มิได้เห็นเป็นคำไม่เหมาะสมหรือดูถูก
เผยแพร่เมื่อ 06-06-2022 ผู้เช้าชม 2,212
ย้อนกลับไปในวันที่พื้นที่แห่งนี้ยังเป็นป่าลึกไร้ชื่อ ป่าต้นน้ำตกคลองลานในอดีตเต็มไปด้วยต้นลานขึ้นหนาแน่นทั่วบริเวณ ชาวปกาเกอะญอที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในพื้นที่ได้นำใบลานขนาดใหญ่มาใช้มุงหลังคาและทำฝาบ้าน กลายเป็นวิถีชีวิตที่ผูกพันแน่นแฟ้นระหว่างคนกับป่า จนเกิดชื่อ "บ้านคลองลาน" และชื่อนี้ก็เดินทางข้ามกาลเวลาจนกลายเป็นชื่ออำเภอคลองลานในวันนี้ แต่คลองลานในวันนั้นไม่ได้มีเพียงต้นลาน มันคือผืนป่าอันอุดมสมบูรณ์ที่เป็นบ้านของผู้คนหลากหลายกลุ่ม เมื่อเข้าสู่ยุคสัมปทานป่าไม้ ไม้มีค่าถูกลำเลียงออกจากป่า มีการตักน้ำมันยาง และผู้คนจากทั่วสารทิศเริ่มหลั่งไหลเข้ามาหาที่ทำกิน ป่าดงดิบที่เคยทึบครึ้มจึงค่อย ๆ เปลี่ยนโฉมหน้าไปทีละน้อย ต้นลานที่เคยมีก็หายไป และด้วยลักษณะของอุทยานแห่งชาติคลองลาน บนหน้าผาภูมิประเทศเป็นที่ราบ ตัวน้ำตกมีโขดหินและลานหินกว้าง จึงเกิดเป็นตำนานบทใหม่ของสายน้ำที่ไหลผ่านลานหิน
เผยแพร่เมื่อ 10-09-2026 ผู้เช้าชม 30
บนแผนที่ประเทศไทย มีถนนหลายสายที่เชื่อมผู้คน เมือง และชุมชนเข้าหากัน แต่มีถนนอยู่สายหนึ่ง ที่สร้างไปได้เพียงครึ่งทาง ก่อนจะหยุดนิ่งอยู่กลางผืนป่า หากขับรถจากอำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร มุ่งหน้าสู่อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ ถนนจะค่อย ๆ ไต่ระดับสูงขึ้นผ่านป่าเขาและหุบห้วยที่สลับซับซ้อน สองข้างทางเต็มไปด้วยต้นไม้ขนาดใหญ่ เฟิร์น มอส และสายหมอกที่ลอยปกคลุมยอดไม้แทบตลอดทั้งปี ปลายทางที่นักท่องเที่ยวรู้จักกันดีในวันนี้คือ "ช่องเย็น"
เผยแพร่เมื่อ 15-07-2026 ผู้เช้าชม 54