บายศรีปัญญาพร

บายศรีปัญญาพร

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้ชม 680

[16.3858304, 99.5097984, บายศรีปัญญาพร ]

ข้อมูลทั่วไป     

          ลักษณะ

                   บายศรีปัญญาพรลักษณะตัวบายศรีพับด้วยกลีบหน้านาคประกอบตัวบายศรี 9 ชั้นกรวยบายศรีม้วนกรวยเกลี้ยงเย็บกลีบดอกกุหลาบตกแต่งส่วนล่างรอบฐานกรวยเพิ่มความปราณียิ่งขึ้นด้วยการเย็บตัวแมงดากี่ฟันปลาและตกแต่งบายศรีด้วยดอกคัตเตอร์เชียงใหม่สีชมพูหรือสีม่วงดูสดใสสวยงาม

          อุปกรณ์

                   1 ใบตองตานี

2 ดอกพุดสามดอกคัตเตอร์เชียงใหม่สีม่วง

3ดอกบานไม่รู้โรยสีชมพู

4 ตะปูหมุด

5 ไม้กะรัต

6 ชามปากกว้าง 5 นิ้ว  

7 เข็มมาลัย

8 เข็มสอยยาวเบอร์ 7

9 ได้สีเขียวเบอร์ 6

10 กรรไกรบายศรี

          วิธีการทำ

                   ขั้นตอนการพับและเย็บตัวบายศรี

ฉีกใบตองสำหรับพับตัวบายศรีให้มีความกว้างขนาดต่างๆจำนวน 6 ขนาดขนาดละ 3 ชิ้นและขนาดความกว้าง 5 นิ้วจำนวน 9 ชิ้นจากนั้นวางพิมพ์ใบตองด้านแข็งไว้ด้านซ้ายวางไม้กลัดไว้กึ่งกลางใบตองใช้มือขวาแต่ปลายยอดให้แน่นและพับริมใบตองด้านซ้ายเสียบเข้ามาจนเลยด้านเส้นตั้งฉากแล้วเริ่ม พับริมใบตองด้านขวาเข้ามาพับจนด้านขวาเกยทับด้านซ้ายแล้วเย็บตึงให้แน่นโดยพับใบตองทุกขนาดทุกชิ้น 2 พับผ้านุ่งชายธงฉีกใบตองสำหรับผ้านุ่มใช้ธงความกว้างต่างกัน 4 ขนาดขนาดละ 3 ชิ้นแล้วพับริมใบตองด้านซ้ายเสียงจากกึ่งกลางลงมาจากนั้นทับทิมใบตองด้านขวาเสียบจากกึ่งกลางลงมาให้ปลายทบกันเล็กน้อยจากนั้นนุ่งผ้าบายศรี ให้ลดหลังการประมาณ 1 เซนติเมตร

                   ขั้นตอนการเย็บตัวแมงดา

ฉีกใบตองกว้าง 3 นิ้วจำนวน 3 ใบหรือ 3 ชิ้นวางริมใบตองทางแข็งไว้ด้านซ้ายวางไม้กลัดไว้กึ่งกลางใบตองสำหรับเสียบดอกพุดและใช้งานเหมือนมือขวาแต่ปลายยอดม้วนให้แน่นม้วนปลายยอดให้เรียวแหลมและแน่นม้วนชนสุดริมใบตองด้านขวาทำเช่นนี้กับใบตองทั้ง 3 ชิ้น  ฟันปลาฉีกใบตองกว้าง 2 นิ้วครึ่งวางริมใบตองทางอ่อนไว้ด้านซ้ายพับริมใบตองทางด้านขวาและด้านซ้ายลงมาให้ตั้งฉากแล้วพับทบด้านซ้ายและขวาเข้าหากันเป็นกี่ฟันปลา ปลาเสียบเข้าสะโพกด้านซ้ายและขวาตามจากปลายยอดประมาณ 2 นิ้วครึ่งและเย็บกี่ฟันปลาสลับซ้ายและขวาจนถึงฐานตัวแมงดา

ขั้นตอนการม้วนกรวย

ฉีกใบตองกว้าง 10 นิ้วจำนวน 2 ถึง 4 แผ่นโดยวางใบตองสลับทางอ่อนแก่แล้วม้วนริมใบตองเข้ามาทางขวาม้วนข้าวจนเกินครึ่งให้ปลายกรวยแหลมแล้วทับริมใบตองด้านซ้ายให้ตั้งฉากม้วนกรวยจนสุดใบตองแล้วเย็บดอกจันดึงใบตองให้แน่นตัดปากใบกรวยโดยรอบให้เท่ากัน มองปากกรวยเพื่อไม่ให้ใบตองฉีกขาดได้และเย็บตรึงเป็นระยะ

 

คำสำคัญ : บายศรี

ที่มา : 253/1 หมู่ 1

รวบรวมและจัดทำข้อมูล : นักศึกาษา รหัส 5912206


https://arit.kpru.ac.th/ap/local/?nu=pages&page_id=1053&code_db=DB0019&code_type=002

Google-Scholar : ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์เพื่อ เชื่อมโยงระบบฐานข้อมูลในจังหวัดกำแพงเพชร

บายศรีพิธีกรรม

บายศรีของพระมหากษัตริย์ซึ่งมักจะแยกเป็นองค์บายศรีและพระราชพิธีบายศรีในสมัยโบราณกษัตริย์ทุกพระองค์จะทรงใช้บายศรีเป็นส่วนประกอบสำคัญในพระราชพิธีต่างๆ

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 160

บายศรีใหญ่

บายศรีใหญ่หรือบายศรีต้น จะเป็นบายศรีที่มีขนาดใหญ่กว่าบายศรีปากชาม นิยมทำเป็น 3 ชั้น 5 ชั้น และ 7 ชั้น หรือบางทีก็ทำถึง 9 ชั้น ด้วยเหตุว่านำคติเรื่องฉัตรมาเกี่ยวข้อง ซึ่งแท้จริงแล้วการทำบายศรีใหญ่หรือบายศรีต้นนี้ไม่มีการกำหนดชั้นตายตัว

เผยแพร่เมื่อ 14-03-2018 ผู้เช้าชม 1,895

บายศรีเทพ

บายศรีเทพ ใช้ในพระราชพิธีต่างๆ สำหรับบวงสรวง เทพ พรหม เทวาอารักษ์ ประกอบด้วยบายศรี เก้าชั้น ทั้งหมด แปดตัว ประดับพานด้วยดอกดาวเรือง กุหลาบและดอกรัก ยอดตัวบายศรีปักด้วยเม็ดโฟม และเข็มหมุด ห้อยอุบะดอกรักประดับยอด ด้วยดอกดาวเรือง และดอกบัว

เผยแพร่เมื่อ 14-03-2018 ผู้เช้าชม 1,866

บายศรีเทพประยุกต์

บายศรีทำจากใบตองสดและริบบิ้นโทนสีชมพู ยอดประดับมาลัยตุ้ม กรวยจับจีบใบตองคาดดิ้นเงิน-ทอง

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 167

บายศรีหลัก

บายศรีหลักเป็นบายศรีสลับกันไป เช่น ชั้นแรก ๓๒ ลูก หรือ ๑๖ ลูก ชั้นต่อไปก็ลดลงตามแต่ผู้สั่งจะสั่งทำ บายศรีหลักจะมี ๙ ชั้น หรือ ๗ ชั้น หรือ ๕ ชั้นแล้วแต่การใช้ในแต่ละงาน ซึ่งส่วนใหญ่จะใช้ในพิธีไหว้ครูใช้ในงานพิธีสำคัญ เช่น บายศรีทูลพระขวัญ ในพิธีทูลพระขวัญ บายศรีหลักที่ใช้ในพิธีจะใช้บายศรีเดี่ยว ๑ หลัก ถ้าใช้ในพิธีกรรมอื่นนิยมใช้เป็นคู่ หรือถ้าจะใช้แบบเดี่ยว ต้องตั้งบายศรีหลักไว้ตรงกลาง

เผยแพร่เมื่อ 14-03-2018 ผู้เช้าชม 238

บายศรีเทพแปดทิศ

บายศรีทำจากใบตองสดและริบบิ้นโทนสีชมพู-ขาว ฐานห่อใบตองจับจีบคาดด้วยดิ้นเงิน-ทองเพื่อความสวยงาม

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 385

บายศรีพานพุ่ม

เครื่องบูชาในพิธีทางศาสนา เป็นเครื่องราชสักการะพระบรมราชานุสรณ์ในวันสำคัญของพระมหากษัตริย์ ใช้ถวายพระพรในวันเฉลิมพระชนมพรรษาพระมหากษัตริย์ไทย

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 1,308

บายศรีปากชาม แบบที่ 3

บายศรีปากชามค่อนข้างจะเป็นบายศรีที่มีความสำคัญมากเลยล่ะ เพราะส่วนใหญ่แล้วบายศรีประเภทอื่น ๆ ก็มักจะมีแม่แบบมาจากตัวบายศรีปากชามเลย หรือจะให้เข้าใจกันง่าย ๆ คือ ตัวบายศรีปากชามนั้นเป็นแม่แบบให้แก่บายศรีอื่น ๆ นั่นเอง โดยตัวบายศรีปากชามมักจะถูกล้อมรอบไปด้วยใบตองจับจีบเป็นรูปร่างต่าง ๆ ตกแต่งอยู่รอบ ๆ มีกรวยใบตองม้วนตั้งอยู่บนกลางองค์บายศรี บนยอดกรวยเองก็มีไข่ต้มและดอกไม้ประดับประดาอยู่เต็ม ภายในกรวยม้วนเองนั้นก็มีการบรรจุข้าวตอกและดอกไม้อยู่ภายใน และมีการตั้งตัวบายศรีไว้บานปากชามงาม ๆ จึงเป็นที่มีของชื่อว่าบายศรีปากชาม แต่ถ้าไม่สามารถที่จะหาชามรูปงามมาเพื่อใส่ตัวบายศรีได้เลย

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 253

บายศรีเทพบูชา

บายศรีทำจากใบตองสดและริบบิ้นโทนสีชมพู-เขียวรองรับช่อบายศรีด้วยกลีบใบตองผสมริบบิ้น

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 479

บายศรีเล็ก

บายศรีขนาดเล็กนำใบตองมาม้วนเป็นรูปกรวยใส่ข้าวสุกข้างใน ตั้งกรวยคว่ำไว้กลางชามขนาดใหญ่ ให้ยอดแหลมของกรวยอยู่ข้างบนและบนยอดให้ใช้ไม้เสียบไข่ต้มสุกปอกเปลือกที่เรียกว่า “ไข่ขวัญ” ปักไว้โดยมีดอกไม้เสียบต่อขึ้นไปอีกที การจัดทำบายศรีเพื่อประกอบพิธีกรรมตอนเช้ามักจะมีเครื่องประกอบบายศรีเป็นอาหารง่ายๆ

เผยแพร่เมื่อ 16-03-2018 ผู้เช้าชม 302