ลายก้นหอยลายใหญ่ (ผ้าปักมือ)
เผยแพร่เมื่อ 26-05-2025 ผู้ชม 147
[16.7558946, 98.5490519, ลายก้นหอยลายใหญ่ (ผ้าปักมือ)]
ลายก้นหอยลายใหญ่ (ผ้าปักมือ)
นส.รานี ธันยาปภานิจ
ที่อยู่ 152 หมู่ 10 ตำบลมหาวัน อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก
เบอร์โทร 089 151 3312
ประวัติความเป็นมา
“ลายผ้าปักม้ง” มีที่มาจากลายปักโบราณของชนเผ่าม้งตำบลมหาวัน อำเภอแม่สอด ซึ่งต้นตระกูลได้ย้ายถิ่นฐานมาจากดอยป่าหวาย อำเภอพบพระ มายาวนานหลายชั่วอายุคน จ้านวน 2 ลาย คือ “ลายก้นหอย” ภาษาม้ง เรียกว่า “กั๊งกือ” และ “ลายกลีบย้อย” หรือภาษาม้งเรียกว่า “ไดปราย” ต่อมาภายหลังสตรีชาวม้งทุกช่วงวัยซึ่งมีความถนัดในการปักผ้าด้วยมือสำหรับใส่เองในงานประเพณีปีใหม่ม้ง จึงได้คิดประดิษฐ์ลายปักใหม่ๆ ขึ้นอีกมากมายมากกว่า 50 ลาย ซึ่งส่วนใหญ่จะได้มาจากการเลียนแบบสิ่งของรอบ ๆ ตัว เช่น ลายผีเสื อ ลายแมงมุม ลายดอกไม้ต่าง ๆ เป็นต้น
คำสำคัญ : ลายก้นหอยลายใหญ่ ผ้าปักมือ
ที่มา : สมาคมแม่บ้านมหาดไทย. (2565). หนังสือ ๗๖ จังหวัดร้อยดวงใจสืบสานผ้าเอกลักษณ์ไทยดำรงไว้ในแผ่นดิน ลายผ้าเอกลักษณ์ประจำจังหวัด. กรุงเทพฯ: บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน).
รวบรวมและจัดทำข้อมูล : กาญจนา จันทร์สิงห์
สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มาหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. (2568). ลายก้นหอยลายใหญ่ (ผ้าปักมือ). สืบค้น 17 พฤษภาคม 2569, จาก https://arit.kpru.ac.th/ap2/local/?nu=pages&page_id=2324&code_db=610007&code_type=TK007
Google search
ลายเมล็ดแตง (ผ้าทอมือ) ประวัติความเป็นมา แสดงถึงวิถีชีวิตบนผ้าทอสื่อถึงการประกอบอาชีพดั่งเดิมของบรรพบุรุษการทำไร่หมุนเวียนบนพื้นที่สูงในไร่จะปลูกข้าว แตงกวา ฟักทอง และผักอื่น ๆ อีกมากมาย โดยไม่ใช้สารเคมีไว้เพื่อบริโภคในครัวเรือนและบางครั้งอาจแลกเปลี่ยนกันบ้างในบางโอกาสจึงคิดลายผ้าเป็นเมล็ดฟักทอง เมล็ดแตง
เผยแพร่เมื่อ 26-05-2025 ผู้เช้าชม 186
“ลายก้อนเมฆ” การใช้ชีวิตของบรรพบุรุษอยู่กับป่าและธรรมชาติอากาศที่บริสุทธิ์มีความสงบสุข ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บอายุยืนยาว ฝนตกตามฤดูกาลเป็นความสุขของคนชนบท เมื่อเห็นท้องฟ้าแจ่มใสก้อนเมฆลอยเต็มท้องฟ้าเป็นชั้น ๆ ซ้อนกันจึงเป็นที่มาของลายก้อนเมฆ
เผยแพร่เมื่อ 28-05-2025 ผู้เช้าชม 154
“ลายขอเจ้าฟ้าฯ” ประยุกต์ ด้วยเป็นที่ซาบซึ้งในพระกรุณาที่สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงพระราชทานลายขอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ ทางชนเผ่าม้งจึงได้นำมาประยุกต์กับลายปักมือ ซึ่งสตรีชาวม้งมีความช้านาญด้านการปักผ้าอยู่ด้วยแล้ว และได้นำไปตกแต่งเสื้อผ้าและของใช้ในชีวิตประจ้าวันอย่างหลากหลาย
เผยแพร่เมื่อ 26-05-2025 ผู้เช้าชม 139
“ลายไข่นกกระทา” ผ้าทอมือ อาชีพดั่งเดิมของบรรพบุรุษรองจากการท้าไร่หมุนเวียน คือ การปลูกข้าวโพดในไร่ข้าวโพด ก็จะมีนกกระทามาอาศัยทำรังฟักไข่ทิ้งไว้เป็นจำนวนมาก จึงได้ออกแบบลายผ้าและได้ตั้งชื่อลายนี้ว่าลายไข่นกกระทา
เผยแพร่เมื่อ 26-05-2025 ผู้เช้าชม 182
ลายดอกแก้ว (ผ้าทอมือ) เป็นลายปักประยุกต์มาจากลายก้นหอย ซึ่งเป็นลายดั้งเดิม
เผยแพร่เมื่อ 26-05-2025 ผู้เช้าชม 200
“ลายหมากฮอต” การละเล่นงานสีดำของบรรพบุรุษจะมีการละเล่น 2 อย่าง ได้แก่ การละเล่นที่ 1 ราวกระทบไม้ซึ่งใช้เล่นตอน 4 โมงเย็นถึง 6 โมงเย็น จากนั้นจะมีการร้องเพลงส่งดวงวิญญาณเริ่มพิธี 6 โมงถึงตี 5 ของอีกวัน ร้องสลับชาย-หญิงส่วนญาติมิตรที่อยู่ในงานก็จะเล่นการละเล่นที่ 2 คือหมากฮอตเพื่อการอยู่เป็นเพื่อนกับญาติมิตรผู้เสียชีวิต การขึ้นลายนี้ มีลักษณะคลายช่องหมากฮอตจึงเป็นที่มาของชื่อ
เผยแพร่เมื่อ 26-05-2025 ผู้เช้าชม 131
ลายราตรี (ผ้าบาติก) ผ้าบาติกลายราตรี เป็นลวดลายที่ถูกออกแบบมาให้สะท้อนถึงความงดงามของบ้านเมืองในท้องถิ่นยามราตรี ที่ยังมีสิ่งก่อสร้างโบราณสถาน สิ่งมีชีวิตในแม่น้ำยามค่ำคืน ถ่ายทอดลงบนผ้า โดยเทคนิคการเขียนเทียนบาติก ใช้สีโทนเย็น เพื่อบ่งบอกถึงเสน่ห์ยามค่ำคืน
เผยแพร่เมื่อ 26-05-2025 ผู้เช้าชม 170
ลายดอกทานตะวันลายใหญ่ (ผ้าปักมือ) เป็นลายปักประยุกต์จากลายดังเดิมที่สตรีได้เรียนรู้การปักผ้าจากบรรพบุรุษ เพื่อใช้เป็นเครื่องแต่งกายสำหรับสตรีชาวม้งที่นิยมแต่งอวดกันในงานประเพณีปีใหม่ม้ง โดยเลียนแบบจากดอกไม้ที่มีอยู่ในท้องถิ่น
เผยแพร่เมื่อ 28-05-2025 ผู้เช้าชม 221
“ลายดอกดาวเรือง” เป็นลายผ้าปักผสมผสานกับเทคนิคการด้นผ้า ต้องใช้ความสามารถสูง หาคนทำยาก
เผยแพร่เมื่อ 28-05-2025 ผู้เช้าชม 103
“ลายตีนกบ” การลงลายผ้าขอลบรรพบุรุษส่วนใหญ่ค้นคิดและเล่นลายที่ออกมาจากวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ธรรมชาติที่สมบูรณ์ของพื้นที่ การดำรงชีวิตอยู่กับป่าอาหารการกินที่สมบูรณ์ ซึ่งเมื่อถึงฝนแรกของปีจะมีกบ-อึ่ง มากมายออกมาวิถีชีวิตชนบทก็อาศัยสัตว์เหล่านี้เป็นอาหาร ลายนี้ เมื่อปรากฎลงบนลายผ้าแล้วมีความคลายและใกล้เคียงกับตีนกบจึงเป็นที่มาของชื่อลาย
เผยแพร่เมื่อ 26-05-2025 ผู้เช้าชม 116