ทีลูคะ (ลายบอกนํ้าเต้า)
เผยแพร่เมื่อ 26-02-2017 ผู้ชม 1,286
[16.121008, 99.3294759, ทีลูคะ (ลายบอกนํ้าเต้า)]
การทอผ้าของกะเหรี่ยง มี 2 ชนิด
1. การทอธรรมดาหรือทอลายขัด
คือการสอดด้ายขวางเข้าไประหว่างด้ายยืน ซึ่งแยกสลับกันขึ้น 1 ลง 1 หรือขึ้น 2 ลง 2 ตามจำนวนเส้นด้ายที่เรียงเมื่อขึ้นเครื่องทอ ผ้าที่ได้เนื้อผ้าจะเรียบ สมํ่าเสมอ และเป็นสีเดียวกันตลอดผืน ใช้สำหรับเย็บชุดเด็กหญิงกะเหรี่ยงสะกอ และเย็บกางเกงผู้ชายเท่านั้น โดยปกติด้ายยืน และด้ายขวางที่ใช้ในการทอแบบธรรมดาจะมีจำนวนเท่ากัน ยกเว้นกรณีที่ใช้ด้ายต่างชนิดกัน เช่น ด้ายยืนเป็นด้ายสำเร็จรูปซึ่งเส้นเล็ก และด้ายขวางพื้นเมือง มีขนาดเส้นใหญ่ ต้องใช้ด้านยืนจำนวนมากกว่าด้ายขวาง
2. การทอเป็นลวดลาย
ผ้า ที่กะเหรี่ยงทอใช้ส่วนใหญ่จะมีลวดลายประกอบ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการใช้ ประโยชน์และความนิยม เช่น ชุดหญิงสาวสะกอจะมีลายขวางบริเวณเหนืออก ผ้าถุงของหญิงแต่งงานแล้วจะทอลวดลายบริเวณไหล่อย่างสวยงาม เป็นต้น การทอเป็นลวดลายจะเป็นที่นิยมในกลุ่มผู้หญิงโปมากกว่าผู้หญิงสะกอ
การกรอด้ายขวาง
ด้ายขวาง คือ ด้ายที่สอดเข้าไประหว่างด้ายยืนปกติแล้ว การทอผ้าของคนพื้นราบจะกรอใส่หลอดด้าย และติดกระสวย นำสอดผ่านเข้าไประหว่างด้ายยืน แต่การทอของกะเหรี่ยงไม่มีกระสวย จึงต้องใช้ด้ายพันไม้ขนาดยาวประมาณ 1 ฟุต เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 เซนติเมตร โดยมือซ้ายจับปลายไม้ด้านหนึ่งวางทาบกับหน้าขาขวา ใช้มือขวาปั่นฝ้ายเข้าหาตัวโดยให้ด้ายผ่านเข้ามาระหว่างนิ้วชี้กับนิ้วกลาง ของมือซ้าย ทำเช่นนี้จนด้ายในไม้มีมากพอควรแล้ว จึงกรอใส่ไม้อันใหม่ วิธีกรอด้ายแบบนี้กะเหรี่ยงเรียกว่า " ทูลื่อ"
ที่มา : http://www.otoptoday.com/wisdom/กลุ่มทอผ้ากะเหรี่ยงบ้านแม่ออกผารู
รวบรวมและจัดทำข้อมูล : กาญจนา จันทร์สิงห์
สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มาหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. (2560). ทีลูคะ (ลายบอกนํ้าเต้า). สืบค้น 12 ตุลาคม 2569, จาก https://arit.kpru.ac.th/ap/local/?nu=pages&page_id=495&code_db=610007&code_type=05
Google search
ลายดอกไม้เล็ก เป็นลวดลายที่ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ ส่งต่อมาอีกที ทำให้ลวดลายและเอกลักษณ์ที่ปักขี้นเป็นการผสมผสานลวดลาย เพื่อให้เกิดลายผ้าที่สวยงาม
เผยแพร่เมื่อ 14-07-2026 ผู้เช้าชม 44
ลายปลา เป็นลวดลายที่ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ ส่งต่อมาอีกที ทำให้ลวดลายและเอกลักษณ์ที่ปักขี้นเป็นการผสมผสานลวดลาย เพื่อให้เกิดลายผ้าที่สวยงาม
เผยแพร่เมื่อ 14-07-2026 ผู้เช้าชม 46
ปั้นโต๊วโต่ว เป็นภาษาชนเผ่าม้ง ความหมายในภาษาไทย หมายถึง ฝักถั่วเรียก ขานชื่อลายตาม ลักษณะของงานปักที่ดูคล้ายฝักถั่วแขก ซึ่งเป็นพืชผักพื้นบ้านที่ชาวม้งมักจะปลูกผสมอยู่ในไร่กาแฟ เพื่อนำมารับประทานกันในครอบครัว มักนิยมนำไปเป็นลวดลายบนผ้าสี่เหลี่ยมผืนเล็ก ที่เรียกว่าดั๊กฉ่อ ที่ติดประดับอยู่บริเวณด้านหลังปกเสื้อของขุดแต่งกายประจำเผ่าผู้หญิงเผ่าม้ง
เผยแพร่เมื่อ 21-05-2026 ผู้เช้าชม 84
ลายแมงมุม เป็นลวดลายที่ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ ส่งต่อมาอีกที ทำให้ลวดลายและเอกลักษณ์ที่ปักขี้นเป็นการผสมผสานลวดลาย เพื่อให้เกิดลายผ้าที่สวยงาม
เผยแพร่เมื่อ 14-07-2026 ผู้เช้าชม 46
.webp)
เอกลักษณ์และศิลปะการสร้างลวดลายของชนเผ่าลีซู ใช้เทคนิคหลักคือ เป็นการเย็บแถบผ้าเล็ก ๆ สลับสีที่หลากหลาย และการสร้างลวดลายที่ต้องการด้วยการเย็บติดผ้า ตัดปะลงบนผ้าแถบพื้นสีต่าง ๆ เป็นรูปร่างเชิงเรขาคณิต เน้นการตัดกันของรูปทรงที่เป็นเส้นตรง มีการเข้ามุมของลวดลายอย่างชัดเจน ทั้งมุมฉาก มุมแหลม นอกจากนี้ยังเห็นได้ชัดจากการใช้สีสันที่ตัดกันอย่างฉูดฉาด จนเกิดเป็นเอกลักษณ์และกลายเป็นเสน่ห์ของชนเผ่าลีซูที่สะดุดสายตา
เผยแพร่เมื่อ 20-05-2025 ผู้เช้าชม 788
ลายดอกไม้เล็ก เป็นลวดลายที่ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ ส่งต่อมาอีกที ทำให้ลวดลายและเอกลักษณ์ที่ปักขี้นเป็นการผสมผสานลวดลาย เพื่อให้เกิดลายผ้าที่สวยงาม
เผยแพร่เมื่อ 14-07-2026 ผู้เช้าชม 43
ลายกากบาท เป็นลวดลายที่ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ ส่งต่อมาอีกที ทำให้ลวดลายและเอกลักษณ์ที่ปักขี้นเป็นการผสมผสานลวดลาย เพื่อให้เกิดลายผ้าที่สวยงาม
เผยแพร่เมื่อ 14-07-2026 ผู้เช้าชม 47
เครื่องเงิน จัดเป็นของฝากที่ขึ้นชื่อ โดยฝีมือชาวเขาเผ่าเมี่ยน (เย้า) และม้ง(แม้ว) ส่วนมากทำเป็นเครื่องประดับ เช่น กำไล สร้อยคอ สร้อยข้อมือ ตุ้มหู แหวน ฯลฯ ซึ่งได้ริเริ่มทำเป็นอาชีพเงิน เป็นเครื่องประดับอีกประเภทหนึ่งที่ก้าวผ่านยุคสมัยและมีการถ่ายทอด ภูมิปัญญาการทำเครื่องเงิน จากรุ่นสู่รุ่น ลวดลายเก่าแก่โบราณยังคงถูกรักษาไว้ได้อย่างดีจากงาน หัตกรรมที่ต้องใช้ความ อดทนและฝีมือควบคู่กัน ในเมืองไทยความพิเศษที่ทำให้เครื่องเงินเมืองน่านไม่เหมือนที่อื่น คือ เครื่องเงินของเมืองน่าน จะ “ผสมเม็ดเงินมากเป็นพิเศษ” เมื่อเสร็จออกมาจะเป็นเครื่องประดับที่ไม่แข็งเกินไป
เผยแพร่เมื่อ 25-02-2017 ผู้เช้าชม 1,580
เริ่มสานไม้ไผ่ได้ 30 ปี ทำตั้งแต่รุ่นพ่อรุ่นแม่ แล้วส่งต่อมาให้นางเกษร นางเกษรได้เริ่มทำตั้งแต่อายุ 40 จนถึงปัจจุบันอายุได้ 70 แล้ว จักสานเป็นทุกอย่าง นอกจากนี้นางเกษรยังเป็นวิทยากรให้ตามโรงเรียนต่างๆ ที่ได้เชิญไปให้ความรู้ในเรื่องของการจักสานไม้ไผ่เสมอ และได้จัดตั้งกลุ่มจักสานไม้ไผ่ขึ้นมาเพื่ออนุรักษ์การจักสานไม้ไผ่อีกด้วย
เผยแพร่เมื่อ 16-08-2020 ผู้เช้าชม 3,688
ลายดอกไม้เล็ก เป็นลวดลายที่ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ ส่งต่อมาอีกที ทำให้ลวดลายและเอกลักษณ์ที่ปักขี้นเป็นการผสมผสานลวดลาย เพื่อให้เกิดลายผ้าที่สวยงาม
เผยแพร่เมื่อ 14-07-2026 ผู้เช้าชม 49