ลายผ้าปักชาวเมี่ยน หรือ เย้า (Yao)
เผยแพร่เมื่อ 20-05-2025 ผู้ชม 396
[16.2587052, 99.0719558, ลายผ้าปักชาวเมี่ยน หรือ เย้า (Yao)]
ชาวเมี่ยน หรือเย้า เป็นชนชาติที่อยู่ในกลุ่มตระกูลภาษาออสโตร-ไทย สาขาแม้ว-เย้า มีประวัติความเป็นมาช้านานตั้งแต่สมัยสงครามกลางเมืองในประเทศจีนเมื่อประมาณสองพันปีมาแล้ว จากนั้นได้อพยพลงมาสู่ทางใต้เข้าสู่ประเทศเวียดนาม ประเทศลาว และประเทศไทย ตามลำดับ
เสื้อผ้า
จากตำนานที่บันทึกไว้ในหนังสือเดินทางข้ามเขตภูเขา (เกีย เซ็น ป้อง) ที่เย้าได้คัดลอกกันต่อ ๆ มาจนถึงในทุกวันนี้ ระบุให้ลูกหลานเย้าปกปิดร่างกายของผันหู ผู้ให้กำเนิดของเย้าโดยใช้เสื้อลายห้าลีคลุมร่าง เข็มขัดรัดเอว ผ้าเช็ดหน้าลายดอกไม้ผูกที่หน้าผาก กางเกงลายปิดก้น ผ้าลายสองผืนปิดที่ขา จากตำนานนี้เองทำให้เย้าใช้เสื้อผ้าคาดเอว ผ้าโพกศีรษะ และกางเกงที่ปักด้วยสีห้าสี
การปักลาย
ในการปักลาย เย้าจะจับผ้าและจับเข็มแตกต่างกับคนไทยพื้นราบ เย้าจะปักผ้าจากด้านหลังผ้าขึ้นมายังด้านหน้าของผ้า เย้าจึงต้องจับผ้าให้ด้านหน้าคว่ำลง โดยใช้หัวแม่มือจับข้างบน (ด้านหลังของผ้า) แล้วใช้นิ้วมือทั้งสี่นิ้วรองข้างไว้ข้างล่าง (ด้านหน้าของผ้า) ส่วนการจับเข็มเย้าจะใช้นิ้วหัวแม่มือและนิ้วชี้จับตรงจุดกึ่งกลางของเข็ม และวางนิ้วกลางอยู่หน้านิ้วชี้ การปักลายผ้าส่วนใหญ่เย้าจะใช้เข็มสอดจากด้านบนลงมาแล้วสอดเส้นด้ายทะแยงขึ้นมาด้านบน โดยให้เข็มทำมุมกับผ้าแคบที่สุด แล้วจึงดึงเข็มขึ้นเพื่อปักเข็มใหม่ เมื่อปักเสร็จแต่ละแถวแล้วก็จะม้วนและใช้ผ้าห่อไว้อีกชั้นหนึ่งเพื่อป้องกันสิ่งสกปรกต่าง ๆ
ในการปักลายเสื้อผ้าเพื่อใช้ทำเป็นเครื่องแต่งกายและของใช้ตามจารีต ประเพณี เย้ามีวิธีการปักลาย 4 แบบ ดังนี้ คือ
1. การปักลายเล้น (กิ่ว กิ่ว)
2. การปักลายขึ้น (โฉ่ง เกียม)
3. การปักลายกากบาท (โฉ่ง ทิว)
4. การปักไขว้ (โอง ดับ ยับ)
คำสำคัญ : ลายผ้าปัก ชาวเมี่ยน เย้า
ที่มา : ศูนย์วัฒนธรรมชาวเขาจังหวัดกำแพงเพชร
รวบรวมและจัดทำข้อมูล : กาญจนา จันทร์สิงห์
สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มาหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. (2568). ลายผ้าปักชาวเมี่ยน หรือ เย้า (Yao). สืบค้น 17 ตุลาคม 2569, จาก https://arit.kpru.ac.th/ap/local/?nu=pages&page_id=2287&code_db=610007&code_type=05
Google search
ลายเท้าช้าง เป็นลวดลายที่ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ ส่งต่อมาอีกที ทำให้ลวดลายและเอกลักษณ์ที่ปักขี้นเป็นการผสมผสานลวดลาย เพื่อให้เกิดลายผ้าที่สวยงาม
เผยแพร่เมื่อ 14-07-2026 ผู้เช้าชม 52
ลายเท้าช้าง เป็นลวดลายที่ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ ส่งต่อมาอีกที ทำให้ลวดลายและเอกลักษณ์ที่ปักขี้นเป็นการผสมผสานลวดลาย เพื่อให้เกิดลายผ้าที่สวยงาม
เผยแพร่เมื่อ 14-07-2026 ผู้เช้าชม 41
ก้วปั๊วเป็นภาษาชนเผ่าม้ง ความหมายในภาษาไทย หมายถึง คอกหมู เป็นลายผ้าโบราณที่มีการ ถ่ายทอดสืบต่อกันมาตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษ การเรียกขานชื่อลายเป็นไปตามลักษณะของลวดลายที่มีลักษณะเป็นสี่เหลี่ยมคล้ายคอกหมูที่มีอยู่ตามบ้านของชาวม้งในสมัยโบราณที่มักเลี้ยงหมูไว้เป็นอาหารในครัวเรือน หญิงเผ่าม้งยังคงรักษาเอกลักษณ์ลวดลายเช่นนี้เป็นลวดลายปักบนผืนผ้าจนถึงทุกวันนี้
เผยแพร่เมื่อ 21-05-2026 ผู้เช้าชม 112
ลายดอกไม้ เป็นลวดลายที่ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ ส่งต่อมาอีกที ทำให้ลวดลายและเอกลักษณ์ที่ปักขี้นเป็นการผสมผสานลวดลาย เพื่อให้เกิดลายผ้าที่สวยงาม
เผยแพร่เมื่อ 14-07-2026 ผู้เช้าชม 45
ลักษณะการวางลายเสื้อผู้หญิง สะกอจะปักตกแต่งบริเวณชายเสื้อ ด้านล่างการผสมผสานลาย มักใช้ลายลูกเดือยเป็นแนวกำหนดก่อน เพื่อให้ได้ช่องว่างที่จะเป็นแนวปักลวดลายชัดขึ้นจากนั้นจึงปักลงไป
เผยแพร่เมื่อ 26-02-2017 ผู้เช้าชม 1,287
มีการก่อตั้งกลุ่มขึ้นมาเป็นกลุ่มของพลังงานกลุ่มหนึ่งจะมีสมาชิกอยู่ประมาณ 20-30 คนแต่จะแบ่งแยกการศึกษาตามฐานเรียนรู้หลายฐานโดยจะมีฐานผลิตน้ำส้มควันไม้ เตาเผาถ่าน เตาพลังงาน เตาเศรษฐกิจ เตาย่างไร้ควัน น้ำหมักรกหมู
เผยแพร่เมื่อ 16-08-2020 ผู้เช้าชม 1,624
ลายกากบาท เป็นลวดลายที่ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ ส่งต่อมาอีกที ทำให้ลวดลายและเอกลักษณ์ที่ปักขี้นเป็นการผสมผสานลวดลาย เพื่อให้เกิดลายผ้าที่สวยงาม
เผยแพร่เมื่อ 14-07-2026 ผู้เช้าชม 51
ศูนย์นี้จะจำหน่ายเครื่องเงินฝีมือชาวเขาเผ่าเย้า เช่น สร้อยคอ ต่างหู สร้อยข้อมือ กำไล แหวน หากสนใจจะชมวิธีการทำและซื้อเป็นของฝาก เป็นแหล่งศูนย์กลางข้อมูลการท่องเที่ยวชาวเขา และรวบรวมวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณีของชาวเขา จำนวน 6 เผ่า คือ ม้ง เย้า มูเซอ ลีซอ กะเหรี่ยง และลัวะ และมีบ้านพักไว้บริการให้กับนักท่องเที่ยว โดยได้จำลองบ้านของชาวเขาเข้าอยู่ในศูนย์วัฒนธรรมชาวเขาหมู่บ้าน ตลอดทั้งมีพื้นที่กางเต็นท์และสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ จัดให้มีการแสดงของเยาวชนเผ่าม้ง เย้า และลีซอ ไว้ให้กับนักท่องเที่ยว ชมวิถีชีวิตของชาวเขาเผ่าต่างๆ และมีสินค้าหัตถกรรมผ้าปักเครื่องเงิน ของชาวเขาจำหน่าย เป็นของที่ระลึกให้กับนักท่องเที่ยว
เผยแพร่เมื่อ 25-02-2017 ผู้เช้าชม 4,720
ลายดอกไม้เล็ก เป็นลวดลายที่ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ ส่งต่อมาอีกที ทำให้ลวดลายและเอกลักษณ์ที่ปักขี้นเป็นการผสมผสานลวดลาย เพื่อให้เกิดลายผ้าที่สวยงาม
เผยแพร่เมื่อ 14-07-2026 ผู้เช้าชม 47
ลายดอกไม้เล็ก เป็นลวดลายที่ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ ส่งต่อมาอีกที ทำให้ลวดลายและเอกลักษณ์ที่ปักขี้นเป็นการผสมผสานลวดลาย เพื่อให้เกิดลายผ้าที่สวยงาม นิยมนำลายผ้าปักไปประดับเสื้อผ้าของผู้หญิง และผู้ชาย
เผยแพร่เมื่อ 01-07-2026 ผู้เช้าชม 50