พิธีเสนเรือนของชาวไทยทรงดำ
เผยแพร่เมื่อ 30-05-2025 ผู้ชม 284
[16.4626655, 99.9631456, พิธีเสนเรือนของชาวไทยทรงดำ]
บ้านสักขี อำเภอไทรงาม มีชาวไทยทรงดำหรือไทยโซ่งที่อาศัยอยู่ เป็นเชื้อชาติของไทยโซ่งที่มาจากจังหวัดเพชรบุรี ทั้งนี้สืบเนื่องมาจากการรวมตัวกันของชาวไทยโซ่งที่เพชรบุรีมีจำนวนมาก ทำให้มีพื้นที่ทำกินไม่เพียงพอ ไทยโซ่งบางกลุ่มจึงอพยพเพื่อไปหาที่ตั้งถิ่นฐานทำมาหากินใหม่ในจังหวัดอื่น ๆ ไทยโซ่งที่อำเภอไทรงาม ได้เริ่มอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่บ้านสักขี ในปี พ.ศ. 2508 โดยวิธีการชักชวนของบรรดาญาติพี่น้องที่อพยพล่วงหน้ามาก่อน บางส่วนมาจากอำเภอโพธิ์ประทับช้าง จังหวัดพิจิตร อำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก และจากอำเภอลานกระบือ จังหวัดกำแพงเพชร และไทยโซ่งจะเชื่อเรื่องผี สิ่งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นอยู่ภายใต้อำนาจของผีและสิ่งเหนือธรรมชาติ ดังนั้นชีวิตความเป็นอยู่ และพิธีกรรมต่าง ๆ จึงมีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด กับผีประเภทต่าง ๆ ซึ่งผีที่ไทยโซ่งนับถือ เช่น ผีบรรพบุรุษ หรือผีเฮือน พิธีเสนเรือน หรือ เสนเฮือน หมายถึง การเซ่นผีบ้านผีเรือน ชาวไทยทรงดำ (โซ่งดำ) มีความเชื่อเรื่องผี และวิญญาณโดยเชื่อว่าหลังจากที่บรรพบุรุษล่วงลับไปแล้วจะต้องอัญเชิญวิญญาณให้มาสถิต เป็นผีเรือน โดยจัดให้อยู่มุมใดมุมหนึ่งของห้อง เรียกว่า “กะล่อห่อง” (ห้องผีเรือน) เพื่อให้คุ้มครองครอบครัว และจะบันทึกรายนามของบรรพบุรุษที่ล่วงลับไว้ในสมุดที่เรียกกันว่า“ ปั๊บผีเฮือน” เมื่อถึงกำหนดทำพิธีเสนเฮือน หมอเสนจะอัญเชิญดวงวิญญาณบรรพบุรุษจากรายชื่อในปั๊บผีเฮือนให้มารับเครื่องเซ่น เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่บุตรหลานและครอบครัว ตามปกติพิธีเสนเรือนจะกระทำปีละครั้งหรือสามปีหนึ่งครั้งก็ได้เพื่อเป็นการแสดงออกถึงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว ถ้าครอบครัวใดไม่ถือปฏิบัติจะได้ชื่อว่าเป็นคนอกตัญญูและทำให้ผู้อื่นขาดความเคารพนับถือ
คำสำคัญ : พิธีเสนเรือนของชาวไทยทรงดำ
ที่มา : https://kamphaengphet.m-culture.go.th/th/personnel
รวบรวมและจัดทำข้อมูล : กาญจนา จันทร์สิงห์
สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มาหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. (2568). พิธีเสนเรือนของชาวไทยทรงดำ. สืบค้น 19 มกราคม 2569, จาก https://arit.kpru.ac.th/ap2/local/?nu=pages&page_id=2343&code_db=610004&code_type=04
Google search
พิธีเสนเรือน หรือ เสนเฮือน หมายถึง การเซ่นผีบ้านผีเรือน ชาวไทยทรงดำ (โซ่งดำ) มีความเชื่อเรื่องผี และวิญญาณโดยเชื่อว่าหลังจากที่บรรพบุรุษล่วงลับไปแล้วจะต้องอัญเชิญวิญญาณให้มาสถิตเป็นผีเรือน โดยจัดให้อยู่มุมใดมุมหนึ่งของห้อง เรียกว่า “กะล่อห่อง” (ห้องผีเรือน) เพื่อให้คุ้มครองครอบครัว และจะบันทึกรายนามของบรรพบุรุษที่ล่วงลับไว้ในสมุดที่เรียกกันว่า“ ปั๊บผีเฮือน” เมื่อถึงกำหนดทำพิธีเสนเฮือน หมอเสนจะอัญเชิญดวงวิญญาณบรรพบุรุษจากรายชื่อในปั๊บผีเฮือนให้มารับเครื่องเซ่น เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่บุตรหลานและครอบครัว
เผยแพร่เมื่อ 30-05-2025 ผู้เช้าชม 284
โปงลางที่สร้างชื่อเสียงให้แก่อำเภอไทรงาม ได้แก่ ดนตรีโปงลาง ของโรงเรียนบ่อแก้ววิทยา หมู่ที่ 10 ตำบลพานทอง อำเภอไทรงาม จังหวัดกำแพงเพชร ผู้ควบคุมวงได้แก่ นายวันโชค วาลินิน ตำแหน่งครูชำนาญการโรงเรียนบ่อแก้ววิทยา ซึ่งดนตรีโปงลางเป็นที่นิยมของชุมชนชาว “บ่อแก้ว” และ “โนนจั่น” ซึ่งเป็นถิ่นที่มีชาวอีสานอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก และเต็มไปด้วยความสนุกสนาน ทั้งภายในอำเภอและจังหวัดในงานเทศกาลประเพณีต่าง ๆ เช่น นบพระ เล่นเพลง งานสารทไทยกล้วยไข่เมืองกำแพง งานลอยกระทง ฯลฯ อีกทั้งสร้างชื่อเสียงให้แก่อำเภอไทรงามในปัจจุบัน
เผยแพร่เมื่อ 30-05-2025 ผู้เช้าชม 271