พิธีทำบุญยุ้งข้าว

พิธีทำบุญยุ้งข้าว

เผยแพร่เมื่อ 12-12-2024 ผู้ชม 442

[15.7827979, 97.5949713, พิธีทำบุญยุ้งข้าว]

       พิธีทำบุญยุ้งข้าว เป็นพิธีกรรมสำคัญของชาวกะเหรี่ยงในชุมชนบ้านกุยเลอตอ ตั้งอยู่ที่หมู่ 6 ตำบลแม่จัน อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก ที่สะท้อนถึงความเคารพและขอบคุณต่อพระแม่โพสพและข้าว ซึ่งถือเป็นแหล่งอาหารหลักของชุมชน โดยเฉพาะข้าวเหนียวที่มีความสำคัญอย่างมากในการดำรงชีวิตประจำวัน 

ขั้นตอนและความเชื่อในการทำบุญยุ้งข้าว
        การทำบุญยุ้งข้าวจะมีการแยกยุ้งข้าวที่เก็บ ข้าวเหนียว และ ข้าวเจ้า ออกจากกัน โดยที่ชุมชนจะเน้นกินข้าวเหนียวเป็นหลัก เมื่อข้าวใหม่ถูกเก็บเกี่ยว ชาวบ้านจะทำบุญยุ้งข้าวเพื่อเป็นการบอกกล่าวต่อพระแม่โพสพว่า จะนำข้าวใหม่มาเก็บในยุ้ง เชื่อว่าการทำพิธีนี้จะช่วยให้ข้าวในยุ้งเพิ่มพูนและมีเพียงพอสำหรับกินตลอดไป 

สิ่งของที่เตรียมในพิธีทำบุญยุ้งข้าว
        ในการประกอบพิธีทำบุญยุ้งข้าว จะมีการเตรียมของเซ่นไหว้เพื่อขอพรและแสดงความเคารพต่อพระแม่โพสพ ของที่ใช้ในพิธีประกอบด้วย:
        1. น้ำ: สัญลักษณ์ของความร่มเย็นและชีวิตที่สมบูรณ์
        2. ข้าวปากหม้อ: ข้าวหุงใหม่ที่ตักจากบริเวณด้านบนของหม้อ ถือว่าเป็นข้าวที่มีความบริสุทธิ์และเหมาะสำหรับการถวาย
        3. ข้าวหลาม: เป็นอาหารพื้นบ้านที่สื่อถึงความอุดมสมบูรณ์
        4. มันเผาและเผือกเผา: สัญลักษณ์ของการเก็บเกี่ยวที่สมบูรณ์
        5. หมากและบุหรี่: สิ่งที่ใช้ในการบูชาและแสดงความเคารพตามความเชื่อของชาวกะเหรี่ยง

ความสำคัญของพิธีในชุมชน
        พิธีทำบุญยุ้งข้าวถือเป็นการแสดงความขอบคุณต่อธรรมชาติและพระแม่โพสพ ที่คอยปกป้องและให้ผลผลิตที่เพียงพอต่อการดำรงชีวิต นอกจากนี้ยังเป็นโอกาสที่ชุมชนจะได้มารวมตัวกัน เพื่อสร้างความสามัคคีและเคารพต่อข้าวซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการดำรงชีวิต
การทำบุญยุ้งข้าวไม่เพียงแต่เป็นพิธีกรรมทางจิตวิญญาณ แต่ยังเป็นการแสดงถึงการเชื่อมโยงระหว่างผู้คนกับธรรมชาติ ที่ส่งผลให้ชุมชนสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างยั่งยืน

คำสำคัญ : พิธีทำบุญยุ้งข้าว

ที่มา : กุยเลอตอไทย/พิธีทำบุญยุ้งข้าว/

รวบรวมและจัดทำข้อมูล : กาญจนา จันทร์สิงห์


สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มาหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. (2567). พิธีทำบุญยุ้งข้าว. สืบค้น 18 พฤศจิกายน 2569, จาก https://arit.kpru.ac.th/ap2/local/?nu=pages&page_id=2285&code_db=610004&code_type=TK002

Facebook Twitter LINE Linkedin

PDF

https://arit.kpru.ac.th/ap2/local/?nu=pages&page_id=2285&code_db=610004&code_type=TK002

Google search

Mic

พิธีทำบุญยุ้งข้าว

พิธีทำบุญยุ้งข้าว

พิธีทำบุญยุ้งข้าว เป็นพิธีกรรมสำคัญของชาวกะเหรี่ยงในชุมชนบ้านกุยเลอตอ จังหวัดตาก ที่สะท้อนถึงความเคารพและขอบคุณต่อพระแม่โพสพและข้าว ซึ่งถือเป็นแหล่งอาหารหลักของชุมชน โดยเฉพาะข้าวเหนียวที่มีความสำคัญอย่างมากในการดำรงชีวิตประจำวัน พิธีทำบุญยุ้งข้าวถือเป็นการแสดงความขอบคุณต่อธรรมชาติและพระแม่โพสพ ที่คอยปกป้องและให้ผลผลิตที่เพียงพอต่อการดำรงชีวิต นอกจากนี้ ยังเป็นโอกาสที่ชุมชนจะได้มารวมตัวกัน เพื่อสร้างความสามัคคีและเคารพต่อข้าวซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการดำรงชีวิต

เผยแพร่เมื่อ 12-12-2024 ผู้เช้าชม 442

ผ้าทอกี่เอว

ผ้าทอกี่เอว

ผ้าทอกี่เอว เป็นงานหัตถกรรมพื้นบ้านที่มีความสำคัญและเป็นเอกลักษณ์ของชาวปะกาญอ ในบ้านกุยเลอตอ ซึ่งสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน การทอผ้ากี่เอวนี้เป็นการทอผ้าด้วยมือโดยใช้เครื่องมือพื้นฐานที่เรียกว่า “กี่เอว” ซึ่งเป็นกี่ทอผ้าขนาดเล็กที่ต้องผูกติดกับเอวผู้ทอ ทำให้สามารถพกพาไปทอได้ทุกที่ โดยไม่จำเป็นต้องใช้พื้นที่ขนาดใหญ่เหมือนกับการทอผ้าแบบกี่ใหญ่

เผยแพร่เมื่อ 12-12-2024 ผู้เช้าชม 1,260

เดปอถู่ จิตวิญญาณที่คงอยู่

เดปอถู่ จิตวิญญาณที่คงอยู่

“เดปอถู่” เป็นป่าทางความเชื่อที่ชาวกะเหรี่ยงถือปฏิบัติกันมาเป็นเวลาช้านาน กล่าวคือ เมื่อเด็กแรกเกิดผู้เป็นพ่อจะนำรกหรือ”เด”บรรจุในกระบอกไม้ไผ่มัดปากกระบอกพันด้วยผ้า รุ่งเช้าผู้เป็นพ่อจะไปผูกติดกับต้นไม้ โดยจะคัดเลือกต้นไม้สมบูรณ์และมีความแข็งแรง ต้นไม้นี้เรียกว่า “เดปอถู่”  เชื่อว่า ขวัญของเด็กผู้นั้นจะอยู่กับต้นไม้นั้นตลอดไป

เผยแพร่เมื่อ 26-01-2022 ผู้เช้าชม 1,409

ฟ้อนมองเซิง อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก

ฟ้อนมองเซิง อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก

ฟ้อนมองเซิง เป็นการแสดงที่คนอุ้มผางนิยมรำมานานหลายปี เพราะดนตรีสนุกสนานท่ารำชวนมองและการแต่งกายสีสันงดงาม แต่เดิมนิยมรำเฉพาะในการแห่เทียนเข้าพรรษา และแห่สงกรานต์ แต่ต่อมานำไปแสดงทุกงานที่มีโอกาส ปัจจุบันใช้ดนตรีประกอบการฟ้อนจากการเปิดเครื่องเสียง ในอนาคตเมื่อมีความพร้อมก็จะใช้เครื่องดนตรีแบบดั้งเดิม คือฆ้องและกลองงที่เคยมีแต่เดิม

เผยแพร่เมื่อ 27-11-2024 ผู้เช้าชม 301

หลังคาตองตึง

หลังคาตองตึง

หลังคาตองตึง ทำมาจากใบต้นตองตึง คือต้นพลวงในภาษากลาง มีลักษณะเป็นไม้ยืนต้นสูงประมาณ 20-30 เมตร เป็นพันธุ์ไม้หลักของป่าเบญจพรรณแล้ง ป่าเต็งรัง หรือป่าแดง ที่สูงจากระดับน้ำทะเล 100-600 เมตร หลังคาตองตึงใช้แพร่หลายในจังหวัดทางภาคเหนือ โดยเฉพาะปัจจุบันยังพบเรือนตามชนบท กระบวนการทำหลังคาตองตึงเกิดขึ้นในหน้าแล้งประมาณเดือนธันวาคม – มีนาคม เป็นช่วงที่ใบตองตึงกำลังร่วงเพื่อผลัดเปลี่ยนใบใหม่ โดยตอนเช้าเวลาประมาณ 6.00-8.00 น. ชาวบ้านจะเริ่มเข้าป่าเพื่อไปเก็บใบตองตึงแห้งที่ร่วง ซึ่งในช่วงเช้าของฤดูหนาวหมอกและไอน้ำช่วยให้ใบตองตึงที่แห้งอ่อนตัวลง

เผยแพร่เมื่อ 12-12-2024 ผู้เช้าชม 288